12 Δεκεμβρίου 2024
Αγαπητοί συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στη Βουλή, αγαπητοί εκπρόσωποι των φορέων, κυρίες και κύριοι,
Χαίρομαι ιδιαίτερα που μας δόθηκε η δυνατότητα σήμερα, αγαπητέ Σταύρο, να κάνουμε μία πολύ αναλυτική παρουσίαση, η οποία πιστεύω ότι συμπυκνώνει το εξαιρετικό επίπεδο συνεργασίας το οποίο έχουμε αναπτύξει, ειδικά εδώ στην Κρήτη, μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης, της Αυτοδιοίκησης Β’ και Α’ βαθμού, της Περιφέρειας και των Δήμων, μία συνεργασία την οποία επιδιώκουμε να αναπτύξουμε σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα της πατρίδας μας.
Είναι ήδη το όγδοο τοπικό σχέδιο το οποίο παρουσιάζουμε και, όπως είδατε, η ιδιαιτερότητα αυτής της διαδικασίας έγκειται σε τρεις λέξεις στις οποίες αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία: προτεραιοποίηση, προγραμματισμός και λογοδοσία.
Η προτεραιοποίηση έχει να κάνει με το γεγονός ότι μέσα από αυτή τη ζωντανή «ζύμωση» με τις τοπικές κοινωνίες αντιλαμβανόμαστε και εμείς ποια είναι τα έργα τα οποία πρέπει να προτάξουμε, να ωριμάσουμε και να χρηματοδοτήσουμε, καθώς γνωρίζετε πολύ καλά ότι οι ανάγκες και οι προσδοκίες είναι πάντα ατελείωτες, πλην όμως οι πόροι είναι πεπερασμένοι.
Ο προγραμματισμός έχει ακριβώς να κάνει με το γεγονός ότι πια γνωρίζουμε και σας ζητώ -αν δεν το έχετε, κάνει αξίζει τον κόπο- να περιπλανηθείτε στην πλατφόρμα erga.gov.gr και να διαπιστώσετε ότι για πρώτη φορά έχουμε ως κεντρική κυβέρνηση, σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση, ένα συνολικό ψηφιακό αποθετήριο των έργων τα οποία δρομολογούμε -ποιος είναι ο φορέας υλοποίησης, ποια είναι η χρηματοδότηση, σε ποιο στάδιο βρίσκονται τα έργα αυτά- έτσι ώστε να μπορέσουμε να υπηρετήσουμε και την τρίτη βασική αρχή, η οποία είναι η λογοδοσία.
Για να μπορούμε στη συνέχεια όλοι μας να συνεννοούμαστε με καθαρές κουβέντες, να έχουμε ξεκαθαρίσει μεταξύ μας ποιος κάνει τι, να γνωρίζουμε ότι μιλάμε μια γλώσσα εντιμότητας και όταν λέμε ότι κάτι δεν γίνεται, δεν μπορεί να γίνει, αλλά όταν λέμε κάτι ότι θα γίνει, να φροντίσουμε να γίνει στον χρόνο του. Νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο χτίζονται σχέσεις εμπιστοσύνης στέρεες σε βάθος χρόνου.
Και πράγματι, είχε δίκιο ο Θανάσης, χιουμοριστικά, όταν είπε ότι πολλές φορές όταν κάνουμε αυτές τις συναντήσεις μάς ρωτούν ξαφνιασμένα οι πολίτες «μα καλά τι γίνεται, γιατί είστε εδώ, μήπως ετοιμάζετε καμία εκλογική έκπληξη;».
Και τους λέμε: όχι, το ανάποδο, είμαστε εδώ ακριβώς γιατί τα έργα αυτά απαιτούν έναν προγραμματισμό και γιατί τελικά θα κριθούμε και σε εθνικό επίπεδο αλλά και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για τη συνέπεια λόγων και έργων στις εθνικές εκλογές, οι οποίες θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Γι’ αυτό όλη αυτή η διαδικασία έχει τόσο μεγάλη σημασία.
Και εδώ να πω ότι πράγματι, και το λέω απερίφραστα, ο κ. Περιφερειάρχης έχει καταφέρει -δεν ξέρω πώς τα έχει καταφέρει, αλλά είναι πρότυπο δηλαδή για όλους εμάς-, εμείς είμαστε στη δεύτερη θητεία μας, εδώ διανύει την τέταρτη με ποσοστά τα οποία ξεπερνούν το 80%. Αλλά αυτό έχει ξεχωριστή σημασία γιατί έχει πραγματικά πάρα πολύ καλό επίπεδο συνεργασίας με τους Δημάρχους σε όλη την Κρήτη και αυτό νομίζω ότι είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση και για άλλες Περιφέρειες.
Δεν θέλω να ξαναπώ και να επαναλάβω όλα όσα ειπώθηκαν από τους Υπουργούς. Βλέπετε, όμως, ότι είμαστε εδώ για αρκετές ώρες με σημαντικό κυβερνητικό κλιμάκιο -τονίζω, όχι για να κάνουμε μια εκδήλωση επικοινωνίας, αν θέλαμε να κάνουμε αυτό, θα την κάναμε σε 20 λεπτά και θα φεύγαμε-, είμαστε εδώ για να ακούσουμε, να ακούσουμε κυρίως τους Δημάρχους, γιατί αντιλαμβανόμαστε πάρα πολύ καλά ότι τα μεγάλα έργα εθνικής εμβέλειας -και θα έρθω σε αυτά- είναι πάρα πολύ σημαντικά, αλλά τελικά για κάθε Δήμο, ειδικά για τους ορεινούς δήμους, το μικρό τοπικό πρόβλημα για τον Δήμο μπορεί να είναι απολύτως κρίσιμο.
Θέλουμε να το καταλάβουμε, θέλουμε να το κατανοήσουμε και κατά προτίμηση θέλουμε να το επιλύσουμε. Γι’ αυτό κάνουμε όλη αυτή τη διαδικασία, όχι μόνο εγώ ο ίδιος αλλά και τα στελέχη της κυβέρνησης. Και να εξάρω ιδιαίτερα το έργο του Θανάση Κοντογεώργη, εκπροσωπώντας την Προεδρία της Κυβέρνησης έχει αναλάβει όλον αυτόν τον συντονισμό μεταξύ όλων των Υπουργείων και της Αυτοδιοίκησης Β’ και Α’ βαθμού.
Έρχομαι τώρα εν τάχει σε αυτά τα οποία ειπώθηκαν. Επιτρέψτε μου ως Κρητικός να αναλογιστώ, γιατί γνωρίζω καλά τον τόπο μου, και από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, αρχές της δεκαετίας του ’80, αναρωτιέμαι τελικά τι σημαντικό και μεγάλο είχε γίνει στην Κρήτη όλα αυτά τα χρόνια, μέχρι που να έρθει αυτή η κυβέρνηση και να ξεμπλοκάρει όλα αυτά τα έργα.
Νομίζω την απάντηση τη γνωρίζετε καλύτερα. Δεν λέω ότι δεν έγιναν πράγματα στην Κρήτη, αλλά έργα εθνικής εμβέλειας, προϋπολογισμού δισεκατομμυρίων, για πρώτη φορά δρομολογήθηκαν και υλοποιούνται από αυτή την κυβέρνηση, από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με μεγάλο κόπο, με μεγάλη προσπάθεια, με τεράστια κατανάλωση ενέργειας για να εξασφαλιστούν οι πόροι, γιατί προφανώς τα έργα χρειάζονται πόρους. Δείτε, μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης καταφέραμε και εξασφαλίσαμε σχεδόν 900 εκατομμύρια για έργα και δράσεις που σχετίζονται με την Κρήτη.
Το Ταμείο Ανάκαμψης κάπως έγινε, κάποιος το διαπραγματεύτηκε και κάποιος αποφάσισε να κατανείμει αυτούς τους πόρους στην Κρήτη. Γιατί; Διότι η Κρήτη, πράγματι, ενώ από τη μία έχει μία εντυπωσιακή αναπτυξιακή δυναμική -είναι η τρίτη Περιφέρεια, να το πούμε αυτό, σε ανταγωνιστικότητα από τις 13 Περιφέρειες-, από την άλλη δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα ήταν πολύ πίσω σε κρίσιμα έργα υποδομών.
Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για τον Βόρειο Οδικό Άξονα. Κανένα έργο από αυτά τα οποία διαχειριστήκαμε, νομίζω, στο Υπουργείο Υποδομών δεν είχε και δεν έχει τη συνθετότητα του ΒΟΑΚ. Έχουμε, όμως, πια όχι απλά ορατότητα, αλλά έχουμε ανοιχτά εργοτάξια στα κομμάτια του ΒΟΑΚ τα οποία κινούνται μεταξύ της Χερσονήσου και του Αγίου Νικολάου. Και είμαστε έτοιμοι στους πρώτους τρεις μήνες να υπογράψουμε, επιτέλους, και τη σύμβαση για το κύριο κομμάτι του ΒΟΑΚ που αφορά τη σύνδεση Χανίων-Ηρακλείου-Χερσονήσου.
Με ένα ορίζοντα υλοποίησης σημαντικό, αλλά μιλάμε για ένα έργο πολύ μεγάλης τεχνικής δυσκολίας και φυσικά πάρα πολύ μεγάλου κόστους, να μην το ξεχνάμε αυτό. Αυτή τη στιγμή η Κρήτη κατ’ αναλογία απορροφά μακράν το μεγαλύτερο ποσοστό από όλες τις Περιφέρειες ως προς τους δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους, όχι γιατί ως Κρητικός θέλω να βοηθήσω τον τόπο μου, αλλά γιατί πραγματικά το άξιζε επειδή είχε μείνει τόσο πίσω με ευθύνες κάποιων, δεν θέλω να ανατρέξω τώρα στο παρελθόν. Άρα, τρέχουμε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος.
Και θέλω να κάνω μία ειδική μνεία -και επιτρέψτε μου εδώ, γιατί είναι κάτι το οποίο κάθε φορά με συγκλονίζει- στα ζητήματα της οδικής ασφάλειας. Εμείς θα κοιτάξουμε, με την υπογραφή της σύμβασης στο κομμάτι το οποίο αφορά ουσιαστικά τα Χανιά με τη Χερσόνησο, αλλά σε επέκταση μέχρι την Κίσσαμο, να κάνουμε άμεσα παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας για να μπορέσουμε να κάνουμε αυτόν τον παλιό και ταλαιπωρημένο δρόμο όσο το δυνατόν πιο ασφαλή.
Το κάναμε, για όσους έχετε περάσει, στο κομμάτι Πάτρας-Πύργου, με απίστευτα αποτελέσματα ως προς τον δραστικό, σχεδόν πρακτικά τον μηδενισμό των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων. Θα κάνουμε το ίδιο σε πέντε σημεία τα οποία μας έχει υποδείξει η Αστυνομία, τα οποία είναι και τα πιο επικίνδυνα σημεία.
Επιτρέψτε όμως μου να κάνω και μία έκκληση: ό,τι και αν κάνει το κράτος, δεν γίνεται να χάνονται άνθρωποι, νέα παιδιά, παραδείγματος χάρη, από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις γιατί δεν φοράνε κράνος. Για τον Θεό. Δεν είναι ζήτημα τιμωρητικό. Δεν είναι ζήτημα να αυξήσουμε το πρόστιμο ή να πάρουμε το μηχανάκι. Δεν γίνεται αυτό το πράγμα.
Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή ξεφεύγει στα στατιστικά από τον μέσο όρο της Ευρώπης από τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που αφορούν τα δίκυκλα και αφορούν το ότι δεν φοράμε κράνος, έτσι όπως πρέπει να φοράμε.
Κάνω δηλαδή μία έκκληση και σας λέω: εμείς θα κάνουμε αυτό το οποίο πρέπει, αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να γίνει κοινό κτήμα όλων μας, ειδικά εδώ στην Κρήτη, που έχουμε μία τάση να είμαστε πιο «ατίθασοι». Και αφορά ιδιαίτερα, κοιτάω τους Δημάρχους, και τον ορεινό όγκο και τον τρόπο με τον οποίο ειδικά στους μικρούς τόπους παίρνουν μικρά παιδιά αυτοκίνητα, τρακτέρ, μηχανάκια. Βάλτε πλάτη, παρακαλώ, για τον Θεό. Δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα μόνοι μας ως κεντρική εξουσία.
Κλείνω αυτή την ολίγον συναισθηματικά φορτισμένη παρέμβαση για να συνεχίσω με τα υπόλοιπα μεγάλα έργα για τα οποία μιλήσαμε σήμερα. Το αεροδρόμιο στο Καστέλι θα είναι έτοιμο το 2027, το μεγαλύτερο εργοτάξιο στη χώρα μαζί με το Μετρό, με τη Γραμμή 4, αλλά σε έκταση σίγουρα μακράν το μεγαλύτερο εργοτάξιο της χώρας.
Θα στοιχίσει πολύ πιο ακριβά από αυτό το οποίο περιμέναμε. Γιατί; Το είπε ο Υπουργός. Αφενός γιατί αποφασίσαμε να το κάνουμε πιο μεγάλο -και σωστά, πιστεύω-, γιατί σχεδιάζουμε ένα αεροδρόμιο για τα επόμενα 50 χρόνια, όχι για τα επόμενα 10 χρόνια, αλλά γιατί προστέθηκαν και ανάγκες δικαιολογημένες όσον αφορά την πρόσβαση, την προστασία πολιτιστικών θησαυρών που βρέθηκαν. Όλα αυτά, όμως, κοστίζουν. Και προφανώς εμείς προχωράμε στη εξεύρεση αυτών των πόρων για να αποκτήσει η Κρήτη συνολικά το πιο σύγχρονο αεροδρόμιο της Μεσογείου, όταν αυτό με το καλό θα έχει ολοκληρωθεί το 2027.
Δεν κάνουμε συχνά αναφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση. «Σπάει» η ενεργειακή απομόνωση της Κρήτης με τη μικρή και τη μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση -τεράστιας σημασίας, όχι μόνο για την Κρήτη, αλλά συνολικά για την ευστάθεια του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα. Είναι ένα από αυτά τα έργα τα οποία δεν τα βλέπουμε, ίσως μερικές φορές ξεχνάμε να αναγνωρίσουμε τη σημασία τους.
Και βέβαια, μια κουβέντα μόνο για τα μεγάλα αρδευτικά έργα. Άλλη μια εκκρεμότητα, έργα τα οποία τα ακούγαμε δεκαετίες -έτσι δεν είναι, Σταύρο;-, έργα εθνικής σημασίας, τα οποία για πρώτη φορά έχουν μπει σε έναν δρόμο: από τον Ταυρωνίτη, τα Μπραμιανά, ειδική αναφορά θα κάνω στο Πλατύ.
Το Πλατύ είναι εμβληματικό έργο για το Ρέθυμνο και για τη Μεσαρά. Είναι ένα έργο το οποίο θέλει πέντε χρόνια να γίνει. Ξέρετε, αυτά τα έργα πολλές φορές άλλοι τα σχεδιάζουν, άλλοι τα δημοπρατούν, άλλοι τα υλοποιούν, μπορεί άλλοι να τα εγκαινιάσουν, είναι όμως μια μεγάλη παρακαταθήκη.
Και επειδή ξέρω ότι ο Δήμαρχος εδώ έχει μία ιδιαίτερη αδυναμία στα ζητήματα της διαχείρισης του νερού, να προσυπογράψω απόλυτα αυτό το οποίο είπε, ότι το νερό σε μία εποχή κλιματικής κρίσης πρέπει να το φροντίζουμε. Το 85% του νερού πηγαίνει στην άρδευση και μόλις το 12% πηγαίνει ουσιαστικά στην ύδρευση, άρα η μεγάλη μας φροντίδα πρέπει να είναι η σωστή διαχείριση του αρδευτικού μας δυναμικού.
Κάνουμε μια συνολική μελέτη για την Κρήτη, για να μπορούμε να δούμε ποια επιπρόσθετα έργα μπορεί να χρειαστούμε. Και βέβαια, σε συνδυασμό με όλα τα σχέδια διαχείρισης των λεκανών απορροής και τα σχέδια διαχείρισης ως προς την προστασία από τις πλημμύρες, να μπορούμε να έχουμε πια έναν συνολικό σχεδιασμό για ένα πρόβλημα το οποίο γνωρίζουμε ότι θα το βρούμε μπροστά μας ολοένα και πιο έντονο.
Προσέξτε, η Κρήτη, ειδικά η Δυτική Κρήτη, δεν στερείται νερού, το ξέρουμε αυτό. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να το διαχειριστούμε με τον σωστό τρόπο, γιατί κι αυτό το οποίο μπορεί να θεωρούσαμε δεδομένο, ότι πάντα θα έχουμε χιόνια στα βουνά μας, θα είναι λιγότερο δεδομένο. Δεν σημαίνει ότι δεν θα έχουμε χιόνια, αλλά δεν θα μπορούμε πια να είμαστε τόσο σίγουροι όσο ήμασταν στο παρελθόν.
Κι εδώ επιτρέψτε μου για τα έργα να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά. Λιμάνι Ρεθύμνου, το ζήτησες, το έχεις, κ. Δήμαρχε, και νομίζω ότι είναι, όπως είπε, το πιο ώριμο έργο αυτή τη στιγμή από τα έργα του Υπουργείου που θα συμβασιοποιηθεί άμεσα και θα ολοκληρωθεί, διότι είναι κρίσιμο έργο συνολικά για το Ρέθυμνο.
Να πω δυο κουβέντες για ένα ζήτημα το οποίο έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία και αυτό αφορά στην οργάνωση του χώρου, τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια. Η δουλειά που γίνεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος είναι απίστευτης συνθετότητας. Για πρώτη φορά ερχόμαστε να οργανώσουμε τον χώρο συνολικά στην πατρίδα μας. Δεν έχει ξαναγίνει ποτέ αυτό το οποίο κάνουμε, αλλά είναι απαραίτητη προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη. Το καταλαβαίνουμε όλοι, έχουμε πληρώσει στην Κρήτη ένα τίμημα από μία άναρχη ανάπτυξη στο παρελθόν.
Θέλουμε ανάπτυξη, αλλά αυτή πρέπει να γίνει οργανωμένα. Και τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια, στέκομαι ιδιαίτερα στις επεκτάσεις των οικισμών, έχουμε ζητήματα με αποφάσεις του δικαστηρίου. Προσαρμοζόμαστε, αλλά είναι δεδομένο ότι ο πιο λογικός τρόπος για να δομήσεις σήμερα δεν είναι να πηγαίνεις να χτίζεις οπουδήποτε, γιατί ήδη στην εκτός σχεδίου δόμηση έχουμε περιορισμούς από το δικαστήριο. Είναι να επεκτείνουμε οργανωμένα τους οικισμούς τους οποίους έχουμε ήδη και σε αυτή την κατεύθυνση θέλει να κινηθεί και το Υπουργείο.
Θέλω να τονίσω την ιδιαίτερη σημασία την οποία αποδίδω στο έργο που αφορά τις φοιτητικές εστίες, το οποίο μετά από αρκετές διαδικασίες είναι πια ώριμο να ξεκινήσει.
Να θυμίσω ότι από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν χρηματοδοτούνται μόνο μεγάλα έργα εθνικής εμβέλειας, αλλά και όλα τα κέντρα υγείας τα οποία ανακατασκευάζονται σε όλη την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου.
Να αναφερθώ ξεχωριστά στα θέματα του πρωτογενούς τομέα. Να θυμίσω, είμαστε στον Δεκέμβριο, ο Ιανουάριος συνήθως, αγαπητέ μου Υπουργέ, είναι ο μήνας όπου ξεκινούν οι δυναμικές διεκδικήσεις του πρωτογενούς τομέα. Είναι μια «παράδοση» στη χώρα μας αυτή.
Λοιπόν, για να προλάβω τις εξελίξεις, θέλω να θυμίσω ότι πέρυσι, όταν δέχτηκα παραπάνω από μια φορά τους εκπροσώπους των αγροτών οι οποίοι διαδήλωναν, ήρθαν με δύο βασικά αιτήματα, δύο συν ένα. Τα δύο αιτήματα ήταν η μονιμοποίηση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Θεσμοθετήθηκε και επιστρέφεται με τρόπο που συζητήσαμε με τους ίδιους τους αγρότες.
Και το δεύτερο ήταν το φτηνό ρεύμα, το οποίο εμείς το κάναμε, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Και επειδή οι αγρότες δεν το είχαν πολυπάρει χαμπάρι, τους βάλαμε εμείς τελικά υποχρεωτικά στο χαμηλό τιμολόγιο για να μπορεί να υπάρχει μια ορατότητα και μια προβλεψιμότητα ως προς το κόστος του ρεύματος. Τα λέω αυτά ενόψει αυτών που μπορεί να πρέπει να ξανασυζητήσουμε από τον επόμενο χρόνο.
Βέβαια, η Κρήτη έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα, κ. Δήμαρχοι, η ανάπτυξη των ορεινών μας όγκων και ειδικά του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη, και αυτό προφανώς συνδέεται και με τη σωστή διαχείριση της κτηνοτροφίας μας, η οποία πρέπει και μπορεί να γίνει πραγματικά ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για τον τόπο μας, αρκεί να αφήσουμε πίσω μας κάποιες κακές συνήθειες του παρελθόντος και να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα για τον τόπο μας, όπως και η ανάπτυξη της ενδοχώρας είναι σε μεγάλο βαθμό συνυφασμένη και με το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης του νησιού.
Βέβαια, συζητάμε και για την επέκταση της τουριστικής περιόδου, κάτι το οποίο συμβαίνει ήδη στην Κρήτη. Αυτό σημαίνει ότι οι επισκέπτες που θα έρθουν δεν θα αναζητήσουν μόνο τον ήλιο, τη θάλασσα και την παραλία. Αν θέλουν να έρθουν στην Κρήτη τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο, πρωτίστως θα κινηθούν προς την ενδοχώρα και στα βουνά μας και στα χωριά μας. Εκεί παρουσιάζονται μεγάλες νέες ευκαιρίες, σε συνδυασμό με την εξαιρετική δουλειά την οποία κάνει η Λίνα Μενδώνη για την ανάπτυξη του πάρα πολύ πλούσιου πολιτιστικού αποθέματος της Κρήτης.
Ναι, θα κάνουμε αρχαιολογικό μουσείο στο Ρέθυμνο. Το αξίζει το Ρέθυμνο. Δεν μπορεί να είναι η μόνη πρωτεύουσα Περιφερειακής Ενότητας που να μην έχει ένα σύγχρονο μουσείο. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Έχω προσωπική ανάμειξη στην εγγραφή των Μινωικών Ανακτόρων στον κατάλογο της UNESCO, πιστεύω ότι θα έχουμε καλά νέα και σε αυτή την κατεύθυνση.
Και βέβαια, το Υπουργείο υλοποιεί σε συνδυασμό και σε απόλυτη συνεννόηση με την Περιφέρεια μια σειρά από τοπικές δράσεις που όλες τους έχουν μία ξεχωριστή σημασία. Να σταθώ ιδιαίτερα σε αυτό το οποίο είπε η Λίνα, Δήμαρχοι, για την χειροτεχνία. Η χειροτεχνία, συνολικά, και τα επαγγέλματα τα οποία μπορεί να χάνονται στο χρόνο αλλά πρέπει να τα κρατήσουμε ζωντανά, είναι ένας τεράστιος άυλος πολιτιστικός πλούτος και ένας τρόπος να κρατήσουμε κόσμο στην περιφέρεια και στα χωριά μας και να δώσουμε νέες προοπτικές επαγγελμάτων τα οποία θα έχουν ένα καινούργιο οικονομικό αντικείμενο. Είναι κάτι στο οποίο πιστεύω πάρα πολύ, είναι μία δυναμική που αναπτύσσεται παγκόσμια. Η Ελλάδα έχει τεράστια παράδοση και τεράστιο πλούτο, ειδικά η Κρήτη, στον τομέα αυτόν και είναι κάτι στο οποίο θέλω να επενδύσουμε πολύ συστηματικά.
Κλείνω με μία αναφορά στη μεγάλη εικόνα. Αυτές τις ημέρες, σήμερα που ήμουν εδώ μαζί σας στο Ρέθυμνο και μετά θα βρεθώ στο Ηράκλειο, είναι η δεύτερη μέρα συζήτησης του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2025.
Θα έχω την ευκαιρία να τοποθετηθώ αναλυτικά την Κυριακή, αλλά κρατήστε μόνο ένα νούμερο το οποίο αναφέρθηκε από τον Νίκο Παπαθανάση και το οποίο έχει ξεχωριστή σημασία. Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2019: 5,5 δισεκατομμύρια. Τώρα: 14,2 δισεκατομμύρια.
Αυτή η αλλαγή σηματοδοτεί ουσιαστικά και μία μετατροπή του ίδιου του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας προς παραγωγικές επενδύσεις και προς επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Σε συνδυασμό με τη μείωση της ανεργίας, με τα σταθερά δημόσια οικονομικά, δημιουργούν τα θεμέλια πάνω στα οποία μπορούμε να χτίσουμε μία Ελλάδα η οποία θα ευημερεί, με λιγότερες κοινωνικές ανισότητες, και η οποία θα φροντίζει και τους συμπολίτες μας οι οποίοι μπορεί να βρίσκονται στις πιο απομακρυσμένες γωνιές της πατρίδας μας.
Αυτό είναι το όραμα το οποίο έχουμε. Αυτή είναι η πολιτική την οποία υλοποιούμε. Είναι μία πολιτική η οποία, όπως σας είπα και πριν, θα κριθεί σε 2,5 χρόνια από τώρα, στις εθνικές εκλογές του 2027.
Αυτό το οποίο ξέρω όμως -αναγνωρίζοντας απόλυτα ότι υπάρχουν δυσκολίες, ότι η συσσωρευμένη ακρίβεια έχει «ροκανίσει» τις αυξήσεις των μισθών και τις μειώσεις των φόρων τις οποίες έχουμε δώσει-, είμαι απολύτως σίγουρος ότι το 2025 θα είναι καλύτερο για τη χώρα και για τους πολίτες από ό,τι ήταν το 2024. Το 2026 θα είναι καλύτερο από το 2025 και το 2027 θα είναι καλύτερο από το 2026.
Και κάτι τελευταίο: βλέπετε τι γίνεται σήμερα συνολικά στον κόσμο και στην ευρύτερη γειτονιά μας, της Μέσης Ανατολής. Η Ελλάδα έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα: είναι ένας πόλος γεωπολιτικής, πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας. Και αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα εμείς θα το εκμεταλλευτούμε στο έπακρο, προς όφελος πάντα των Ελλήνων πολιτών, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών, συνεχίζοντας σε όλη τη χώρα να κάνουμε αυτό το οποίο κάνουμε σήμερα, να βλέπουμε όχι μόνο τα μεγάλα αλλά και τα μεσαία και τα μικρά, έτσι ώστε να μπορέσουμε έμπρακτα και όχι στα λόγια να βελτιώσουμε τη ζωή του κάθε Έλληνα πολίτη.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Χαιρετισμός του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στα εγκαίνια της έκθεσης «Εκατόμπολις. Ο κόσμος της αρχαϊκής Κρήτης» στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
12 Δεκεμβρίου 2024
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη στα εγκαίνια της έκθεσης «Εκατόμπολις. Ο κόσμος της αρχαϊκής Κρήτης», στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Ακολουθεί ο χαιρετισμός του Πρωθυπουργού:
«Σεβασμιώτατε, κύριε Περιφερειάρχα, κύριοι Δήμαρχοι, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στη Βουλή, αγαπητέ Πρόεδρε, φίλε Μάκη, κυρίες και κύριοι,
Θα προσπαθήσω να είμαι σύντομος γιατί αναμένω με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να ξεναγηθώ σε αυτή την πρωτότυπη και καθώς φαίνεται εξαιρετικά καινοτόμα έκθεση την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να εγκαινιάσουμε σε λίγο. Και καθώς προσπάθησα να ενημερωθώ λίγο περισσότερο για το περιεχόμενό της, ακόμα περισσότερο μου κέντρισε την περιέργεια το αντικείμενο αυτής της έκθεσης “Εκατόμπολις” για την Κρήτη των αρχαϊκών χρόνων.
Διότι, πράγματι, η Κρήτη στη συνείδηση όλων μας και σίγουρα και των επισκεπτών του Μουσείου είναι πρωτίστως ταυτισμένη με το μεγαλείο του μινωικού πολιτισμού. Όμως, στην Κρήτη κατά τη διάρκεια των αρχαϊκών χρόνων συντελέστηκαν πολύ σημαντικές, πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και ιδεολογικές διεργασίες.
Πράγματι και εδώ, αγαπητέ μου κύριε Περιφερειάρχα, η Κρήτη βρέθηκε στην πρώτη γραμμή αυτών των πολιτικών μετεξελίξεων που οδήγησαν τελικά στο μεγαλείο της κλασικής Ελλάδος, το οποίο οικοδομήθηκε πάνω στην έννοια της πόλης-κράτους. Οι πρώτες πόλεις με οργάνωση, με νομοθεσία, με πιο ξεκάθαρες σχέσεις μεταξύ των πολιτών δημιουργήθηκαν ουσιαστικά εδώ, στην Κρήτη. Και ακριβώς αυτή την περίοδο επιχειρεί να ανιχνεύσει αυτή η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση, την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να εγκαινιάσουμε σε λίγο.
Θα έλεγα ότι αυτή η πορεία, η σταδιακή πορεία αυτο-οργάνωσης των κοινωνιών που οδήγησαν τελικά στο θαύμα της κλασικής Αθήνας και στη γέννηση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, αυτή η πορεία αποκτά ένα ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε μία εποχή όπου οι συζητήσεις γύρω από την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας γίνονται ολοένα και πιο έντονες. Εδώ, λοιπόν, θα έχουμε την ευκαιρία να ανιχνεύσουμε τα πρώτα βήματα σε αυτή την εξαιρετικά περίπλοκη διαδρομή, που οδήγησαν τελικά στο θαύμα της κλασικής Ελλάδος.
Επιτρέψτε μου και μια δεύτερη σύντομη παρατήρηση σχετικά με τον χώρο στον οποίο βρισκόμαστε, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, θέλω να θυμίσω, ο δεύτερος πιο επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος-μουσείο μαζί με την Κνωσό στην πατρίδα μας.
Και εδώ υιοθετήσαμε και δρομολογήσαμε μια σημαντική αλλαγή, η οποία και αυτή ευθυγραμμίστηκε με τις απαιτήσεις των καιρών, θα έλεγα, Σεβασμιώτατε, ότι και μάλλον είχε αργήσει: τη μετατροπή δηλαδή του Μουσείου από μια ουσιαστικά υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, σε ένα ανεξάρτητο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, με το Διοικητικό του Συμβούλιο, σε αγαστή συνεργασία με τα στελέχη του Μουσείου.
Αυτό το καινούργιο μοντέλο διακυβέρνησης πιστεύω ότι έχει ήδη δείξει σημαντικά δείγματα γραφής. Και όπως είπε και η κυρία Υπουργός, αυτός είναι ο τρόπος, θέλω να το τονίσω εδώ, στο Ηράκλειο, διότι πάντα κάθε φορά που επισκεπτόμαστε οποιοδήποτε αρχαιολογικό χώρο, οποιοδήποτε μουσείο, έχουμε τις επαναλαμβανόμενες διαμαρτυρίες κάποιων λίγων που βρίσκονται απέναντι σε αυτή την πορεία, αυτό όμως το μοντέλο διακυβέρνησης είναι το μοντέλο διακυβέρνησης το οποίο έχουν υιοθετήσει όλα τα μεγάλα μουσεία του κόσμου.
Άρα, δεν νομίζω ότι εμείς μπορούμε να είμαστε πίσω από τις εξελίξεις, πόσω μάλλον όταν το Μουσείο του Ηρακλείου και τα υπόλοιπα τέσσερα μουσεία τα οποία έχουν μετατραπεί σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου είναι θεματοφύλακες αυτής της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αγαπητέ μου Πρόεδρε, λοιπόν, αγαπητέ μου Μάκη, συγχαρητήρια για τη δουλειά η οποία έχει ήδη γίνει. Συγχαρητήρια για την εξωστρέφεια του Μουσείου, συγχαρητήρια για τις πρωτοβουλίες να οργανώνετε περιοδικές εκθέσεις, διότι τα μουσεία σήμερα δεν είναι μόνο οι θεματοφύλακες των μόνιμων συλλογών τους, κατ΄ εξοχήν πρέπει να είναι “χωνευτήρια” εξελίξεων, διαδράσεων, αναζητήσεων και συνδέσεων με τις αναζητήσεις των σημερινών καιρών.
Και βέβαια, συγχαρητήρια και για την εξωστρέφεια την οποία έχετε επιδείξει και τη συνεργασία την οποία ήδη έχετε δρομολογήσει με την Κίνα. Αυτό είναι το μοντέλο στο οποίο θέλουμε να κινηθούμε.
Και βέβαια, συγχαρητήρια και στην Υπουργό Τουρισμού, διότι πράγματι το Μουσείο χρειάζεται ένα μεγαλύτερο, ένα πιο σύγχρονο πωλητήριο και θα το αποκτήσει τώρα με την αξιοποίηση του κτιρίου για το οποίο σας μίλησε πριν και ο κύριος Πρόεδρος αλλά και η Υπουργός Τουρισμού, το οποίο ελπίζω να έχουμε σύντομα τη χαρά να μπορέσουμε να το εγκαινιάσουμε.
Σας ευχαριστώ, λοιπόν, και πάλι που βρεθήκατε σήμερα μαζί μας και σας ευχαριστώ που μου δίνετε την ευκαιρία να εγκαινιάσω αυτή την πολύ σημαντική έκθεση».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η κυβέρνηση και η Περιφέρεια, σε μία εξαιρετική συνεργασία, επενδύουν στην ανάδειξη του τεράστιου πολιτιστικού αποθέματος του νησιού μας
Νωρίτερα, ο Πρωθυπουργός παρέστη στην υπογραφή της σύμβασης για τα έργα αποκατάστασης του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά και της προγραμματικής σύμβασης για το αρχαιολογικό μουσείο Αρχανών, στην έδρα της Περιφέρειας Κρήτης.
«Κυρίες και κύριοι, πράγματι νομίζω ότι σας κάνουμε το καλύτερο δώρο με το να υπογράφουμε σήμερα μια πολύ σημαντική παρέμβαση συντήρησης του Αγίου Μηνά, ένα θέμα το οποίο μου είχατε θίξει επανειλημμένως. Χαίρομαι διότι μέσα από την εξαιρετική συνεργασία της Περιφέρειας και του Υπουργείου Πολιτισμού είμαστε σήμερα σε αυτό το ευτυχές σημείο, εντός του 2027 να μπορούμε πια να παραδώσουμε -τότε θα δώσετε το μεγάλο δώρο στην Υπουργό- τον Άγιο Μηνά τελείως διαφορετικό από ό,τι είναι σήμερα.
Και βέβαια θέλω να σταθώ ιδιαίτερα και στη δεύτερη προγραμματική η οποία θα υπογραφεί σήμερα, με την υποστήριξη του Πολυτεχνείου Κρήτης, η εκπόνηση μίας μελέτης προκειμένου όχι να κατασκευάσουμε αυτή τη φορά ένα καινούργιο κτίριο, αλλά ουσιαστικά να κάνουμε μία σημαντική παρέμβαση σε ένα υφιστάμενο κτίριο, να το αναδείξουμε, να το αναβαθμίσουμε και ταυτόχρονα να το αξιοποιήσουμε ως αρχαιολογικό μουσείο, για να στεγάσει πολύ σημαντικά ευρήματα από μία περιοχή που έχει ένα ιδιαίτερα μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Θα επαναλάβω αυτό το οποίο είχα την ευκαιρία να πω και το πρωί, η κυβέρνηση και η Περιφέρεια, σε μία εξαιρετική συνεργασία, επενδύουν στην ανάδειξη του τεράστιου πολιτιστικού αποθέματος του νησιού μας. Με σημαντικότατους πόρους, με μία προσήλωση στην προστασία και στην ανάδειξη αυτής της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Έχουν ήδη γίνει πολλά πράγματα, θα γίνουν ακόμα περισσότερα.
Προσωπικά προσβλέπω και στην εγγραφή των Μινωικών Ανακτόρων στον Κατάλογο της UNESCO, που είναι μία υπόθεση με την οποία έχω ασχοληθεί και εγώ προσωπικά. Θέλω να θυμίσω ότι αυτό δίνει τεράστιο κύρος και τεράστια προβολή, αλλά ταυτόχρονα σημαίνει και υποχρεώσεις από πλευράς μας, οι οποίες, όπως γνωρίζετε, είναι πολύ αυστηρές, αλλά σαφέστατα θα είναι μία εξαιρετικά θετική εξέλιξη.
Οπότε εγώ χαίρομαι ιδιαίτερα, εγώ δεν κάνω τίποτα σήμερα, απλά παρευρίσκομαι, να σας δώσω λοιπόν τη δυνατότητα να υπογράψετε και να ευχηθούμε από τώρα χρόνια πολλά», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το νέο αρχαιολογικό μουσείο Αρχανών θα στεγαστεί στο παλαιό εμφιαλωτήριο του πρώην Αγροτικού Συνεταιρισμού και θα λειτουργήσει ως πόλος έλξης επισκεπτών, συμβάλλοντας παράλληλα στην προβολή του πολιτιστικού πλούτου και των σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων της περιοχής.
Ο ιστορικός Ναός του Αγίου Μηνά αποτελεί έδρα του Αρχιεπισκόπου Κρήτης. Τα έργα, πέραν της λειτουργικής αποκατάστασης, θα επιτρέψουν την ανάδειξη της ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας του μνημείου.
