Αθήνα, 5.7.2023
Εξοχότατε,
Με μεγάλη χαρά σας υποδέχομαι σήμερα, εσάς και τη σύζυγό σας, στο Προεδρικό Μέγαρο. Η επίσκεψή σας στην Ελλάδα μου δίνει την ευκαιρία να ανταποδώσω τη θερμή φιλοξενία που μου επιφυλάξατε κατά τη διάρκεια της δικής μου επίσκεψης στη Μάλτα, με αφορμή τη συμμετοχή μου στη συνάντηση της Ομάδας Arraiolos, τον περασμένο Οκτώβριο.
Οι χώρες μας, με την ιδιαίτερη γεωγραφική τους θέση, αποτέλεσαν κατά το παρελθόν σταυροδρόμι πολιτισμών και βρέθηκαν στο επίκεντρο σημαντικών ιστορικών γεγονότων της ευρωπαϊκής ηπείρου, διατηρώντας, από την αρχαιότητα, στενούς ιστορικούς δεσμούς.
Το αρχαίο ελληνικό όνομα της Μάλτας, «Μελίτη», προέρχεται, κατά μία εκδοχή, από την ελληνική λέξη, «μέλι», εξαιτίας της ιδιαίτερης ποιότητας μελιού που παρήγαγε ένα ενδημικό είδος μελισσών. Η βυζαντινή εξάλλου παρουσία στη Μάλτα από τον 6ο ως τον 8ο αιώνα, αλλά και η μεταφορά εκεί της έδρας του κυρίαρχου Στρατιωτικού και Νοσοκομειακού Τάγματος των Ιπποτών από τη Ρόδο, ευνόησαν τις αμφίδρομες μετακινήσεις μεταξύ μικρών ομάδων πληθυσμού. Στους μεταγενέστερους χρόνους, καταγράφεται η μετοικεσία Μελιταίων στα Ιόνια νησιά, όπως στην Κέρκυρα και στην Κεφαλλονιά, τον 19ο αιώνα. Ξεχωριστή επίσης αναφορά θα ήθελα να κάνω στην παρουσία κοινότητας Μελιταίων στο λιμάνι του Πειραιά, ήδη από το 1834, οι οποίοι ασχολούνταν με τη ναυτιλία και αποφάσισαν να εγκατασταθούν μόνιμα στη χώρα μας, προσδοκώντας στη μελλοντική ανάπτυξη του λιμανιού. Την ίδια περίπου περίοδο, το 1810, ο Ιωάννης Παπαφής ή αλλιώς Giovanni di Nicolò Pappaffy, με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, εγκαθίσταται στη Μάλτα, όπου διακρίνεται για την αξιόλογη φιλανθρωπική δράση και προσφορά του και στις δύο χώρες. Η τελευταία του κατοικία, στο κοιμητήριο Pietà, μνημονεύει στο επίγραμμα τις δύο πατρίδες που σημάδεψαν τη ζωή του, την Ελλάδα και τη Μάλτα, την αρχή και το τέλος.
Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε,
Η επίσκεψή σας επιβεβαιώνει τις άριστες διμερείς μας σχέσεις, οι οποίες εγγράφονται σε ένα κοινό πλαίσιο, με χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς τη συμμετοχή μας στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Επιβεβαιώνει ακόμη τη βούληση για την περαιτέρω εμβάθυνσή τους σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως ο τουρισμός, η ενέργεια, ο πολιτισμός και η ναυτιλία, στην οποία Ελλάδα και Μάλτα κυριαρχούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Μοιραζόμαστε τις ίδιες αξίες, τις ίδιες αρχές, αυτές της δημοκρατίας, της ελευθερίας και του κράτους δικαίου, καταστάλαγμα της μακραίωνης και πολυτάραχης πορείας μας στην ιστορία.
Πυξίδα των χωρών μας, που συνιστά άλλωστε τον ακρογωνιαίο λίθο του αξιακού μας συστήματος, είναι το διεθνές δίκαιο, η περιφρούρηση και η διαφύλαξη του οποίου εξασφαλίζει την προοπτική της ασφαλούς πορείας προς την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Στο σημερινό, ιδιαίτερα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, όπου γινόμαστε μάρτυρες της αναίτιας και απρόκλητης παραβίασης της εθνικής και της εδαφικής κυριαρχίας των κρατών από αναθεωρητικές δυνάμεις, όπως είναι η επίθεση εναντίον της Ουκρανίας από τη Ρωσία, το δίκαιο αυτό πρέπει να αποτελεί την πάγια βάση μας στην επιδίωξη της ειρήνης. Είναι ακλόνητη η πεποίθησή μας ότι οι σχέσεις μεταξύ των κρατών πρέπει να βασίζονται στην ειλικρινή διάθεση αρμονικής συνύπαρξης και καλής γειτονίας, στον αμοιβαίο σεβασμό και τον διάλογο. Η σταθερότητα και η συλλογικότητα των αποφάσεων είναι απαραίτητες, προκειμένου να επιδείξουμε την προσήλωσή μας στα κοινά μας ιδεώδη, καθώς και τη βούλησή μας να οικοδομήσουμε ένα δημιουργικό αύριο για τους πολίτες μας.
Εξοχότατε,
Ελλάδα και Μάλτα, ως χώρες πρώτης υποδοχής στην Ευρώπη, αναλαμβάνουν και επωμίζονται μεγάλο βάρος όσον αφορά στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στην κοινή μας θάλασσα, τη Μεσόγειο. Οι τραγωδίες που διαδραματίζονται στα νερά της, όπου χιλιάδες συνάνθρωποί μας χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθεια να βρουν μια καλύτερη τύχη, δεν μπορούν να αφήνουν κανέναν ανεπηρέαστο. Το προσφυγικό και μεταναστευτικό είναι πρωτίστως ζήτημα ευρωπαϊκό και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται, με αποφυγή της εργαλειοποίησής του και με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι κοινές μας προκλήσεις όμως δεν σταματούν εκεί. Η ευρύτερη περιφερειακή σταθερότητα, καθώς και η κλιματική αλλαγή, απαιτούν εντατικοποίηση της συνεργασίας μας, προς όφελος των λαών και των μελλοντικών γενεών.
Εξοχότατε, φίλε George,
Οι χώρες μας βαδίζουν δίπλα-δίπλα στο πέρασμα των αιώνων. Ευελπιστώ ότι η καλή μας συνεργασία θα συνεχίσει και τα επόμενα χρόνια και θα μας οδηγήσει σε ένα κοινό μέλλον ειρήνης και προόδου.
Υψώνω το ποτήρι μου για να σας καλωσορίσω και πάλι και να ευχηθώ υγεία και ευημερία στους λαούς μας.
