Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Αναφερόμενος στα έργα και τις επενδύσεις στη Βόρεια Ελλάδα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε έμφαση στο μετρό, για το οποίο είπε ότι υπογραμμίζει πως πράγματα που ήταν αδύνατα στο παρελθόν τώρα παίρνουν σάρκα και οστά. Αναφέρθηκε σε μια Ελλάδα που επιστρέφει μετά τα δύσκολα χρόνια της κρίσης, ενώ παράλληλα το διεθνές περιβάλλον γίνεται απαιτητικό και αβέβαιο. Οι πολίτες περιμένουν περισσότερα, μπορούμε να πάμε πιο γρήγορα, είπε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός έδωσε έμφαση στην αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, σημειώνοντας ότι οι επενδύσεις ως προς το ΑΕΠ αυξήθηκαν από 11% το 2009 σε 15,3% τώρα και οι εξαγωγές ως προς το ΑΕΠ από 20% το 2008 σε 42% τώρα. Σχολίασε ότι ο περαιτέρω μετασχηματισμός του οικονομικού μοντέλου απαιτεί επενδύσεις στις υποδομές, ενώ επίσης αναφέρθηκε στις αλλαγές στην εκπαίδευση, στην αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και στην ψηφιοποίηση. Ο υπουργός ανέφερε ότι το «συνεκτικό αφήγημα», όπως είπε χαρακτηριστικά, που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός κατά την επίσημη ομιλία του στη ΔΕΘ, θα δείχνει πώς η ανάπτυξη πρέπει να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα.
Ehud Olmert, πρ. Πρωθυπουργός του Ισραήλ
«Ο Νετανιάχου δεν ακούει κανέναν. Μόνο ο Τραμπ είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει τη δύναμη της πειθούς και να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων. Αν ο ίδιος θα το καταλάβει, αν θα βρεθεί στην κατάλληλη διάθεση, αν δεν θα βρίσκεται στο γήπεδο του γκολφ, αυτό θα καθορίσει τις εξελίξεις», σχολίασε στο πλαίσιο του 5ου Metropolitan Summit του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Ehud Olmert.
Ο ίδιος σημείωσε ότι «οι περισσότεροι παρατηρητές, πλέον και μέσα στο Ισραήλ, είναι βέβαιοι ότι δεν αξίζει το τίμημα αυτής της στρατιωτικής επιχείρησης». Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε για την ανάγκη να τερματιστεί η ισραηλινή εκστρατεία, να απομακρυνθούν οι ισραηλινές δυνάμεις από τη Γάζα, να απελευθερωθούν οι Ισραηλινοί όμηροι, να επιστραφούν Παλαιστίνιοι κρατούμενοι και «μετριοπαθείς χώρες της περιοχής όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία» να αναλάβουν τον στρατιωτικό έλεγχο της Γάζας με προοπτική την εφαρμογή μιας λύσης των δύο κρατών.
Ο κ. Olmert έδωσε έμφαση στις κοινωνικές αντιδράσεις οι οποίες αναπτύσσονται στο εσωτερικό του Ισραήλ απέναντι στις επιλογές της ισραηλινής κυβέρνησης. Στάθηκε επίσης στις συνέπειες της συγκυρίας για τις σχέσεις του Ισραήλ με τη διεθνή κοινότητα.
Δημήτρης Αβραμόπουλος, πρώην Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων
και Ιθαγένειας, πρώην Υπουργός Εξωτερικών
«Θα πρέπει να κάνουμε τον διαχωρισμό ανάμεσα στον Νετανιάχου και το Ισραήλ. Υπερασπιζόμαστε προφανώς το δικαίωμα του Ισραήλ να υπάρχει και να αμύνεται, όμως δεν μπορεί να παίρνει εκδίκηση για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 απέναντι σε ολόκληρη την παλαιστινιακή κοινωνία», σχολίασε στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρ. υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη η ισραηλινή κυβέρνηση «να αλλάξει πορεία και να αναγνωρίσει ότι μοναδική διέξοδος στην περιοχή είναι η λύση των δύο κρατών». Παρατήρησε δε ότι, με τις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, «το Ισραήλ χάνει πόντους στα μάτια της διεθνούς κοινότητας».
Αναφερόμενος ευρύτερα στις προοπτικές της Ανατολικής Μεσογείου, ο κ. Αβραμόπουλος ανέφερε ότι μόνο μια ενωμένη Κύπρος μπορεί να βάλει τις βάσεις για τη σταθερότητα στην περιοχή, καθώς θα προκαλούσε ένα καλώς εννοούμενο ντόμινο, μεταξύ άλλων, μέσα από την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, επιτρέποντας την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων «προς το συμφέρον όλων των πλευρών».
Egemen Bağış, πρώην Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας
«Μια Ευρώπη που παραγκωνίζει την Τουρκία είναι μια Ευρώπη που παραγκωνίζει τη δική της ασφάλεια και το μέλλον της», διεμήνυσε ο πρώην Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας Egemen Bagis, λέγοντας ότι η Τουρκία χαιρετίζει τη φιλοδοξία της ΕΕ να γίνει ένας ισχυρός παράγοντας στον τομέα της ασφάλειας: «Είμαστε έτοιμοι να συνεισφέρουμε – όχι μόνο ως γείτονες αλλά και ως σύμμαχοι του ΝΑΤΟ, στρατηγικοί εταίροι και υποψήφιοι για ένταξη».
Ο κ. Bagis επικοινώνησε την ισχύ της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, την οποία παρουσίασε ως αναπόσπαστο στοιχείο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για στρατηγική αυτονομία, «η οποία στην πραγματικότητα είναι στρατηγική επιβίωσης για την Ευρώπη».
Ο ίδιος χαρακτήρισε απαραίτητη τη συμμετοχή της Τουρκίας στην πρωτοβουλία SAFE (Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη). «Δυστυχώς, ορισμένα κράτη μέλη συνεχίζουν να εμποδίζουν μια τέτοια συνεργασία. Αυτό δεν είναι μόνο κοντόφθαλμο αλλά και επιζήμιο για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ασφαλείας. Η αμυντική συνεργασία πρέπει να καθοδηγείται από την αξία και το κοινό συμφέρον, όχι από στενή πολιτική», σχολίασε ο κ. Bagis, προσθέτοντας: «Η ιστορία έχει δείξει ότι η Τουρκία ήταν συχνά η πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης. Ποτέ δεν ξέρεις, ίσως χρειαστεί να σπεύσουμε ξανά ξαφνικά να σώσουμε την Ευρώπη μια μέρα. Όπως κάναμε καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου».
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, υποστήριξε η παρουσία της Τουρκίας στις διεργασίες του Οργανισμού της Σαγκάης «είναι πλεονέκτημα για την Ευρώπη, αν ξέρει πώς να το αξιοποιήσει».
Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης
Μετά τα μνημόνια και την πανδημία, η Ελλάδα μετασχηματίζεται, επεσήμανε από το βήμα του 5th Metropolitan Summit στη Θεσσαλονίκη ο υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης Κωνσταντίνος Γκιουλέκας. Η πυξίδα της κυβέρνησης βλέπει προς βορράν, προς τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη, τόνισε, ενώ αναφέρθηκε στις αναπτυξιακές προοπτικές της Βόρειας Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε «πύλη εισόδου» μεταξύ Βορρά και Νότου, Δύσης και Ανατολής. O υφυπουργός επίσης αναφέρθηκε σε έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή και θα τη βοηθήσουν να εκμεταλλευθεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της. Έδωσε έμφαση στην έννοια της ανάπτυξης με σταθερότητα και ασφάλεια, προϋποθέσεις που, όπως είπε, η Ελλάδα διαθέτει σε αυτήν την ταραγμένη περιοχή.
Στέλιος Αγγελούδης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
«Οι δρόμοι της ανάπτυξης και της ευημερίας διασταυρώνονται εδώ, στη Θεσσαλονίκη, σε μια πόλη που έχει όλα τα εχέγγυα ώστε να εξελιχθεί σε κύρια πύλη εισόδου ανθρώπων και εμπορευμάτων για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης», τόνισε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης. Αναφέρθηκε στην ανάπτυξη της εφοδιαστικής αλυσίδας στην περιοχή, μεταξύ άλλων με την αξιοποίηση του στρατοπέδου Γκόνου, και μίλησε για την ανάγκη η Θεσσαλονίκη να βρεθεί στην πρωτοπορία των αλλαγών, ώστε «να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο περιφερειακό οικονομικό, εμπορικό, εκπαιδευτικό και τεχνολογικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης», όπως είπε χαρακτηριστικά. Αναφέρθηκε επίσης στην έναρξη λειτουργίας του Τεχνολογικού Πάρκου 4ης Γενιάς ThessINTEC, καθώς και στην ανάγκη επιτάχυνσης των έργων για το λιμάνι και τις οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις.
Alasdair Ross, Συντάκτης προβλέψεων, ετήσια έκδοση του Economist “The World ahead 2026”
Υπάρχει ένα πολύ σύνθετο «τοπίο» στην Ευρώπη, σημείωσε ο συντάκτης προβλέψεων της ετήσιας έκδοσης του Economist “The World ahead 2026” Alasdair Ross, επισημαίνοντας ότι η νοτιοανατολική Ευρώπη και η Ελλάδα προηγούνται της υπόλοιπης Ευρώπης σε ανάπτυξη. Ανέφερε ότι η εκτίμηση του Economist όσον αφορά την ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 είναι 2,4% του ΑΕΠ, έναντι 1,3% μ.ο. της ευρωζώνης. Μίλησε για υστέρηση της ανάπτυξης στη Δυτική Ευρώπη και σχολίασε ότι οι δασμοί των ΗΠΑ περιπλέκουν την κατάσταση και πως οι πολιτικοί κίνδυνοι αυξάνονται, αναφερόμενος συγκεκριμένα στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τις προσπάθειες Κίνας-Ρωσίας να αυξήσουν την επιρροή τους. Η ΝΑ Ευρώπη είναι επίσης μια περιοχή που προσφέρει ευκαιρίες, μεταξύ άλλων στο πεδίο της τεχνολογίας, υπογράμμισε, ενώ ανέφερε ως προτεραιότητες για την περιοχή τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, τη σύσφιγξη της συνεργασίας και την προώθηση της πολιτικής σταθερότητας.
Boris Johnson, πρ. Πρωθυπουργός του Ην. Βασιλείου
«Πρέπει να σταματήσουμε αυτόν τον πόλεμο και δεν κάνουμε αρκετά για να πιέσουμε τον Πούτιν, μεταξύ άλλων, μέσω της οικονομίας του», τόνισε από το βήμα του Fifth Metropolitan Summit στη Θεσσαλονίκη ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Boris Johnson, προσθέτοντας χαρακτηριστικά ότι αν «πέσει» η Ουκρανία, οι συνέπειες για τη Δύση θα είναι ολέθριες, καθώς μια αντίστοιχη εξέλιξη θα ενθάρρυνε, όπως είπε, και άλλους απολυταρχικούς ηγέτες. «Αν είμαστε αδύναμοι τώρα, θα το πληρώσουμε μετά», σημείωσε.
Ο ίδιος χαρακτήρισε «οδυνηρό το γεγονός ότι ο Ναρέντρα Μόντι συμμετείχε στην πρόσφατη Σύνοδο του Οργανισμού της Σαγκάης», όπως «και το γεγονός ότι η Ινδία αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο».
Ο κ. Τζόνσον αναφέρθηκε με θερμά λόγια στη σχέση του με την Ελλάδα, την οποία επισκέπτεται συχνά και έκανε ειδική μνεία στον ρόλο της αθηναϊκής δημοκρατίας στη διαμόρφωση του δυτικού κόσμου: «Να δείξουμε εμπιστοσύνη στις δυτικές αξίες που κληρονομήσαμε από την αθηναϊκή δημοκρατία», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος υπεραμύνθηκε της επιλογής του να υποστηρίξει το Brexit. Ερωτηθείς αν είναι κάτι που προτείνει και σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, απάντησε: «Αυτό έγκειται στους Έλληνες. Υπάρχουν σίγουρα γεωστρατηγικές παράμετροι που θα πρέπει να λάβει υπ’όψιν. Είναι διαφορετική περίπτωση. Εγώ ποτέ δεν ήθελα τη διάλυση της ΕΕ. Απλά θεώρησα ότι ήταν λάθος για εμάς. Σημασία έχει η δημοκρατία, να μπορείς να λαμβάνεις τις δικές σου αποφάσεις. Όταν η ΕΕ παίρνει μια απόφαση, μια εθνική αρχή οφείλει να την ακολουθεί, και αυτό ήταν πρόβλημα για εμάς», είπε ο κ. Johnson.
«Δεν πιστεύω ότι ο Τραμπ είναι απολυτάρχης και ότι θα προσπάθήσει να παραμείνει στη θέση του μετά τη λήξη της θητείας του», ανέφερε σε άλλο σημείο της συζήτησης. Επιπλέον, ο ίδιος δήλωσε ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, τονίζοντας ότι έχει ήδη πετύχει πολλά.
Florence Parly, πρ. Υπουργός Άμυνας της Γαλλίας
«H EE δεν θα πρέπει να υποκύψει στον εκβιασμό. Δεν θα πρέπει να ξοδεύει περισσότερα για την άμυνα αγοράζοντας με ευρωπαϊκά χρήματα αποκλειστικά αμερικανικούς εξοπλισμούς, ούτε θα πρέπει να αλλάξει τους κανόνες της για την ψηφιακή διακυβέρνηση», τόνισε από το βήμα του Economist στη Θεσσαλονίκη η πρώην υπουργός Άμυνας της Γαλλίας Florence Parly, αναφερόμενη στην τρέχουσα συγκυρία στις σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ.
Ως προς τις ελληνογαλλικές διμερείς σχέσεις, η κ. Parly έδωσε έμφαση στο πλαίσιο στρατηγικής συνεργασίας που υπέγραψαν οι Μητσοτάκης και Μακρόν το 2021, με την επισήμανση ότι η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας ασφάλειας. Σχετικά με τις γαλλοβρετανικές σχέσεις, παρουσία στο ίδιο πάνελ του πρώην υπουργού Άμυνας της Βρετανίας, η κ. Parly επεσήμανε ότι Γαλλία και Βρετανία μοιράζονται κοινό στρατηγικό όραμα, όπως και την ευθύνη δύο πυρηνικών δυνάμεων. «Όμως μεσολάβησε το Brexit και το συγκρουσιακό κλίμα που προκάλεσε. Τώρα έχουμε βρει ξανά κοινό έδαφος μέσα από την υποστήριξη της Ουκρανίας», συμπλήρωσε η πρώην υπουργός Άμυνας της Γαλλίας.
Στο μεταξύ, χαρακτήρισε «ισχυρή πολιτική και ηθική πράξη» την ανακοίνωση της Γαλλίας περί αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους. Η ίδια δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην πολιτική αστάθεια στη χώρα της, η οποία «προσθέτει ακόμα μία πρόκληση για την ΕΕ, σε μία φάση που η Ευρώπη αντιμετωπίζει υπαρξιακές απειλές στο εξωτερικό».
Ben Wallace, πρ. Υπουργός Άμυνας του Ην. Βασιλείου
«Ο ανταγωνισμός της Βρετανίας με την ΕΕ μέσω του Brexit είναι ένας ανταγωνισμός μεταξύ αδελφών. Η Βρετανία είναι προσηλωμένη στο να εργαστεί από κοινού με τους συμμάχους της στην ΕΕ στον τομέα της άμυνας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώην υπουργός Άμυνας του Ην. Βασιλείου Ben Wallace.
Ο ίδιος περιέγραψε το μέτωπο της Ουκρανίας ως πεδίο ανάδειξης νέων, αποτελεσματικών και χαμηλού κόστους εξοπλισμών, οι οποίοι διαμορφώνουν τη νέα πραγματικότητα στο πεδίο της μάχης, μιλώντας για την ανάγκη η Ευρώπη να υιοθετήσει αντίστοιχες πρακτικές.
«Στο μόνο πράγμα στο οποίο έχουν συμφωνήσει οι Τραμπ και Ομπάμα είναι η ανάγκη ανάληψης μεγαλύτερου βάρους στην ευρωπαϊκή άμυνα από την ίδια την Ευρώπη», παρατήρησε ο κ. Wallace, χαρακτηρίζοντας μονόδρομο την αύξηση των δαπανών για την άμυνα από την ΕΕ. Τόνισε σε αυτό το πλαίσιο ότι οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν το 70% της άμυνας του ΝΑΤΟ. «Οι δασμοί όμως είναι επιζήμιοι και θα έχουν απλά και μόνο αρνητικό αντίκτυπο», συμπλήρωσε ο κ. Wallace.
Νικόλαος Παναγιωτόπουλος, πρ. Υπουργός Εθνικής Άμυνας, πρ. Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου
«H Ευρώπη καλείται να αναλάβει γρήγορη και αποφασιστική δράση για να οικοδομήσει νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή και να ενισχύσει δραστικά τη συνολική αποτρεπτική της δύναμη. Μέγα ζητούμενο της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας είναι εάν αυτή θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μαζί με τη Ρωσία ή με αποκλεισμό της Ρωσίας», παρατήρησε από το βήμα του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρ. υπουργός Εθνικής Άμυνας και πρ. υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νικόλαος Παναγιωτόπουλος.
Ο ίδιος τόνισε ότι τα προγράμματα ReArm EUROPE και SAFE αποτελούν ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία προς αυτήν την κατεύθυνση, αφού αναμένεται να μοχλευτούν πλέον των 800 δις ευρώ για το ReArm και 150 δις για το SAFE, μέσω δανειοδοτήσεων, ανακατανομών κοινοτικών πόρων και απευθείας επιδοτήσεων για επένδυση σε αμυντικά συστήματα από τα κράτη μέλη.
«Είναι ένα σημαντικό ευπρόσδεκτο βήμα στον σωστό δρόμο. Αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη, ώστε να λυθεί ολιστικά το πρόβλημα και να καλυφθούν τα αμυντικά κενά της Ευρώπης, χωρίς τη δεδομένη μέχρι τώρα αμερικανική στήριξη. Θα χρειαστεί πραγματική πολιτική βούληση από τα κράτη μέλη και σε κάποιες περιπτώσεις, υπέρβαση των μέχρι τώρα συνθηκών, προκειμένου να διευρυνθεί η παραγωγή της αμυντικής βιομηχανίας, να ομογενοποιηθούν στο μέγιστο βαθμό τα αμυντικά συστήματα και να ισχύσει ένα σύστημα κοινών προμηθειών αμυντικού υλικού για τα κράτη μέλη», συμπλήρωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από αγορές αμερικανικού αμυντικού υλικού θα εξακολουθήσει να ισχύει: «Το ζήτημα δεν είναι να αποκλειστούν οι αμερικανικές εταιρίες, αλλά οι ευρωπαϊκές να μπορούν να καλύπτουν όλες τις ανάγκες, και σε τομείς συστημάτων προηγμένης τεχνολογίας που είναι απαραίτητα στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Συμπληρωματικά, με αυτά τα δεδομένα η στρατηγική αυτονομίας της ΕΕ εστιάζει περισσότερο στην επάρκεια παραγωγής αμυντικού υλικού και λιγότερο στο επιχειρησιακό κομμάτι της χρήσης του, αφού είναι βέβαιο ότι το ΝΑΤΟ θα εξακολουθήσει να έχει τον πρώτο λόγο στην οργάνωση και κατανομή των δυνάμεων».
Χρίστος Δήμας, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών
«Πράγματι υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των κατασκευαστικών έργων και όντως κάποιες από αυτές οφείλονται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Θα πρέπει όμως να καταλάβουν και οι κατασκευαστικές ότι υπάρχουν περιπτώσεις και με κατασκευαστικά θέματα και με προβλήματα μεταξύ των μερών των κοινοπραξιών. Δεν είναι πάντα και μόνο το Δημόσιο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας. Ο ίδιος σημείωσε ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα η κυβέρνηση έχει πετύχει οι ανάδοχοι των δημοσίων έργων να πληρώνονται στην ώρα τους.
Ευρύτερα, ο κ. Δήμας αναφέρθηκε σε έργα ύψους 2,5 δισ. ευρώ για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με τη συμμετοχή και του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών. Όπως είπε, το 80% αφορά την άρδευση και το 20% την ύδρευση, γεγονός που έχει σημασία στην τρέχουσα συγκυρία των απαιτητικών κλιματικών συνθηκών.
Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος ΔΣ και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών AKTOR
«Η Ελλάδα είναι αυτήν τη στιγμή η καλύτερη χώρα στην Ευρώπη για να επενδύσει κανείς στις κατασκευές και τις υποδομές, κάτι πρωτοφανές για τη χώρα μας», σχολίασε από το βήμα του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος ΔΣ και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Εταιρειών AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου, ο οποίος αναφέρθηκε στην «αποφασιστικότητα της κυβέρνησης» να προχωρήσει με την υλοποίηση των κατασκευαστικών έργων.
Ο ίδιος αναφέρθηκε πάντως στις καθυστερήσεις κατά τη διεκπεραίωση των διαδικασιών για την υλοποίηση των έργων, σημειώνοντας: «Οι κατασκευαστικές δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από αυτό. Με τα ανεκτέλεστα που έχουν σήμερα, οι καθυστερήσεις τούς προκαλούν τεράστια ζημιά. Αυτό που θέλουν είναι πεδίο εργασιών, σωστή χρηματοδότηση και να τρέξουν τα έργα γρήγορα».
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι στα έργα παραχωρήσεων όπου είναι εξασφαλισμένη η χρηματοδότηση οι διαδικασίες ολοκληρώνονται στην ώρα τους. Αντιθέτως, πρόσθεσε, τα κρατικά έργα καθυστερούν, είτε γιατί υπάρχει ζήτημα με την ωριμότητα των μελετών είτε γιατί κάποια στιγμή διαπιστώνει το κράτος ότι δεν υπάρχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. «Καλύτερα να καθυστερεί η δημοπράτηση των έργων και μετά να τρέχουν οι διαδικασίες απρόσκοπτα, παρά το αντίστροφο», σημείωσε ο κ. Εξάρχου.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στη δραστηριότητα της Credia Bank, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι αποτελεί ένα project που βρίσκεται στην καρδιά του. Επεσήμανε δε ότι εφόσον ολοκληρωθεί η εξαγορά της HSBC Μάλτας, θα αποτελεί μια «τεράστια επιτυχία», η οποία θα αυξήσει το book value της τράπεζας εξισορροπώντας την κεφαλαιοποίησή της: «Θα είναι ίσως η μόνη επένδυση του ΤΧΣ που θα πάρει τα λεφτά της πίσω και θα βγάλει και κέρδος, γεγονός που δικαιώνει την επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη να στηρίξει την ανάγκη δημιουργίας πέμπτου πυλώνα στο τραπεζικό σύστημα».
Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό
Για μια παγκόσμια αναδιάταξη ισχύος που συμπαρασύρει ή τροφοδοτείται από τις τεχνολογικές εξελίξεις, τους πολέμους, την κλιματική αλλαγή, τον προστατευτισμό και τον εντεινόμενο ανταγωνισμό μίλησε ο Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό Απόστολος Τζιτζικώστας, ενώ σχολίασε ότι, δυστυχώς, ο πόλεμος γίνεται πάλι επιλογή. Σε αυτό το πλαίσιο, επεσήμανε ότι υπάρχουν και πράγματα που δεν αλλάζουν, όπως η συμβολή των μεταφορών, των υποδομών και του τουρισμού στην οικονομική ανάπτυξη.
Χαρακτήρισε τις μεταφορές και τις υποδομές «φάρο σταθερότητας και ρεαλισμού» σε έναν κόσμο αβεβαιότητας και τον τουρισμό «μια δύναμη που ενώνει όλους». Αναφέρθηκε διεξοδικά στη στρατηγική της ΕΕ για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (ΤΕΝ-Τ), για το οποίο είπε ότι αναμένεται να αυξήσει το ΑΕΠ της ΕΕ κατά 2,5% τα επόμενα χρόνια. Τμήμα αυτού του δικτύου θα είναι και ο σιδηροδρομικός άξονας Αιγαίου-Μαύρης Θάλασσας που συμφωνήθηκε μεταξύ Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας. Σημείωσε ότι έχουν εγκριθεί 270 εκατ. ειδικά για το τμήμα Αλεξανδρούπολη-Ορμένιο σχολιάζοντας ότι τέτοιου είδους έργα αναδεικνύουν τη στρατηγική θέση της Βόρειας Ελλάδας. Περαιτέρω, ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε στις συνδυασμένες μεταφορές, στα έργα που υλοποιούνται στα λιμάνια, μεταξύ άλλων σε αυτά του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, καθώς και στον ευρωπαϊκό ρόλο της ναυτιλίας. Πριν το τέλος της χρονιάς, ανέφερε, θα παρουσιαστούν οι δύο νέες στρατηγικές της ΕΕ για τα λιμάνια και τη ναυτιλία, με προτεραιότητες την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια, τη βιωσιμότητα και την πράσινη και τεχνολογική μετάβαση. Αναφερόμενος στον τουρισμό, είπε ότι ο ευρωπαϊκός τουρισμός απασχολεί 20 εκατ. ανθρώπους και διαθέτει 3 εκατ. επιχειρήσεις και πως ο στόχος είναι η Ευρώπη να παραμείνει ο υπ’ αριθμόν ένα προορισμός παγκοσμίως, με την Ελλάδα στην πρώτη δεκάδα. Αναφέρθηκε σε 10πλασιασμό των πόρων για τη διευκόλυνση της μετακίνησης στρατευμάτων και εξοπλισμού εντός της ΕΕ (στρατιωτική κινητικότητα) υπογραμμίζοντας, τέλος, πως η Ελλάδα είναι βασικός πυλώνας για όλες τις παραπάνω δραστηριότητες.
Ντίνος Μπενρουμπή, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος, ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ
Η Ευρώπη ξοδεύει κατά μέσο όρο 6% του ΑΕΠ σε υποδομές, ενώ η Ελλάδα μόλις 2%, σχολίασε ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΜΕΤΚΑ Ντίνος Μπενρουμπή. Ανέφερε ωστόσο ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί, μεταξύ άλλων και λόγω των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επεσήμανε την ανάγκη να στηριχθεί γενικότερα η ανάπτυξη των υποδομών στη χώρα και αναφέρθηκε σε έργα που εξελίσσονται στη Βόρεια Ελλάδα και εστίασε στο μοντέλο των ΣΔΙΤ. Ο κ. Μπενρουμπή ανέφερε ότι το κράτος πρέπει να δουλεύει σοβαρά μαζί με τον ανάδοχο ώστε να γίνονται έγκαιρα οι απαλλοτριώσεις. Σχολίασε ότι καταβάλλεται προσπάθεια από την κυβέρνηση και πως υπάρχει καλή πίστη μεταξύ κυβέρνησης και εταιρειών αναδόχων, αλλά χρειάζονται και γρήγορα αποτελέσματα.
Αλέξης Τσίπρας, πρώην Πρωθυπουργός της Ελλάδας
«Ακούει κανείς στο Μέγαρο Μαξίμου το καμπανάκι του κινδύνου;», ανέφερε χαρακτηριστικά από το βήμα του 5ου ετήσιου συνεδρίου του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη μιας «εθνικής πυξίδας». Ειδικότερα, είπε ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί «ένα εθνικό σχέδιο ανάταξης με ορίζοντα το 2030, ώστε να μην ξαναβρεθεί η χώρα σε υπαρξιακή κρίση», μέσα από αποφάσεις οι οποίες «θα αλλάζουν το παραγωγικό μοντέλο και θα το εναρμονίζουν με τις νέες ανάγκες».
Μεταξύ άλλων, πρότεινε να δημιουργηθεί ένα «εθνικό ταμείο σύγκλισης, για επενδύσεις σε τομείς στρατηγικής προτεραιότητας, οι οποίες θα αλλάξουν τον προσανατολισμό της οικονομίας», όπως είπε, στα πρότυπα «αντίστοιχων ταμείων που έχουν δημιουργεί στη Βρετανία και στη Γερμανία». Επιπλέον, εισηγήθηκε την επιβολή μιας «πατριωτικής εισφοράς από τα πολύ μεγάλα εισοδήματα, σε ένα ταμείο για τη στήριξη των νέων γενεών, δηλαδή της παιδείας, της έρευνας, της καινοτομίας και της νεανικής στέγης». Διότι, όπως σχολίασε, «δεν μπορεί να είσαι ευκατάστατος, και να θες να λέγεσαι και πατριώτης, και να μη σε νοιάζει το μέλλον αυτού του τόπου».
Ο κ. Τσίπρας άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, την οποία κατηγόρησε για «διαφθορά και αναξιοκρατία» ως στοιχείο που «διαβρώνει την εμπιστοσύνη στο κράτος» – έκανε λόγο για «κομματικά στελέχη που κυκλοφορούν με Porsche», αναφερόμενος στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ «ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων που θα αποτρέψουν τη μετατροπή της Ελλάδας σε βαλκανική εκδοχή καθυστέρησης, στην οικονομία, στους θεσμούς, στο πολιτικό σύστημα». Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Τσίπρας πρότεινε τη μείωση των ωρών εργασίας και την παράλληλη αύξηση των αποδοχών, μιλώντας για «35ωρο με καλύτερους μισθούς».
«Η τοξικότητα βλάπτει σοβαρά τον δημοκρατικό διάλογο. Απαιτείται ψύχραιμη ανταλλαγή σκέψεων», σημείωσε ο κ. Τσίπρας, ο οποίος υποστήριξε ότι «μετά τα μνημόνια και παρά τις ευνοϊκές δημοσιονομικές συνθήκες που ακολούθησαν, οι ανισότητες διευρύνθηκαν αντί να περιοριστούν».
Αναφερόμενος στα θετικά οικονομικά μέτρα τα οποία αναμένεται να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από τη ΔΕΘ, ο κ. Τσίπρας σχολίασε ότι η κυβέρνηση «θα επιστρέψει ένα μέρος από το τερατώδες πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο είναι παραπάνω από αυτό που χρειάζεται για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και δεν αποτελεί προϊόν υψηλής ανάπτυξης αλλά υψηλής φορολόγησης, η οποία επιβαρύνει δυσανάλογα τα ευάλωτα και μεσαία εισοδηματικά στρώματα». Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι κίνητρο της κυβέρνησης «δεν είναι η αποκατάσταση της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας αλλά η εκλογική πελατεία και ψηφοθηρία», και συμπλήρωσε: «όμως καμία παροχή δεν θα αλλάξει την απογοητευτική και δυσοίωνη μεγάλη εικόνα».
Άδωνις Γεωργιάδης, Υπουργός Υγείας
Tην υγεία τοποθέτησε στο κέντρο της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, υπογραμμίζοντας ότι «στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης η υγεία τείνει να γίνει ίσως το μεγαλύτερο πεδίο ανάπτυξης» και πως η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο. Παρουσίασε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, επισημαίνοντας τον νόμο του επενδυτικού clawback, χάρη στον οποίο έχουν κατευθυνθεί 1,6 δισ. ευρώ στην ελληνική φαρμακοβιομηχανία. «Φτιάχνονται εργοστάσια σε όλη τη χώρα, χτίζουμε τις παραγωγικές δυνάμεις για τα επόμενα 25 χρόνια», είπε, κάνοντας λόγο για χιλιάδες νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, την αναζήτηση ταλέντων και την επιστροφή νέων Ελλήνων από το εξωτερικό.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε στην υποστήριξη της Ελλάδας προς την καινοτομία στις πατέντες, σημειώνοντας ότι οι ελληνικές θέσεις υιοθετήθηκαν τελικά από την πλειοψηφία. Τόνισε επίσης ότι το ελληνικό σύστημα υγείας είναι το πιο ψηφιοποιημένο στην ΕΕ, φέρνοντας ως παράδειγμα την εφαρμογή MyHealth, την οποία χαρακτήρισε «επανάσταση». Ειδικά για την AI, σημείωσε ότι «τα δεδομένα είναι ο μαύρος χρυσός της εποχής μας» και περιέγραψε το MyHealth App ως έναν «θησαυρό δεδομένων», ανωνυμοποιημένων αλλά αξιοποιήσιμων για την έρευνα. «Θα προσελκύσουμε τεράστιες επενδύσεις στην υγεία, είμαι σίγουρος», πρόσθεσε. Κλείνοντας, ο υπουργός Υγείας υπογράμμισε ότι η νέα εποχή δίνει τη δυνατότητα για άλματα και ότι «το ζήτημα είναι αν θα είμαστε πρωταγωνιστές ή κομπάρσοι – και εμείς θέλουμε να είμαστε από τους πρωταγωνιστές». Παράλληλα, παρουσίασε το ελληνικό σχέδιο για τις νέες θεραπείες, το οποίο χαρακτήρισε από τα πιο ανεπτυγμένα στην Ευρώπη, με στόχο την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία χωρίς να επιβαρύνονται οι προϋπολογισμοί.
Θεόδωρος Τρύφων, Πρόεδρος, Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), μέλος ΔΣ,
Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), εκτελεστικό μέλος ΔΣ, Medicines for Europe
Tην ανάγκη η Ευρώπη να διαμορφώσει μια νέα πολιτική ανθεκτικότητας στον φαρμακευτικό τομέα έθεσε στο επίκεντρο της τοποθέτησής του στο 5ο ετήσιο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων. Όπως τόνισε, «μετά την πανδημία και τις γεωπολιτικές κρίσεις κατέστη σαφές ότι η Ευρώπη πρέπει να δράσει γρήγορα» και να προχωρήσει σε ένα διαφορετικό μοντέλο, ικανό να ενισχύσει την ανάπτυξη του κλάδου. Υπογράμμισε ότι η ήπειρος χάνει έδαφος απέναντι σε άλλες δυνάμεις, καθώς η διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι αργή και η ανταγωνιστικότητα έχει μειωθεί. Επικαλέστηκε την έκθεση Ντράγκι, η οποία –μεταξύ άλλων– θέτει συγκεκριμένα κριτήρια και κίνητρα για μια νέα φαρμακευτική πολιτική με γρήγορες διαδικασίες, ενώ έθιξε και το ζήτημα των κρατικών ενισχύσεων, που σε ορισμένες μεγάλες χώρες παραμένει ακανθώδες, όπως είπε.
Ο ίδιος ανέδειξε τις προκλήσεις που συνδέονται με τη γραφειοκρατία, την κλιματική αλλαγή και την εξάρτηση της Ευρώπης από την Κίνα και την Ινδία στις προμήθειες. «Κάθε ευρώ που επενδύεται πρέπει να παράγει πραγματική αξία», ανέφερε, ενώ ειδικά για την Ελλάδα σημείωσε ότι διαθέτει ισχυρή παράδοση στα γενόσημα, φιλοξενώντας το 12% της ευρωπαϊκής παραγωγής. Ο κ. Τρύφων αναφέρθηκε στα προβλήματα που συναντούν οι εταιρείες σε πολλές περιοχές αλλά και στη θετική εμπειρία από τα κίνητρα του Ταμείου Ανθεκτικότητας, που οδήγησαν σε νέες εγκαταστάσεις παραγωγής και αναπτυξιακά κέντρα. Επισήμανε ότι η βιομηχανία φαρμάκου στην Ελλάδα προσφέρει μισθούς 30% υψηλότερους από άλλους τομείς, κάτι που συμβάλλει στη συγκράτηση προσωπικού, ενώ τόνισε την ανάγκη καλύτερου κεντρικού σχεδιασμού στη διάθεση πόρων για την έρευνα.
Σταύρος Παπασταύρου, Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Αναφερόμενος στο ζήτημα των τιμών της ενέργειας στη χώρα μας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανέφερε ότι η νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη είχαν δύο με τρεις φορές υψηλότερες τιμές από την υπόλοιπη Ευρώπη και γι’ αυτό Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία πίεσαν να γίνει μια task force στην ΕΕ. Πρόσθεσε ότι όσον αφορά τις τιμές, το φετινό καλοκαίρι τα πράγματα πήγαν καλύτερα από ό,τι το περσινό. Αναφέρθηκε επίσης ο υπουργός στη συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ σχετικά με την ενέργεια. Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση: ενώ το 2005 πάνω από το 60% του ενεργειακού μείγματος της Ελλάδας προερχόταν από λιγνίτη, τώρα το ίδιο περίπου ποσοστό προέρχεται από ΑΠΕ. Επεσήμανε ότι η χώρα μας επενδύει στη διασυνδεσιμότητα και ότι έχει εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο της ευρύτερης περιοχής.
Josh Huck, Επιτετραμμένος στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα
Η ενέργεια επηρεάζει πολύ τη διατλαντική σχέση, τόνισε ο Επιτετραμμένος στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα Josh Huck. Αναφέρθηκε στην εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια και επεσήμανε ότι αυτή είχε και πολύ αρνητικές πολιτικές συνέπειες, ενώ τώρα υπάρχει συναίνεση ΗΠΑ-ΕΕ για μια νέα αρχιτεκτονική, όπως είπε, που μειώνει αυτήν την εξάρτηση. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον κάθετο διάδρομο, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, καθώς και στη μονάδα υγροποίησης αερίου στην Αλεξανδρούπολη. Έδωσε έμφαση στην ανάγκη συνεργασιών στην περιοχή και τόνισε ότι τα ενεργειακά έργα στη ΝΑ Ευρώπη δεν έχουν μόνο οικονομική σημασία, αλλά μετασχηματίζουν γενικά την περιοχή. Τέλος, σημείωσε ότι η Ελλάδα μπορεί να παίξει έναν σημαντικό ρόλο όσον αφορά τις νέες αγορές και τις νέες ευκαιρίες που δημιουργούνται στον ενεργειακό τομέα.
Georgi Samandov, Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας
Σε έξι πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής της Βουλγαρίας αναφέρθηκε ο υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Georgi Samandov: 1) Περαιτέρω ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας – τόνισε ότι η Βουλγαρία έχει 50 χρόνια ασφαλούς λειτουργίας πυρηνικών εγκαταστάσεων. 2) Ανάπτυξη της υδροηλεκτρικής ενέργειας με τέσσερα νέα έργα. 3) Ανάπτυξη της διασυνδεσιμότητας – στο σημείο αυτό επεσήμανε ότι η Βουλγαρία μπορεί να μεταφέρει μέσω του δικτύου της υψηλής τάσης 20MW την ώρα. 4) Φωτοβολταϊκά – με έμφαση και στην αποθήκευση μέσω μπαταριών. 5) Επίλυση των προβλημάτων στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, που είχαν ως αποτέλεσμα να πλήττεται η ανταγωνιστικότητα της ΝΑ Ευρώπης. 6) Επένδυση στην ασφάλεια των ενεργειακών συστημάτων. Ο ίδιος επίσης αναφέρθηκε στη σημασία του τερματικού σταθμού της Αλεξανδρούπολης και του κάθετου διαδρόμου, ενώ τόνισε ότι τα ενεργειακά έργα είναι ευάλωτα, γι’ αυτό και χρειάζεται κοινή προσπάθεια από τις χώρες της περιοχής και διαφανής διαδικασία.
Dan Stratan, διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής, RCI Holding
Στις μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις στην περιοχή αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της RCI Holding Dan Stratan, επισημαίνοντας τη σημασία της τεχνολογίας, του ρυθμιστικού πλαισίου και των σχετικών διαδικασιών. Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα κέντρα δεδομένων, σημειώνοντας ότι μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια αυτά θα αντιστοιχούν στο 20% της κατανάλωσης ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε ότι οι ενεργειακές επενδύσεις θα πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν τους αυτόν τον παράγοντα προκειμένου να έχουν διάρκεια στον χρόνο. Αναφέρθηκε επίσης στη νέα τεχνολογία ψύξης κέντρων δεδομένων, που μπορεί να συμβάλει στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.
Barbara Morgante, Διευθύνουσα Σύμβουλος, Enaon
Στις έννοιες της ασφάλειας και προσβασιμότητας στον ενεργειακό τομέα έδωσε έμφαση η διευθύνουσα σύμβουλος της Enaon Barbara Morgante. Αναφέρθηκε στην αποτελεσματικότητα του φυσικού αερίου ως ενεργειακής πηγής και τόνισε ότι η επιθυμία των Ελλήνων να συνδεθούν με το δίκτυο του φυσικού αερίου αυξάνεται: πέρσι υπήρξαν τουλάχιστον 31.000 αιτήσεις στην Ελλάδα, ενώ φέτος μπορεί να φθάσουν τις 50.000, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε. Η ίδια αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις προοπτικές του βιομεθανίου, για το οποίο είπε ότι είναι η λύση για την κυκλική οικονομία και ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές σχετικές πηγές.
Maria Rita Galli, Διευθύνουσα Σύμβουλος, ΔΕΣΦΑ
Το 2020 η Ελλάδα εξήγε 2 δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ στο τέλος της φετινής χρονιάς, μετά τις επενδύσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, θα φθάσει τα 8 δις, επεσήμανε από το βήμα του Economist στη Θεσσαλονίκη η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Maria Rita Galli. Τόνισε ότι το φυσικό αέριο αποδείχθηκε εξαιρετικά σημαντικό για την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια όλες οι εταιρείες του κλάδου έχουν περάσει από μια διαδικασία μεταμόρφωσης, σημείωσε, μιλώντας για την επέκταση και αναβάθμιση του υπάρχοντος δικτύου στη χώρα. Αναφέρθηκε επίσης στον κάθετο διάδρομο, σημειώνοντας ότι φέτος το καλοκαίρι έγινε για πρώτη φορά εφικτό η Ουκρανία να αγοράζει απευθείας αέριο από την Ελλάδα. Η κ. Galli επίσης σημείωσε ότι το 2024 υπήρξε στην Ελλάδα πάνω από 20% αύξηση επενδύσεων στο φυσικό αέριο και πως φέτος η αύξηση θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Η ίδια αναφέρθηκε στο LNG και την προοπτική να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο και στη ναυτιλία. Τέλος, επεσήμανε ότι στην Ελλάδα έχει γίνει σημαντική προσπάθεια στην απανθρακοποίηση και ότι η χώρα είναι πρωτοπόρος σε αυτό το πεδίο.
Τάκης Θεοδωρικάκος, Υπουργός Ανάπτυξης
Για κλίμα διεθνούς αβεβαιότητας και κρίση ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη μίλησε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάξης Θεοδωρικάκος, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, την κακή κατάσταση της γαλλικής οικονομίας, δημοσιονομικά και παραγωγικά. Τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη, έστω και με καθυστέρηση, να προωθήσει τη στρατηγική της αυτονομία. Στο πλαίσιο αυτό, μίλησε για τη σημασία των κρίσιμων ορυκτών και σχολίασε ότι σε αυτόν τον τομέα μπορούν ακόμα και μικρές οικονομίες να παίξουν ρόλο. Έδωσε έμφαση στις ελληνικές επενδύσεις στα κρίσιμα ορυκτά, όπως η επένδυση για εξόρυξη γάλλιου στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας, ύψους 300 εκατ. ευρώ. Ο υπουργός πρόσθεσε ότι στο ορυχείο αυτό θα παράγονται 50 τόνοι γάλλιου, που καλύπτουν όλες τις ευρωπαϊκές ανάγκες – και στην αλουμίνα, όπως είπε, η χώρα θα καλύπτει το 30% των ευρωπαϊκών αναγκών. Επίσης, αναφέρθηκε στη μονάδα κατασκευής αρμάτων μάχης στη Μαγνησία και τον γενικότερο ρόλο της αμυντικής βιομηχανίας. Ο κ. Θεοδωρικάκος σχολίασε ότι ένα νέο παραγωγικό μοντέλο είναι εθνική ανάγκη και ότι επείγει ο παραγωγικός μετασχηματισμός της χώρας. Πρόσθεσε ότι αυτό το θέτει και η αξιωματική αντιπολίτευση, οπότε υπάρχει πεδίο εθνικής συνεννόησης.
Γιάννης Μανιάτης, Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Αντιπρόεδρος του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), πρ. Υπουργός Ενέργειας, Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής
Η Ευρώπη μπορεί να πετύχει στρατηγική αυτονομία μόνο αν είναι αυτόνομη σε 4 τομείς, άμυνα, ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά και ΑΙ, τόνισε ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής και πρώην υπουργός Γιάννης Μανιάτης. Σχολίασε ότι η σημερινή Κομισιόν είναι μια από τις χειρότερες των τελευταίων δεκαετιών. Στο πλαίσιο αυτό, είπε ότι από τους 27 επιτρόπους οι 21 είναι συντηρητικοί, ότι ίδια αναλογία υπάρχει και στους πρωθυπουργούς των χωρών μελών της ΕΕ, καθώς και ότι το Λαϊκό Κόμμα, που έχει την πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο, συνεργάζεται τελευταία όλο και περισσότερο με την άκρα δεξιά, και όχι με τους σοσιαλιστές, όπως παλαιότερα. Περαιτέρω, ο κ. Μανιάτης είπε ότι από τα 34 κρίσιμα ορυκτά για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, στα 17 η Κίνα και γενικά οι BRICS ελέγχουν το 90% της παγκόσμιας παραγωγής. Η Κίνα έχει εξαγοράσει το 80% των ορυχείων Αφρικής και Λατινικής Αμερικής σε αυτές τις πρώτες ύλες, επεσήμανε, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «η Ευρώπη ξύπνησε αργά και έχει χάσει το παιχνίδι».
Τόνισε, τέλος, ότι η Ελλάδα έχει καλές ορυκτές πρώτες ύλες και πως πρέπει να γίνουν τα πρώτα βήματα σε αυτόν τον τομέα, και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
Δημήτρης Φούρλαρης, αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας & Υδάτων)
«Η ενέργεια είναι στο επίκεντρο κάθε πολιτικής» και δεν συνιστά μόνο τεχνική πρόκληση, αλλά καθορίζει τη βιωσιμότητα του μέλλοντος, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας & Υδάτων) Δημήτρη Φούρλαρη. Περιέγραψε τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου που δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης, με την προϋπόθεση ενός δίκαιου και σταθερού πλαισίου. Ο ίδιος αναφέρθηκε στις διεθνείς διασυνδέσεις ηλεκτρισμού, στις υποδομές φυσικού αερίου, στον ΤΑΡ και στον τερματικό σταθμό ΥΦΑ που λειτουργούν από το 2020, καθώς και στον δεύτερο διασυνδετήριο αγωγό με τη Βουλγαρία και στα έργα του ΔΕΣΦΑ. Σημείωσε ότι οι νέοι αγωγοί έχουν σχεδιαστεί για να είναι συμβατοί με το υδρογόνο, ενώ η ΡΑΕΥ ενέκρινε σε χρόνο ρεκόρ την έγχυση βιομεθανίου στο σύστημα. Ο κ. Φούρλαρης επίσης τόνισε ότι οι διασυνδέσεις και οι υποδομές αποτελούν στρατηγικά εργαλεία, αρκεί να λειτουργούν μέσα σε καθορισμένους κανόνες.
Αλεξάνδρα Σδούκου, Εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας
Στις βασικές προκλήσεις της ενεργειακής πολιτικής εστίασε κατά την τοποθέτησή της η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας Αλεξάνδρα Σδούκου. Πρώτον, στο τέλος της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, τονίζοντας με ικανοποίηση ότι η ΕΕ δεσμεύτηκε να μη γυρίσει ποτέ ξανά σε αυτό. Δεύτερον, στην ανάγκη αντιμετώπισης των υψηλών τιμών και του πληθωρισμού μέσω μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και ετοιμότητας για κρίσεις. Τρίτον, στην προσέλκυση επενδύσεων, σημειώνοντας ότι η βιομηχανία χρειάζεται «ξεκάθαρη εικόνα τώρα, όχι σε πέντε χρόνια». Τέταρτον, στην ενεργειακή ένωση της Ευρώπης, που αναδείχθηκε επιτακτική μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μίλησε για την πρόοδο στις ΑΠΕ, με επενδύσεις 110 δισ. μόνο το 2023 αλλά και για την ανάγκη επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων. Αναφέρθηκε επίσης στη δυσκολία εξισορρόπησης ενεργειακής ασφάλειας και κλιματικών στόχων, στους δασμούς του Τραμπ και στην ανάγκη νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. «Δεν θέλουμε μια Ευρώπη που απλώς επιβιώνει, αλλά μια Ευρώπη που διατηρεί την ηγετική της θέση», τόνισε, ενώ απάντησε στις επικρίσεις του Νικόλα Φαραντούρη για τα έργα διασύνδεσης, λέγοντας ότι το έργο Ελλάδας-Κύπρου είναι περίπλοκο και «προχωράει, παρά τις δυσκολίες».
Άγις Παπαδόπουλος, Πρόεδρος ΔΣ, ΕΥΑΘ (Εταιρεία Ύδρευσης & Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης)
Το μέγεθος των απαιτήσεων για την ενεργειακή μετάβαση, υπογραμμίζοντας ότι χρειάζονται 33.000 γιγαβάτ φωτοβολταϊκών για να επιτευχθεί ο στόχος, υπογράμμισε από το βήμα του Economist ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ Άγις Παπαδόπουλος. «Αν θέλουμε να επιβιώσουμε, πρέπει να δουλεύουμε με ΑΠΕ, ακόμα και με πυρηνική ενέργεια αν χρειαστεί», είπε. Τόνισε ότι κρίσιμα υλικά, κυρίως για μπαταρίες παράγονται εκτός Ευρώπης, με αποτέλεσμα να εγείρεται το ερώτημα ποιος θα επωμιστεί το κόστος. Προειδοποίησε ότι τελικά οι καταναλωτές θα είναι αυτοί που θα πληρώσουν. Σημείωσε ακόμα ότι η Ελλάδα υστερεί διαχρονικά σε υποδομές, και εξέφρασε τον φόβο ότι η μείωση εκπομπών μπορεί να οδηγήσει σε συρρίκνωση της βιομηχανικής δραστηριότητας. «Πρέπει να βρούμε ισορροπημένο τρόπο διαχείρισης της μετάβασης, ώστε η Ευρώπη να παραμείνει ζωντανή βιομηχανική ζώνη», τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, καλώντας σε ειλικρίνεια και συναινετικές λύσεις που θα γίνουν αποδεκτές από την κοινωνία.
Νικόλας Φαραντούρης, Ευρωβουλευτής, Καθηγητής της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet,
Πανεπιστήμιο Πειραιώς, μέλος ΔΣ, The Spinelli Group
«Υψηλής σημασίας» χαρακτήρισε την περίοδο που διανύουμε ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς Νικόλας Φαραντούρης, ο οποίος μίλησε για «δύο ταφόπλακες» της ενεργειακής πολιτικής. Ο EastMed, όπως είπε, έχει «μπει σε ένα συρτάρι κλειδωμένος» εδώ και τρία χρόνια, ενώ και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ παραμένει σε στασιμότητα, με δημόσιες αντεγκλήσεις ανάμεσα σε Αθήνα και Λευκωσία. Ζήτησε συντεταγμένη ενεργειακή πολιτική με προγραμματισμό, ώστε να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα των υποδομών. Ο ίδιος αναφέρθηκε στο δικό του σχέδιο πολιτικής για την ανασυγκρότηση μετά από φυσικές καταστροφές, που καλύπτει νερά, δίκτυα, επικοινωνίες και ενέργεια. Τέλος, ο κ. Φαραντούρης τόνισε την ανάγκη να προχωρήσει το έργο διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, λέγοντας ότι «οι συνθήκες το επιτρέπουν» και πως πρέπει να αξιοποιηθεί η ευκαιρία.
Σοφία Ζαχαράκη, Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
«Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τεράστια προσπάθεια για βελτίωση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης» και η Ελλάδα μπορεί να κερδίσει το στοίχημα, σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη. Όπως εξήγησε, η στρατηγική στηρίζεται σε βασικούς πυλώνες, με παράδειγμα τη Θεσσαλονίκη, όπου το πανεπιστήμιο επιχειρεί να γίνει πιο εξωστρεφές, προσφέροντας ξενόγλωσσα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα και επενδύοντας σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό. Αναφέρθηκε στη θεσμοθέτηση της δυνατότητας για μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, χαρακτηρίζοντάς την «καλή χρονική στιγμή για να επιβεβαιωθεί ο σημαντικός ρόλος της Ελλάδας και του πανεπιστημιακού πλούτου που μπορεί να προσελκύει κόσμο από όλη την Ευρώπη».
Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, η κ. Ζαχαράκη σημείωσε ότι «το ζήτημα δεν είναι μόνο τα hard skills αλλά και τα soft skills, ώστε τα παιδιά να είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του μέλλοντος». Σε αυτό το πλαίσιο, η υπουργός έδωσε έμφαση στις φοιτητικές εστίες και την καθημερινότητα των φοιτητών, λέγοντας ότι «για να μιλήσουμε για ό,τι έπεται, πρέπει τα παιδιά να είναι αμέριμνα απέναντι σε αυτά τα προβλήματα». Υπογράμμισε ότι τα πανεπιστήμια έχουν προσαρμόσει τις σπουδές στη νέα πραγματικότητα, καθώς «τα τμήματα που ασχολούνται με την AI γίνονται ανάρπαστα». Ακόμη και στις ανθρωπιστικές σπουδές, είπε, ενσωματώνονται στοιχεία της AI.
Γεράσιμος Σιάσος, Καθηγητής Καρδιολογίας και Πρύτανης του ΕΚΠΑ
«Μηχανές της γνώσης και θερμοκοιτίδες καινοτομίας που διαμορφώνουν πολίτες για το αύριο» χαρακτήρισε τα πανεπιστήμια ο πρύτανης τους ΕΚΠΑ Γεράσιμος Σιάσος. Τόνισε ότι «οι νέες ιδέες και ανακαλύψεις πρέπει να επιστρέφουν στην κοινωνία, η γνώση να φτάνει στον πολίτη», αναγνωρίζοντας όμως ότι «τα πανεπιστήμια δεν μπορούν μόνα τους, χρειάζεται συνεργασία με την πολιτεία». Υπενθύμισε ότι το ΕΚΠΑ, ήδη από τον 19ο αιώνα συνέβαλε στη διαμόρφωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, ενώ σήμερα διαχειρίζεται 3.500 ερευνητικά έργα. «Κάθε ένα ευρώ που επενδύεται στην έρευνα επιστρέφει στην κοινωνία τρία με τέσσερα ευρώ», υπογράμμισε, δίνοντας έμφαση στη σημασία των τεχνοβλαστών και στην ίδρυση του Κέντρου Έρευνας, Επιχειρηματικότητας και Τεχνολογίας. Ο κ. Σιάσος αναφέρθηκε επίσης στην ίδρυση παραρτήματος του πανεπιστημίου στο εξωτερικό και ευχαρίστησε την πολιτεία για τη στήριξή της.
Χρυσόστομος Γκαγκάτσης, Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής, Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία
Τον αθλητισμό ανέδειξε ως «κινητήριο μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής», δίνοντας έμφαση στη διπλή του αξία, οικονομική και κοινωνική, ο πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας Χρυσόστομος Γκαγκάτσης. Όπως σημείωσε, «το ποδόσφαιρο είναι θεσμός με κοινωνική και πολιτισμική διάσταση και μπορεί να προβάλλει την Ελλάδα, προσελκύοντας επενδύσεις». Επισήμανε ότι τα πολλαπλασιαστικά οφέλη είναι εμφανή, καθώς πέρα από την οικονομική συμβολή, η νέα γενιά «μαθαίνει να μοιράζεται αξίες».
Αναφέρθηκε στις πιέσεις που υφίσταται ο ερασιτεχνικός αθλητισμός λόγω της ακρίβειας, που έχει οδηγήσει στη μείωση του αριθμού των σωματείων. Ωστόσο, όπως είπε, «πολλοί αντέχουν κι αυτό δείχνει ότι ο αθλητισμός παραμένει ζωντανό κύτταρο της κοινωνικής μας ζωής». Για το ελληνικό ποδόσφαιρο υπογράμμισε ότι συνεχίζει να κρατά ζωντανό το πάθος των φιλάθλων και να διατηρεί ψηλά το ενδιαφέρον.
Ο κ. Γκαγκάτσης υπογράμμισε ακόμα τη δυνατότητα της χώρας να φιλοξενεί μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, κάτι που έχει ήδη αποδειχθεί στην πράξη. «Ο αθλητισμός είναι δύναμη που μπορεί να κινητοποιήσει τις οικονομίες και να ενδυναμώσει τις κοινωνίες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι και στο μέλλον μπορεί «να είναι καταλύτης προόδου και εθνικής υπερηφάνειας».
Νίκος Παπαθανάσης, Αναπλ. Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Η προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι «να βελτιώνουμε κάθε μέρα την καθημερινότητα του πολίτη», σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση. Όπως είπε, οι επενδύσεις φέρνουν μέρισμα που επιστρέφει στην κοινωνία, ενώ υπενθύμισε ότι «είμαστε μείον 72 φόρους» και στόχος είναι περαιτέρω μείωση σε συνδυασμό με την αύξηση μισθών και συντάξεων. Αναφέρθηκε στη συνεχή ανάπτυξη και στη μείωση της ανεργίας κάτω από 8%, σημειώνοντας ότι το 2019 το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων ανερχόταν σε 5,4 δισ. ευρώ και το 2025 έχει φτάσει τα 14,6 δισ. ευρώ. «Το DNA αυτής της κυβέρνησης είναι μείωση φόρων, επενδύσεις και καλύτερες δουλειές», είπε χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας ότι η νεανική ανεργία και η ανεργία των γυναικών παραμένουν προκλήσεις. Τόνισε όμως ότι «η Ελλάδα τρέχει με διπλάσιους και τριπλάσιους ρυθμούς από την υπόλοιπη Ευρώπη» και πως η κυβέρνηση προσφέρει τη σιγουριά ότι «τα παιδιά των Ελλήνων θα βρουν δουλειά».
Λουκία Σαράντη, Πρόεδρος του ΣΒΕ (Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος)
Η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος Λουκία Σαράντη χαρακτήρισε τα χρηματοδοτικά εργαλεία «θεμέλιο της ανάπτυξης» και τη βιομηχανία «πηγή προστιθέμενης αξίας». Όπως ανέφερε, «η καινοτομία είναι το οξυγόνο που δίνει στη βιομηχανία εξωστρέφεια» και η τεχνητή νοημοσύνη κατέχει κρίσιμο ρόλο στη νέα εποχή. Επιπολέον, υπογράμμισε ότι η Θεσσαλονίκη έχει θέσει στόχο να εξελιχθεί σε κέντρο καινοτομίας και τόνισε πως η επιτυχία απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια με ορίζοντα δεκαετίας, πέρα από εκλογικούς κύκλους. «Χρειαζόμαστε μια εθνική στρατηγική για τη βιομηχανία», σημείωσε, δίνοντας έμφαση στην πράσινη μετάβαση και την αμυντική βιομηχανία, καθώς επίσης στην ενίσχυση των υποδομών σε δίκτυα, ψηφιοποίηση και μεταφορές.
Παναγιώτης Μούργος, Διευθύνων Σύμβουλος, TEXAN Environmental Management
Στην επιλογή της Θεσσαλονίκης ως τόπου επένδυσης για την επιχείρησή τους, υπενθυμίζοντας ότι «το 2018 υποσχεθήκαμε 90 θέσεις εργασίας και σήμερα πλησιάζουμε τις 600, με φιλοδοξία να φτάσουμε τις 1.000» στάθηκε κατά την τοποθέτησή του ο διευθύνων σύμβουλος της TEXAN Environmental Management Παναγιώτης Μούργος. Χαρακτήρισε την πορεία της TEXAN «μια ιστορία επιτυχίας για μια αμερικανική επένδυση στην Ελλάδα», ενώ υπογράμμισε ότι τα μηχανήματα ανακύκλωσης που παράγει η εταιρεία είναι «made in Greece, με αμερικανική τεχνολογία αλλά παραγωγή εδώ». Ακόμα, ανέδειξε τη σημασία της κοινωνικής υπευθυνότητας, ζητώντας σταθερό νομικό, φορολογικό και εργασιακό πλαίσιο και τόνισε ότι «οι επιχειρήσεις πρέπει να αποδίδουν μέρισμα στην κοινωνία».
Χρήστος Μπαλάσκας, Αντιπρόεδρος εμπορικών, εξωτερικών και αναπτυξιακών σχέσεων,
Eldorado Gold, πρόεδρος, Hellas Gold
«Αν δεν υπήρχε η ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει την επένδυση πριν από έξι χρόνια, εγώ δεν θα ήμουν σήμερα στο πάνελ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος εμπορικών, εξωτερικών και αναπτυξιακών σχέσεων της Eldorado Gold και πρόεδρος της Hellas Gold Χρήστος Μπαλάσκας. Αναφέρθηκε σε μια επένδυση μεγάλου οικονομικού ύψους, με 3.300 εργαζόμενους και ετήσια επένδυση 550 εκατ. ευρώ. «Η εξορυκτική βιομηχανία είναι πυλώνας που πρέπει να ενισχυθεί», σημείωσε, εξηγώντας –μεταξύ άλλων– ότι ο χαλκός συνδέεται με την πράσινη ανάπτυξη και συμβάλλει στην απεξάρτηση της Ευρώπης από τρίτες χώρες. Ο ίδιος τόνισε την ανάγκη σεβασμού στο περιβάλλον μέσω υπεύθυνης εξορυκτικής δραστηριότητας και πρόσθεσε ότι «μπορούμε να συνυπάρξουμε, τουρισμός, βιομηχανία και μικρή οικονομία – όλοι μαζί μπορούμε να τα καταφέρουμε».
Ανδρέας Ανδρεάδης, Διευθύνων Σύμβουλος και Co-Managing Partner του Ομίλου Sani/Ikos
«Η Ελλάδα είναι μια ιστορία επιτυχίας, ας μην παραπονιόμαστε όλη την ώρα για τα πάντα», υπογράμμισε από το βήμα του 5ου ετήσιου συνεδρίου του Economist στη Θεσσαλονίκη ο διευθύνων σύμβουλος και co-managing partner του Ομίλου Sani/Ikos Ανδρέας Ανδρεάδης. Θύμισε τις δυσκολίες της οικονομικής κρίσης, λέγοντας ότι τότε έμοιαζε αδύνατο να βγει η χώρα από την επιτήρηση, και αναγνώρισε ότι «τα τελευταία πέντε-έξι χρόνια η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη». Προειδοποίησε όμως για την ανάγκη να μη χαθεί η εστίαση, ειδικά στον τουρισμό και τη φιλοξενία. «Χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις που να βασίζονται στην καινοτομία και να σέβονται το περιβάλλον», τόνισε ο κ. Ανδρεάδης, ζητώντας «ένα δεκαετές πλάνο με τη συνεργασία βιομηχανίας, κυβέρνησης και κομμάτων». Κατέληξε ότι «από εδώ και στο εξής τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα, αλλά ας ξεκινήσουμε από τα μικρά και απλά, που όμως είναι ζωτικής σημασίας».
