Αθήνα, 9 Δεκεμβρίου 2024
ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ
Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε καθηγητά, ευχαριστώ για την ερώτηση που μου δίνετε την ευκαιρία να τοποθετηθώ εκ νέου για το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου και εν τέλει Ισραήλ. Είχα την ευκαιρία αρκετές φορές να αναφερθώ σε αυτό και καταλαβαίνω ότι κάθε φορά που τίθεται εκ νέου το ζήτημα εξαιτίας μιας δήλωσης, η οποία προέρχεται από την Τουρκία, οφείλω να δίδω τις προσήκουσες απαντήσεις, αλλά δεν θα αποστώ από εκείνο που παγίως σας αναφέρω. Και αναφέρω πάρα πολύ συγκεκριμένα τα ακόλουθα.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου, αποτελεί ένα έργο αμοιβαίου ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά τούτο, είναι έργο που χρηματοδοτείται μερικώς από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει αναχθεί σε μείζον έργο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Δεύτερον, στο πλαίσιο αυτής της λειτουργίας, η ελληνική κυβέρνηση, η αρμόδια υπηρεσία, η ΕΧΑΕΘ, έχει δώσει άδεια στο ιταλικό πλοίο για να κάνει τις αναγκαίες έρευνες και να κάνει την πόντιση των ηλεκτρικών καλωδίων. Ρητώς αναφέρεται, αυτονοήτως, ότι θα πρέπει να τηρείται απαρεγκλίτως η ελληνική νομοθεσία.
Τρίτον, σε ό,τι αφορά το ζήτημα του συμβάντος της Κάσου, επαναλαμβάνω, το πλοίο εξήλθε των ελληνικών χωρικών υδάτων, σε χώρο που είναι ήδη καθορισμένος από την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία.
Υπήρξε πράγματι μια παρεμπόδιση εκ μέρους τουρκικών πλοίων. Το πλοίο συνέχισε κανονικά την έρευνα του, αφού αποσυμπιέστηκε η ένταση και ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, απολύτως η ερευνητική του δραστηριότητα.
Τέταρτον, δεν υπήρξε καμία απολύτως αίτηση, ούτε αδειοδότηση από τις τουρκικές αρχές. Κατά τούτο, ούτε άμεσα ούτε έμμεσα με οποιονδήποτε τρόπο υπήρξε αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Τουρκίας.
Πέμπτον, το έργο αυτό θα συνεχιστεί κανονικά, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκεκριμένα σχέδιά του και με βάση τον προγραμματισμό της ίδιας της εταιρίας.
Ήθελα να κλείσω, κύριε καθηγητά, αναφέροντας το ζήτημα της Διακήρυξης των Αθηνών, στην οποία κάνετε μνεία. Πράγματι, είναι ένα κείμενο σημαντικά υψηλού συμβολισμού. Και τούτο διότι για πρώτη φορά καταγράφεται η βούληση των δύο μερών να προχωρήσουν από κοινού στο πλαίσιο καλής γειτονίας και φιλικού διακανονισμού, έτσι ώστε να μην παράγονται κρίσεις. Υπάρχει μια ρητή αναφορά εκ μέρους της Τουρκίας για σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Βεβαίως, αντιλαμβανόμαστε όλοι – και αναφέρεται ρητά στη Διακήρυξη των Αθηνών – ότι οι χώρες δεν αφίστανται των βασικών νομικών τους θέσεων.
Κύριε καθηγητά, δεν θα μπορούσαμε να πιστεύουμε ότι μέσα σε 16 μήνες η Τουρκία θα αποστεί από δόγματα, τα οποία έχει φέρει στην επιφάνεια εδώ και δεκαετίες. Η αποστρατιωτικοποίηση ανατρέχει δεκαετίες. Οι γκρίζες ζώνες ανατρέχουν δεκαετίες. Τα μαξιμαλιστικά αιτήματα, τα οποία αφορούν Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και υφαλοκρηπίδα, ανατρέχουν δεκαετίες. Άρα δεν είναι κάτι καινοφανές και δεν είναι κάτι, το οποίο θεωρούμε ότι θα λήξει από τη μία ημέρα στην άλλη. Από την άλλη πλευρά, θεωρούμε κρίσιμο, και νομίζω θα συμφωνήσετε σε αυτό, ότι το να βρίσκονται οι δύο γειτονικές χώρες σε ένα καθεστώς διαλόγου, έτσι ώστε να μην παράγονται εντάσεις και κρίσεις, είναι κάτι το οποίο, όχι μόνο είναι ωφέλιμο, αλλά είναι αναγκαίο για τη χώρα. Ευχαριστώ.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Φοβούμαι, κύριε καθηγητά, ότι θα λάβω μομφή από το Προεδρείο, αν απαντήσω σε όλα σας τα ερωτήματα, τα οποία αφενός είναι πολλά και αφετέρου εκφεύγουν της επίκαιρης ερώτησης. Διακρίνω διακριτική μεταχείριση υπέρ των εδράνων, άρα εμπράγματη διαφοροποίηση και όχι προσωποποιημένη. Λοιπόν, θα προσπαθήσω να απαντήσω σε όλα.
Πώς αποσυμπιέστηκε η ένταση; Υπήρξε επικοινωνία στο επίπεδο των διαύλων που παραμένουν ανοικτοί. Νομίζω ότι θα συμφωνήσετε, κύριε καθηγητά, ότι είναι αναγκαίο να υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας. Και θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι τους τελευταίους 16 μήνες σε πολλές περιπτώσεις έχουν λειτουργήσει οι δίαυλοι αυτοί, έτσι ώστε να μην παραχθούν κρίσεις.
Δεύτερον, άρα είναι ανακριβή τα όσα λέγονται. Θέλω να τονίσω από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης για πολλοστή φορά. Δεν ζητήθηκε, ούτε ελήφθη άδεια από τις τουρκικές Αρχές. Δεν θα ήταν δυνατόν ποτέ να υπάρχει κάτι τέτοιο, ούτε άμεση, ούτε έμμεση αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Υπήρξε, δε, και το διάβημα στην αντι-NAVTEX, την οποία εξέδωσε η Τουρκία.
Τρίτον, έχει ωφελήσει ο ελληνοτουρκικός διάλογος; Θα ήθελα να έχετε τριτολογία για να σας ρωτήσω εσάς, αν θεωρείτε ότι έχει ωφελήσει ο διάλογος. Είναι προτιμότερη η σημερινή κατάσταση, κύριε καθηγητά, σε σχέση με παρελθόντα χρόνια, όταν υπήρχε ψυχροπολεμικό κλίμα, όταν είχαμε καθημερινές δηλώσεις από την πλευρά της Τουρκίας, όταν είχαμε επιθετική ρητορική, όταν είχαμε καθημερινά επεισόδια, όταν είχαμε παραβιάσεις του εναέριου χώρου κατά δεκάδες ημερησίως; Διαφωνείτε στ’ αλήθεια ότι έχει υπάρξει μία σαφής βελτίωση;
Η γεωγραφία μας έχει τάξει σε αυτόν τον τόπο και ξέρω ότι είστε ένας άνθρωπος της λογικής και μετριοπάθειας. Θέλω, λοιπόν, να σας πω ότι ναι, έχει ωφελήσει τη χώρα. Δεν υπάρχουν παραβιάσεις του εναέριου χώρου. Έχει υπάρξει άριστη συνεργασία, έτσι ώστε να ελέγχονται οι μεταναστευτικές ροές. Έχει υπάρξει άριστη συνεργασία σε επίπεδο τουρισμού, έτσι ώστε τα νησιά μας να μπορούν να έχουν οικονομική ζωή δώδεκα μήνες, όλο το χρόνο. Έχει υπάρξει άριστη συνεργασία σε σειρά εμπορικών συμφωνιών. Και, πάνω απ’ όλα, καλλιεργείται μία κουλτούρα διαλόγου.
Θα μου πείτε, και ορθώς: Από τι έχει αποστεί η Τουρκία, έτσι ώστε να μπορούμε να πούμε ότι βελτιώθηκε το κλίμα; Υπάρχει μια μέση πολιτική και υπάρχει μια υψηλή πολιτική. Στη μέση πολιτική νομίζω ότι έχουμε βελτιώσει πολύ τα πράγματα. Παραμένουν, βεβαίως, τα θεμελιώδη ζητήματά μας και είναι διαφορές, οι οποίες έχουν τεθεί και ενδεχομένως θα τεθούν ξανά στο τραπέζι.
Εμείς δεν πρόκειται να συζητήσουμε ποτέ θέματα κυριαρχίας. Δεν πρόκειται να συζητήσουμε ποτέ τα ζητήματα, τα οποία η Τουρκία θεωρεί ότι είναι συναφή προς την οριοθέτηση. Μόνο μία και μόνη διαφορά, η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, και είναι η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και υφαλοκρηπίδας.
Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός θα υποβληθεί εμπροθέσμως και προσηκόντως, καμία παράταση. Αντιλαμβανόμαστε ότι πράγματι έχει υπάρξει μεγάλη διαχρονικά καθυστέρηση. Παρά ταύτα, η Ελλάδα θα υποβάλει κανονικά τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, όπως θα προβλέπεται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
Και, τέλος, σε σχέση με το casus belli. Βεβαίως και θα πρέπει να αναιρεθεί το casus belli. Είναι αδιανόητο να υπάρχει μία συζήτηση, η οποία γίνεται με καλή διάθεση, με καλή πίστη, με σχέσεις καλής γειτονίας και παρά ταύτα να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου. Δεν προσιδιάζει στο διεθνές δίκαιο και δεν πρέπει να υφίσταται. Και ευελπιστώ ότι θα μπορέσουμε να κάνουμε βήματα προς την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, για να αναιρεθεί και αυτό το συμβάν.
Κάτι ξέχασα, για την «ελληνική λίμνη». Γνωρίζετε καλά τι σημαίνει διεθνές δίκαιο. Το γνωρίζω και εγώ αρκετά καλά υπό την ακαδημαϊκή μου ιδιότητα. Θέλω να σας πω το εξής. Προβλέπονται σαφώς η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα. Κυριαρχία σημαίνει σήμερα ότι μπορούμε, έχουμε τη δυνατότητα, το αναφαίρετο, αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Τα κυριαρχικά μας δικαιώματα γνωρίζετε ότι ab initio υπάρχουν και υφίστανται, όπως υφίστανται και όπως καταγράφονται από τη Σύμβαση του Montego Bay. Εμείς πάντοτε θα επιζητούμε το βέλτιστο αποτέλεσμα.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
