Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας παρέστη στον επίσημο εορτασμό του Πολιούχου της Θεσσαλονίκης Αγίου Δημητρίου, της 113ης Επετείου της Απελευθέρωσης της πόλης και του Έπους του ΄40, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Μετά την εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ακολούθησε η απονομή τιμών προς τους Προέδρους της Ελληνικής και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ακολουθεί η αντιφώνηση του κ. Τασούλα:
«Η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία, αυτό που είναι γνωστότερο ως η «Μεταπολίτευσις», στήριξε και συμβάδισε με την πρόοδο και την εξέλιξη και συνέβαλε στην εξέλιξη του Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, το οποίο δεν είναι μόνο ένα πανεπιστήμιο, το οποίο αναμετρά τη θητεία του την ευδόκιμη ενός αιώνος ήδη, αλλά ένα πανεπιστήμιο το οποίο ατενίζει με σιγουριά το μέλλον και μάλιστα εις τον δυσχείμερο στίβο του διεθνούς ανταγωνισμού, όπου οι επιδόσεις του είναι εντυπωσιακές.
Έτσι λοιπόν, αντιλαμβάνομαι αυτή την τιμή εις το πρόσωπό μου να τιμηθεί η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία από ένα πανεπιστήμιο, το οποίο ιδρύθηκε κατά την Β’ Ελληνική Δημοκρατία και του οποίου πανεπιστήμιου ο ιδρυτής, αυτός ο οποίος έβαλε την υπογραφή του στο πρώτο νομοσχέδιο που ανελάμβανε την γένεση του πανεπιστήμιου, ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, ήταν ταυτόχρονα, επαναλαμβάνω και ο ιδρυτής της Β’ Ελληνικής Δημοκρατίας, όμως έχει κάτι το μοναδικό και αξιοζήλευτο το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, διότι πριν τον Παπαναστασίου οραματίστηκε την ίδρυσή του ο περίφημος καθηγητής των Μαθηματικών Καραθεοδωρή, αμέσως μετά από τους Βαλκανικούς Πολέμους και βλέπουμε ότι το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ως ιδέα και εν συνεχεία ως υλοποίηση, ενεπλάκη στις μυλόπετρες της Ιστορίας, σε ένα μεταίχμιο ιστορικό του Ελληνισμού, εκεί όπου κορυφώθηκε η εδαφική Μεγάλη Ιδέα, η αλυτρωτική Μεγάλη Ιδέα, έως εκεί που η Μεγάλη Ιδέα, αυτή η εδαφική, μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, παίρνει άλλη μορφή, σημαντική, αλαμπή, όχι τόσο λαμπερή όσο η εδαφική Μεγάλη Ιδέα, αλλά πάρα πολύ χρήσιμη και πάρα πολύ σημαντική για τον Ελληνισμό, η ιδέα που αντικατέστησε την αλυτρωτική Μεγάλη Ιδέα, η ιδέα της Ελλάδος να γίνει μια μικρή Αγγλία, η ιδέα της Ελλάδος της ανεπτυγμένης, της εκσυγχρονισμένης, της προοδεύουσας, μιας Ελλάδος που θα μπορούσε να σταθεί πρωτοπόρος στα Βαλκάνια και ισαξία αργότερα μέσα στο Ευρωπαϊκό περιβάλλον, εις το οποίο έδινε τον αγώνα της ζωής της.
Μέσα λοιπόν σε αυτό το μεταίχμιο το ιστορικό, όπου υπό το βάρος της Ιστορίας η πρώτη μεγάλη ιδέα της εφηβικής ηλικίας του κράτους μας υπέκυπτε στις μυλόπετρες της Ιστορίας, αλλά αμέσως γεννιόταν η επόμενη μεγάλη ιδέα ενός αναπτυγμένου κράτους, εμφανίζεται το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για να πάρει τα σκήπτρα της ανάπτυξης, της προόδου, της αισιοδοξίας και της δημιουργίας των βορείων επαρχιών, όπως έλεγαν τότε.
Και αυτό το ρόλο, αυτή την αποστολή, τον έφερε σε πέρας αξιοθαύμαστα με αποκορύφωμα τη σημερινή του επίδοση, η οποία το κάνει ένα αξιοζήλευτο πανεπιστήμιο, όχι μόνο με όρους ελληνικούς ένα αξιοζήλευτο πανεπιστήμιο στη σφαίρα τη διεθνή, στη σφαίρα την παγκόσμια, στη σφαίρα που όλοι όσοι συνεργάζονται μαζί του, φοιτητές, ερευνητές, πανεπιστημιακοί, αντικρίζουν ένα ισότιμο και ισάξιο πανεπιστήμιο με τα μεγαλύτερα του κόσμου.
Με ιδιαίτερη συνεπώς συγκίνηση και τιμή παραλαμβάνω το μετάλλιο του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, ενός θεσμού που ενσαρκώνει ό,τι πιο διαρκές διαθέτει η πατρίδα μας. Την παιδεία, τη γνώση και το ήθος. Το Αριστοτέλειο, από την ίδρυσή του, όπως είπαμε, υπήρξε φάρος γνώσης και δημοκρατικού ήθους. Χώρος ελεύθερης συζητήσεως, δημιουργικής αμφισβήτησης και πνευματικής καλλιέργειας. Οι χιλιάδες επιστήμονες και πολίτες που διαμόρφωσε αποτελούν τη ζωντανή απόδειξη της συμβολής του στην πρόοδο της πατρίδος.
Ιδρύθηκε σε μια δύσκολη στιγμή για το έθνος. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, όταν τα τραύματα ήταν ακόμη ανοιχτά και η ανάγκη για ενότητα και ανασυγκρότηση επιτακτική. Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου οραματίστηκε τότε ένα πανεπιστήμιο που θα ενσωμάτωνε τη Βόρεια Ελλάδα και τη Μακεδονία στον εθνικό κορμό.
Ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου ήταν ιδιαίτερα μορφωμένος, μια και είμαστε σε πανεπιστήμιο. Είχε σπουδάσει στη Χαϊδελβέργη, στο Βερολίνο, στο Παρίσι, στο Λονδίνο. Και με τη Θεσσαλονίκη είχε ιδιαίτερους δεσμούς, διότι υπηρέτησε ως υπουργός συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Βενιζέλου, στην κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης. Και ως υπουργός συγκοινωνιών, θα λέγαμε σήμερα δημοσίων έργων ή υποδομών, είχε φροντίσει για ένα νέο σχέδιο πόλεως της Θεσσαλονίκης μετά τη μεγάλη πυρκαγιά, που την έπληξε τον Αύγουστο του 1917. Είχε συνεχώς σχέσεις με τη Θεσσαλονίκη και δεν είχε μόνο όραμα, γιατί συνήθως χρησιμοποιούμε αυτή τη λέξη επειδή είναι δημοφιλής και δημιουργεί καλές εντυπώσεις. Είχε και σχέδιο. Δεν αρκεί το όραμα στην δημόσια ζωή. Πρέπει να έχεις και σχέδιο. Γιατί αν έχεις μόνο όραμα, τότε παραμένεις σε αυτή τη χορεία. Πρέπει να υποστηρίζεται από ένα συγκεκριμένο σχέδιο. Κι έτσι ήρθε το πρώτο νομοσχέδιο στη Βουλή, συγκροτημένο για την ίδρυση αυτού του Πανεπιστημίου. Και ακολούθησαν, εν συνεχεία, οι επιψηφίσεις και η πρώτη λειτουργία, νομίζω κύριε πρύτανη στη Βίλλα Αλλατίνη, ήταν η πρώτη στέγαση του Πανεπιστημίου για να φτάσουμε σήμερα σε αυτή τη λαμπρή κτηριακή υποδομή που πρώτος ενεθάρρυνε και σχεδίασε ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμαλής, τον οποίο και το Πανεπιστήμιό σας ετίμησε κατά τη διάρκεια της θητείας του ως επίτιμο διδάκτορα.
Εν συνεχεία λοιπόν της ίδρυσής του, υπήρξε θεσμός αδιάπτωτης προσφοράς στη κοινωνία, στην επιστήμη και στην πατρίδα. Γιατί πράγματι η παιδεία είναι εκείνη που διαπερνά και συνέχει το έθνος, του επιτρέπει να επιβιώνει και να αναγεννάται ακόμη και μέσα από τις δοκιμασίες του. Και είναι σήμερα η παιδεία στην εποχή των ανακαλύψεων και των αλλαγών η δύναμη που θα μας πάει πιο κοντά στην Ενωμένη Ευρώπη. Μέσα από την παιδεία χτίζουμε το μέλλον. Όπως μέσα από την παιδεία και την Ελληνική Αναγέννηση ξεσηκώθηκε ο ελληνισμός το 1821 και διεκδίκησε και κατέχτησε την ελευθερία. Το Αριστοτέλειο κατόρθωσε να ενώσει γύρω του όλους τους πολιτικούς του τόπου ανεξαρτήτως ιδεολογίας σε ένα κοινό όραμα, την πρόοδο μέσω της παιδείας. Γιατί η Ελλάδα βρίσκει τον καλύτερο εαυτό της όταν οι διαφορές υποχωρούν μπροστά στο κοινό καλό. Και όσο εύκολο είναι ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ένας Πρόεδρος της Ελληνίδος Δημοκρατίας, να λέει όταν οι διαφορές υποχωρούν μπροστά στο κοινό καλό, τόσο πιστέψτε με και ιστορικά και κυριολεκτικά, είναι δύσκολο αυτό να υλοποιηθεί στην πράξη. Αλλά όταν πραγματοποιείται, η Ελλάδα δεν κάνει διστακτικά βήματα, κάνει άλματα, τα οποία καλύπτουν όλη την προγενέστερη διστακτικότητα της άρνησής μας ή της αδυναμίας μας να φερθούμε ενωτικά και ενωμένα.
Η ιστορία όμως αυτή, του Πανεπιστημίου αυτού, δεν ανήκει στο παρελθόν. Μας δείχνει τον δρόμο του μέλλοντος. Σε έναν κόσμο που αλλάζει, το Αριστοτέλειο αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τα Βαλκάνια και την Ευρώπη. Να γίνει χώρος όπου συναντώνται ο λόγος, η επιστήμη και οι αξίες. Γιατί αν κάτι μας διδάσκει η ιστορία του Αριστοτελείου, είναι πως ακόμη και στις πιο σκοτεινές εποχές, η Ελλάδα δεν παύει να θεμελιώνει φως. Να μετατρέπει τη δοκιμασία σε πηγή αναγέννησης. Να μετατρέπει τη Μικρασιατική Καταστροφή σε άλμα προς τα μπροστά. Να ενσωματώνει τους ξεριζωμένους και να τους δίνει καινούργιες ρίζες γερές. Και αυτό το φως οφείλουμε να το κρατήσουμε ζωντανό, επενδύοντας στη γνώση, στη συνεργασία, αλλά και στην πίστη, πως το μέλλον της χώρας μας και της Ευρώπης περνά μέσα από την παιδεία.
Σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνατε και εύχομαι κάθε -ειλικρινά- επιτυχία και στη νέα έδρα αλλά και στους διεθνείς και εθνικούς τόπους του άξιου Πανεπιστημίου σας».
- 26 Οκτωβρίου, 2025
📸Τheodore Manolopoulos / Official Photographer of the Presidency of Hellenic Republic
