Ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή, στη συζήτηση για την κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2025

15 Δεκεμβρίου 2024

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, ερχόμενος στη Βουλή σήμερα σκεφτόμουν ότι εμείς καλούμαστε να ψηφίσουμε τον Προϋπολογισμό του 2025, κάτι που δυστυχώς δυσκολεύονται να κάνουν μεγάλες χώρες όπως η Γαλλία, η οποία πρακτικά δεν έχει κυβέρνηση, η Γερμανία, στην οποία μία ετερόκλητη συμμαχία κομμάτων που διαφωνούσαν σε κεντρικά ζητήματα πολιτικής κατέρρευσε, αλλά και η Ιταλία, όπου υπάρχει ισχυρή κυβέρνηση, πλην όμως, επειδή βρίσκεται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, πρέπει να λάβει δύσκολες αποφάσεις για να προσαρμοστεί με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς δεν είμαστε σε αυτή την κατηγορία.

Σκεφτόμουν επίσης ότι η συνεδρίασή μας αυτή, κ. Πρόεδρε, διεξάγεται ενώ η Ελλάδα συμπληρώνει φέτος 50 χρόνια δημοκρατικής ομαλότητας, όταν αναταραχές, όταν πόλεμοι, όταν πολιτικοί τριγμοί διατρέχουν τον κόσμο, την Ευρώπη, αλλά και τη γειτονιά μας.

Και νομίζω ότι αυτή η συζήτηση γίνεται -και έγινε σε έναν βαθμό- μία αφορμή για να αξιολογήσουμε και τη θεσμική μας ωρίμανση, να οργανώσουμε με ρεαλισμό τα επόμενα εθνικά βήματα, αλλά και να εκτιμήσουμε, παράλληλα, την αξία της πολιτικής σταθερότητας, που τελικά είναι προϋπόθεση κάθε προόδου. Είναι ένα πλεονέκτημα το οποίο συχνά το θεωρούμε αυτονόητο, αποτελεί, ωστόσο, επίκαιρο και, όπως ανέφερα και στην εισαγωγή μου, κρίσιμο ζητούμενο για πολλά κράτη.

Αύριο, κ. Πρόεδρε, θα βρεθώ στον Λίβανο, στην πρώτη επίσκεψη ευρωπαίου Πρωθυπουργού στη χώρα μετά την τελευταία ανακωχή και τις εξελίξεις στη Συρία, κάτι που επιβεβαιώνει τον ρόλο της πατρίδας μας στην ευρύτερη περιοχή, με αυτή την κυβέρνηση να κρατά ταυτόχρονα σταθερά το τιμόνι του τόπου.

Γιατί ό,τι ισχύει στο πεδίο της γεωπολιτικής ισχύει και στο πεδίο της οικονομίας. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν πολλές ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες τίθενται σε καθεστώς επιτήρησης, η ελληνική οικονομία αναβαθμίζεται και ο προϋπολογισμός της εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε πανίσχυρα κράτη οι φόροι αυξάνονται. Η Γαλλία πρέπει να διαχειριστεί μία δημοσιονομική κρίση που υποχρέωσε τον προηγούμενο Πρωθυπουργό να εισηγηθεί αυξήσεις φόρων που ξεπερνούσαν τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ.

Εδώ, στην πατρίδα μας, οι φόροι εξακολουθούν να μειώνονται, με την ανεργία να είναι πια μονοψήφια, με το εισόδημα να στηρίζεται παρά τις δυσκολίες -και θα αναφερθώ στη συνέχεια στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά-, ώστε εδώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να συμβαίνει ένα παράδοξο: αλλού να αλλάζουν οι κυβερνήσεις, ενώ αντίθετα σε εμάς να αλλάζει η αντιπολίτευση.

Και πράγματι, κυρίες και κύριοι, και αναφέρομαι εδώ στους προλαλήσαντες αρχηγούς των κομμάτων της αντιπολίτευσης, φαντάζομαι ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε στην εικόνα των αριθμών, η οποία δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.

Το ακαθάριστο εθνικό προϊόν, από 185 δισεκατομμύρια που ήταν το 2019, θα αγγίξει φέτος τα 237 δισεκατομμύρια ευρώ. Το δημόσιο χρέος θα έχει υποχωρήσει κατά 54 μονάδες. Φαντάζομαι ότι δεν αμφισβητεί κανείς τα στοιχεία του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» ότι αυτή η κυβέρνηση δημιούργησε 500.000 νέες θέσεις εργασίας τα τελευταία πέντε χρόνια.

Φαντάζομαι ότι δεν αμφισβητείτε, κ. Ανδρουλάκη, κ. Φάμελλε, ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται σήμερα με ρυθμούς πολύ μεγαλύτερους από τους ρυθμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί αναφερθήκατε, κ. Ανδρουλάκη, στη σύγκλιση και είπατε «πρέπει να κάνουμε σύγκλιση με την Ευρώπη», κάτι το οποίο έχουμε προτάξει εμείς ως κεντρικό στόχο της πολιτικής μας. Πώς ακριβώς φαντάζεστε τη σύγκλιση εάν η ελληνική οικονομία δεν αναπτύσσεται με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς από την ευρωπαϊκή; Έτσι επιτυγχάνουμε τη σύγκλιση.

Και βέβαια, αναφέρθηκε και ο Υπουργός -δεν θέλω να σχολιάσω πολύ αυτά τα οποία γίνονται και λέγονται από τους οίκους αξιολόγησης, από τον διεθνή Τύπο για την πορεία της Ελλάδος- θα αναφέρω μόνο ότι βρισκόμαστε σε μια τροχιά διαρκούς αναβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας. Αυτό δεν είναι κάτι αδιάφορο για τα δημόσια οικονομικά, δεν είναι αδιάφορο για τα ελληνικά νοικοκυριά, διότι αυτό σημαίνει τελικά μείωση του κόστους δανεισμού και της χώρας και των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

Όπως, προφανώς, δεν είναι αδιάφορο το γεγονός ότι ο «Economist» κατέταξε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά την πατρίδα μας στην πρώτη τριάδα των παγκόσμιων οικονομιών, μεταξύ 37 χωρών. Δεν φαντάζομαι να πιστεύετε ότι ο «Economist» είναι κάποιο όργανο ή κάποιο φερέφωνο της κυβέρνησης. Νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε εδώ ότι πρόκειται περί ενός περιοδικού το οποίο έχει, εν πάσει περιπτώσει, ένα διεθνές κύρος. Όλα αυτά έγιναν την τελευταία εβδομάδα.

Κι έγινε και κάτι ακόμα την τελευταία βδομάδα, το οποίο πέρασε λίγο απαρατήρητο από την αντιπολίτευση, ωσάν να είναι κάτι το οποίο δεν αφορά τη χώρα: επιλέχθηκε η πατρίδα μας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσα από μια πολύ σκληρή διαδικασία, ως μία από τις επτά χώρες που θα φιλοξενήσει τα πρώτα ΑΙ Factories, «εργοστάσια» τεχνητής νοημοσύνης της Ευρώπης, αναβαθμίζοντας έτσι το οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων, συνδέοντας αυτές τις νέες δράσεις με σημαντικές επενδύσεις και υποδομές οι οποίες γίνονται για να αποκτήσουμε την υπολογιστική δύναμη που είναι απαραίτητη για να μπορούμε να διαχειριζόμαστε τα νέα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης.

Με τη χώρα μας πρωταγωνίστρια στο πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη για να βελτιώσουμε τις δημόσιες πολιτικές, αλλά πρωταγωνίστρια και σε τομείς που έχουν να κάνουν με τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης, εκεί που κρίνουμε ότι πράγματι μπορεί να έχει δυσμενείς συνέπειες. Αναφέρομαι ιδιαίτερα στα παιδιά μας και στους εφήβους μας και θα ακούσετε και πολύ σύντομα και άλλες ανακοινώσεις σε αυτή την κατεύθυνση.

Από την άλλη, υπάρχουν και στοιχεία, αναφέρθηκαν σε αυτά και ο εισηγητής μας και ο Υπουργός και οι ομιλητές μας, που δηλώνουν πιο άμεσα το κοινωνικό αποτύπωμα αυτής της οικονομικής πολιτικής. Είχαμε πει, από την πρώτη στιγμή που μας εμπιστεύτηκε ο ελληνικός λαός, το 2019, ότι κύριο μέλημα μας είναι να στηρίξουμε τους ασθενέστερους. Πώς αποδεικνύεται αυτό;

Αποδεικνύεται με το να αυξάνουμε τον κατώτατο μισθό πολύ πιο γρήγορα από ό,τι αυξάνονται οι υπόλοιποι μισθοί, να έχει φτάσει από τα 650 στα 830 ευρώ και να είναι στα 950 ευρώ το 2027, όπως δεσμευτήκαμε. Γιατί η κριτική που μας ασκούσατε, κύριοι του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ, στις εκλογές του 2023, δεν ήταν αν πρέπει ή αν δεν πρέπει ο μισθός να είναι στα 950 ευρώ, ήταν ότι «δεν θα τα καταφέρετε». Να που τα καταφέρνουμε και στον κατώτατο μισθό, όπως τα καταφέρνουμε και στη βελτίωση συνολικά των μισθών στην πατρίδα μας.

Εκτιμώ ότι το 2027 ο μέσος μισθός θα είναι πάνω από τα 1.500 ευρώ, που είναι ο κεντρικός στόχος τον οποίο έχουμε θέσει. Και, εν πάσει περιπτώσει, επειδή οι κυβερνήσεις κρίνονται τελικά για τη συνέπεια λόγων και έργων -έτσι δεν είναι;-, αυτά είπαμε, αυτά θα κάνουμε, είτε σας αρέσει είτε όχι. Αυτή είναι η δέσμευση την οποία αναλάβαμε απέναντι στον ελληνικό λαό.

Και επειδή άκουσα και διάφορα πάλι, μέσα στα πλαίσια μιας γενικότερης καταστροφολογίας, για τους πολλούς, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες οι οποίοι πράγματι έφυγαν στα χρόνια της κρίσης από την Ελλάδα, σας ζητώ να κάνετε μία έρευνα και να δείτε λίγο τις δράσεις που έκανε το Υπουργείο Εργασίας μαζί με τη ΔΥΠΑ σε σημαντικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου…

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Ναι, τι έγινε στην Ολλανδία; Τι έγινε ακριβώς, για πείτε μου…

Όπου πήγαν εταιρείες και πολλοί νέοι άνθρωποι εξέφρασαν ένα πραγματικό ενδιαφέρον να επιστρέψουν στην πατρίδα μας. Και για ρωτήστε τις μεγάλες εταιρείες οι οποίες προσλαμβάνουν σήμερα, θα δείτε ότι ένα σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων που προσλαμβάνουν είναι άνθρωποι οι οποίοι επιλέγουν να γυρίσουν στην πατρίδα μας, γιατί ακριβώς εμπιστεύονται το μέλλον της χώρας -όχι την κυβέρνηση, το μέλλον της χώρας.

Αναφέρθηκε και ο Υπουργός στις αυξήσεις που είχαμε για πρώτη φορά εδώ και 14 χρόνια στο Δημόσιο, στις συντάξεις και το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι ότι τα τελευταία χρόνια το καθαρό κατά κεφαλήν ΑΕΠ να ανέβει σε ποσοστό 8,5%, έναντι μόλις 3,5% στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Υπάρχει, λοιπόν, ένα ερώτημα: είμαστε ευχαριστημένοι από αυτή την πρόοδο; Θα έλεγα ότι είμαστε ευχαριστημένοι, ναι, αν σκεφτούμε ότι είναι τα θεμέλια μιας σταθερά ανοδικής πορείας. Και ασφαλώς δεν είμαστε ευχαριστημένοι εάν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα δεν μεταφράζονται τελικά σε μία πιο άνετη καθημερινότητα για τον Έλληνα πολίτη, για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό. Θα γίνει αυτό, γίνεται ήδη σε έναν βαθμό, γιατί είμαστε σε μια πορεία όπου αυτή η μακροοικονομική πρόοδος, αυτή η ψυχρή στατιστική, μεταφράζεται πια σε πρόοδο στην αληθινή ζωή.

Έχω ακούσει πολλές φορές αυτή την ωραία φράση, ότι «ευημερούν οι αριθμοί αλλά οι άνθρωποι υποφέρουν, υστερούν». Έτσι; Μάλιστα. Λοιπόν, ένα είναι σίγουρο, όμως, κύριοι του ΣΥΡΙΖΑ: όταν χρεοκοπούν οι αριθμοί, σίγουρα χρεοκοπούν οι άνθρωποι και κάτι ξέρετε εσείς γι’ αυτό. Τα γνωρίζετε καλά.

Άλλωστε, κ. Πρόεδρε, σκεφτόμουν ότι σε λίγες μέρες από τώρα συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τι, θυμάστε; Από τις εκλογές για Πρόεδρο της Δημοκρατίας όταν εσείς ρίξατε την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για να έρθετε στα πράγματα και να οδηγήσετε τη χώρα στο καταστροφικό 2015, το οποίο σε έναν βαθμό ακόμα πληρώνουμε.

Επειδή άκουσα και τον κ. Τσίπρα, τον οποίο βλέπω εδώ στην αίθουσα, να μιλάει για «θεσμική τάξη», εσείς ρίξατε μία εκλεγμένη κυβέρνηση, εκμεταλλευόμενοι μία τότε «ανορθογραφία» του Συντάγματος. Δεν τα ξεχνάμε αυτά, γιατί του χρόνου θα έχουμε την ευκαιρία να τα ξαναθυμηθούμε, δέκα χρόνια θα είναι από τότε, και ευτυχώς η Ελλάδα από τότε προόδευσε και τα άφησε για τα καλά πίσω όλα αυτά.

Πάντως, ένα είναι βέβαιο: χωρίς συλλογική ανάπτυξη, ατομική προκοπή δεν μπορεί να υπάρχει. Και χωρίς μία ακμαία οικονομία, δεν μπορούν να υπάρχουν και οι πόροι για μία ασφαλή, για μία ευημερούσα κοινωνία. Ανάμεσα σε αυτό το δίπολο καλούμαστε σήμερα να κινηθούμε. Οι προσπάθειές μας σταδιακά αποδίδουν καρπούς και σταδιακά μερίδιο σε αυτή την επιτυχία αποκτούν όλες και όλοι.

Όμως, ίδια σταδιακή αλλά σίγουρη πορεία ακολουθεί και η ανακούφιση από τις ανατιμήσεις της τελευταίας τριετίας. Αναφέρθηκε σε αυτό και ο Υπουργός κι έχουμε μιλήσει πάντα με πολύ μεγάλη ειλικρίνεια για το μεγάλο πρόβλημά του συσσωρευμένου πληθωρισμού.

Και το ξέρουμε πολύ καλά ότι οι τιμές πολλών προϊόντων και υπηρεσιών εξακολουθούν να απέχουν από την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Ξέρω, όμως, ταυτόχρονα ότι όλη αυτή την περίοδο έγιναν σημαντικότατες παρεμβάσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως το ρεύμα, με την υπερφορολόγηση των υπερκερδών των επιχειρήσεων -μας λέγατε ότι δεν θα το κάνουμε, το κάναμε-, όπως φορολογήσαμε και τα διυλιστήρια, με σημαντικές παρεμβάσεις και στα τρόφιμα.

Και βέβαια, είμαστε πια σε ένα σημείο όπου ο πληθωρισμός, ο μέσος πληθωρισμός, ειδικά στα τρόφιμα, πλησιάζει το μηδέν και ελπίζουμε ότι αυτή η σταθεροποίηση των τιμών θα εξακολουθεί να διατηρείται. Αλλά ένα είναι σίγουρο, ότι η μόνη απάντηση…

(Ομιλίες εκτος μικροφώνου)

Ναι, ψηλά. Αλλά όταν θα σταματήσουν να ανεβαίνουν οι τιμές, αυτό που σίγουρα δεν θα σταματήσει να γίνεται είναι ότι δεν θα σταματήσουν οι μισθοί να ανεβαίνουν και δεν θα σταματήσουν οι φόροι να μειώνονται, γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσει κανείς να προστατεύσει το διαθέσιμο εισόδημα.

Μιλώ, συνεπώς, για μια διαδρομή αυτοπεποίθησης που δεν αρκείται στους στόχους που κατακτά. Υπολογίζοντας, όμως, ταυτόχρονα, όχι μόνο το πού θέλουμε να πάμε αλλά και από το πόσο πίσω ξεκινήσαμε. Μόνο έτσι, άλλωστε, θα έχουμε και ως οδηγό το μέτρο των δυνατοτήτων μας σε σχέση με τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζουμε, ώστε να βαδίζουμε με γνώση του πραγματικού μας ύψους και όχι της σκιάς μας.

Και αυτή είναι μια προτροπή αυτογνωσίας για όλους -και για τα κόμματα της αντιπολίτευσης- η οποία θα έλεγα ότι δεν αφορά μόνο τον πολιτικό κόσμο, αφορά και τον απλό πολίτη, που καλείται να δει τα πράγματα όχι μέσα από την εφήμερη ματιά των εύκολων, των βολικών λύσεων.

Ξέρει ο ίδιος ότι τα βγάζει ακόμα πέρα δύσκολα. Όμως, σίγουρα η θέση του είναι πολύ καλύτερη από το χθες των φόρων και των περικοπών. Και τώρα έχει ως ασπίδες μια ισχυρή εθνική άμυνα, μια δυναμική πολιτική προστασία, ένα ψηφιακό κράτος το οποίο εξυπηρετεί γρήγορα, ένα ΕΣΥ το οποίο σταδιακά αναβαθμίζει τα νοσοκομεία, παρέχοντας σε όλους δωρεάν προληπτικές εξετάσεις, μια παιδεία που κοιτά με αυτοπεποίθηση στο μέλλον.

Και ας είμαστε ειλικρινείς -και αναφέρομαι εδώ και στον κ. Ανδρουλάκη, ο οποίος παρουσίασε και αυτός μια εικόνα περίπου καταστροφής της ελληνικής οικονομίας-, έχουμε μια χώρα σήμερα η οποία έχει ταυτόχρονη -προσέξτε, κ. Ανδρουλάκη- άνοδο της κατανάλωσης, άνοδο των επενδύσεων, άνοδο των καταθέσεων των νοικοκυριών και όλων των καταθέσεων των νοικοκυριών. Αναφέρομαι ειδικά -θα μου πείτε: «μα μπορεί οι καταθέσεις να είναι μεγάλες καταθέσεις»- για τα νοικοκυριά που έχουν καταθέσεις από 5.000 έως 50.000, οι καταθέσεις πήγαν από τα 55 δισεκατομμύρια το 2020 στα 70 δισεκατομμύρια το 2023.

Άρα, έχουμε άνοδο της κατανάλωσης, έχουμε σημαντική άνοδο των επενδύσεων. Θέλω να θυμίσω ότι όταν ήρθαμε στα πράγματα οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 10%. Έχετε ένα δίκιο, κ. Ανδρουλάκη, να λέτε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας το οποίο κληρονομήσαμε ήταν πράγματι το τεράστιο επενδυτικό κενό. Είμαστε σήμερα στο 16 με 17%, δεν έχουμε φτάσει στο 20% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έχουμε κάνει, όμως, μια σημαντική πρόοδο.

Αύξηση, λοιπόν, των επενδύσεων, των καταθέσεων, της απασχόλησης, της εξόφλησης του δημοσίου χρέους, τι σημαίνουν όλα αυτά τα πράγματα; Πρόοδο σημαίνουν. Δεν μπορεί όλα αυτά τα πράγματα να ταυτίζονται με την εικόνα μιας μαύρης και κατεστραμμένης χώρας.

Όπως και τα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ από την πρώτη μάχη την οποία δώσαμε με τη φοροδιαφυγή ένα πράγμα φανερώνουν: ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις, τις οποίες μας λέγατε ότι δεν μπορούσαμε να υλοποιήσουμε και όμως τις κάναμε, έχουν τελικά αποτέλεσμα, με την Ελλάδα να μετατρέπει τα κρυφά κέρδη μερικών σε φανερό όφελος των πολλών. Και από αυτή την πολιτική επιλογή δεν θα κάνουμε πίσω.

Έχουμε, επιτέλους, ολοκληρωμένα μεγάλα έργα. Μου έκανε πολλή εντύπωση, κ. Ανδρουλάκη, Μετρό της Θεσσαλονίκης. Δεν μου λέτε, κ. Ανδρουλάκη, πήγατε στο Μετρό της Θεσσαλονίκης την Δευτέρα. Κάνατε εξαιρετικά…

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Τώρα εσείς μην μιλάτε. Τώρα το κόμμα των μουσαμάδων για το Μετρό δεν μπορεί να μιλάει. Σας παρακαλώ πολύ. Έλεος πια. Τέσσερις φορές το εγκαινιάσατε. Πήρατε ένα βαγόνι και το κάνατε γύρω-γύρω στην Θεσσαλονίκη. Ντροπή πια. Νισάφι. Για αυτό δεν σας απευθύνομαι καθόλου. Τι να μας πείτε για το Μετρό;

Αλλά απευθύνομαι σε εσάς, κ. Ανδρουλάκη, επειδή είδα και αναρτήσεις στελεχών σας. Από εσάς δεν το περίμενα. Πήγατε τη Δευτέρα και κάνατε εξαιρετικά εγκωμιαστικά σχόλια για το Μετρό. Και πράγματι, είναι ένα εντυπωσιακό έργο. Υπάρχουν κάποιες δυσκολίες, δεν είναι ασυνήθιστες αυτές. Αυτό το οποίο έγινε χθες, έχει γίνει και σε πολλά άλλα Μετρό.

Ξαφνικά και εσείς τώρα να βρείτε αφορμή να λαϊκίσετε με αυτόν τον τρόπο για ένα έργο για το οποίο πανηγυρίζατε πριν από πέντε μέρες, βρήκατε ευκαιρία τώρα να το κάνετε; Δεν σας ταιριάζει αυτό. Αφήστε τα αυτά. Αυτά αφήστε τα στον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν σας ταιριάζουν αυτά.

Έτσι, λοιπόν, η χώρα αυτή, ναι, ενισχύει την ψηφιακή επικοινωνία με τον πολίτη. Ναι, τα απογευματινά χειρουργεία γίνονται πράξη και είναι δωρεάν. Κύριε Φάμελλε, επειδή δεν είδα τον κ. Πολάκη καθόλου στην αίθουσα, μήπως χειρουργεί στα απογευματινά χειρουργεία, γι’ αυτό δεν είναι εδώ;

Έτσι άνοιξε ο δρόμος για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, που ήταν δέσμευση αυτής της κυβέρνησης και ξεκινούν από του χρόνου. Με δεκάδες αθόρυβες αλλαγές, από τη προσβασιμότητα στην Ακρόπολη μέχρι γήπεδα χωρίς βία.

Και όλα αυτά, που συνθέτουν μία άλλη Ελλάδα, ούτε από τον ουρανό έπεσαν ούτε εύκολα προέκυψαν. Πίσω τους έχουν σχέδιο, έχουν πολλή δουλειά και κυρίως έχουν τη δράση των δημιουργικών δυνάμεων του τόπου. Δεν είναι δική μας επιτυχία, το είπε σωστά ο Υπουργός, είναι επιτυχία όλων των Ελλήνων.

Τα έσοδα του τουρισμού, για παράδειγμα, τα οποία ξεπέρασαν και φέτος τις προσδοκίες μας, ποιοι τα διαμόρφωσαν; Τολμηροί επιχειρηματίες. Τις πρωτοπόρες καλλιέργειες: νέοι αγρότες με κατάρτιση και φιλοδοξίες. Την εθνική παραγωγικότητα: άξιοι εργαζόμενοι που, να θυμίσω, με την ψηφιακή κάρτα εργασίας προστατεύονται τα δικαιώματά τους από εργοδότες οι οποίοι μπορεί να σκέφτονται με κάποιον τρόπο να τους εκμεταλλευτούν.

Μαζί, λοιπόν, με τις εύλογες διαμαρτυρίες για τα κακώς κείμενα, θα ήταν γόνιμο να αναλογιζόμαστε και πόσα από αυτά έχουμε διορθώσει. Το έχουμε πει πολλές φορές, όχι για να πανηγυρίσουμε, αλλά για να συνεχίσουμε. Να επιλέξουμε ότι δεν είμαστε ο λαός της αποτυχίας -δεν ταιριάζει στον Έλληνα αυτή η εικόνα την οποία παρουσιάσατε. Όπως, αντίθετα, είμαστε ο λαός της προσπάθειας και της αισιοδοξίας.

Είναι μία διαφορά που ξεχωρίζει την κριτική επιχειρηματολογία, την οποία πάντα αποδεχόμαστε -και άκουσα και τέτοια κριτικά επιχειρήματα-, από τη φτηνή κομματική μεμψιμοιρία.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε αυτό το μονοπάτι της αλήθειας και του ρεαλισμού και της συνέπειας -επιμένω πολύ στη συνέπεια- μένει πιστός ο Προϋπολογισμός του 2025. Τα στοιχεία νομίζω ότι παρουσιάστηκαν με μεγάλη επάρκεια, όπως είπα, από την εισηγητή μας, από όλους τους εισηγητές μας, από τους Υπουργούς μας, από τους βουλευτές μας, γι’ αυτό και εγώ θα επιχειρήσω να μην επαναλάβω όλα όσα ειπώθηκαν.

Ο δικός μου στόχος, άλλωστε, είναι κάπως διαφορετικός: πριν από όλα να τοποθετήσω τη σημερινή διαδικασία στην ιστορική συγκυρία, να αναδείξω δηλαδή το ειδικό βάρος που έχει το γεγονός ότι η Ελλάδα σήμερα χαράσσει τον δικό της οδικό χάρτη, με όρους σταθερότητας και ανάπτυξης, σε έναν διεθνή περίγυρο αστάθειας και καθήλωσης.

Και, από την άλλη πλευρά, να επισημάνω την ωριμότητα με την οποία καλείται να υποδεχθεί αυτή την εξέλιξη και η εσωτερική δημόσια ζωή, κάτι που δεν σημαίνει προφανώς ότι η κοινωνία πρέπει καθ’ οποιοδήποτε τρόπο να περιορίσει τις απαιτήσεις της για μια καλύτερη ζωή. Οφείλει, ωστόσο, να συνειδητοποιήσει ότι ο μόνος τρόπος για να την κατακτήσει είναι να μετατρέψουμε αυτά τα σημερινά βήματα σε ακόμα πιο γρήγορα βήματα, με τόλμη αλλά και με σύνεση.

Γι’ αυτό και ακριβώς θα μου επιτρέψετε να μην αναφερθώ τόσο πολύ σε αριθμούς, αλλά στο περιεχόμενο και στη δυναμική του Προϋπολογισμού.

Έχουμε, λοιπόν, ένα σχέδιο δράσης για το έτος που έρχεται, για το 2025, το οποίο θα αποτελέσει το προοίμιο και των δύο επόμενων ετών. Ένα σχέδιο το οποίο ενισχύει διπλά το διαθέσιμο εισόδημα. Το ενισχύει, από τη μία πλευρά, προσθέτοντας στις δεκάδες μειώσεις φόρων που μέχρι σήμερα έχουν γίνει ακόμα 12, με σημαντικότερες τη μείωση κατά μία ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών -ήταν ένα κρίσιμο ζήτημα το οποίο αντιμετωπίσαμε από το 2019, είμαστε πια περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε σχέση με τις ασφαλιστικές εισφορές-, όπως φυσικά -και είχαμε δεσμευτεί- και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, πια για όλους τους επαγγελματίες.

Προβλέπουμε την αναπροσαρμογή της εισφοράς αλληλεγγύης, με τρόπο που δεν θα ζημιώνει τους συνταξιούχους, αλλά βέβαια και τη μονιμοποίηση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο στους αγρότες.

Βέβαια, εδώ επιτρέψτε μου να ανοίξω μία παρένθεση. Όταν μετά τις περσινές αγροτικές κινητοποιήσεις συναντήθηκα, παραπάνω από μία φορά, με τους αγρότες των μπλόκων στο Μέγαρο Μαξίμου, μας προέταξαν ουσιαστικά δύο κεντρικά αιτήματα, δικαιολογημένα και τα δύο, και αφορούσαν το κόστος παραγωγής.

Μας ζήτησαν να μονιμοποιήσουμε την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο. Το κάναμε, όπως ακριβώς είχαμε δεσμευτεί. Και μας ζήτησαν και παρεμβάσεις σε σχέση με το ρεύμα. Και αυτή την κάναμε, «κλειδώνοντας» ουσιαστικά όλους τους αγρότες μας σε ένα φθηνό τιμολόγιο, το οποίο τους εξασφαλίζει προβλεψιμότητα ως προς ένα σημαντικό συντελεστή κόστους που επηρεάζει συνολικά την ανταγωνιστικότητά τους.

Και βέβαια, ο Προϋπολογισμός δίνει έμφαση σε όλα τα πεδία της οικονομικής πολιτικής. Επιτρέψτε μου να ξεχωρίσω κάποια τα οποία νομίζω ότι έχουν μια ξεχωριστή σημασία.

Έχει γίνει μεγάλος λόγος για το πρόβλημα της στέγης στη χώρα μας. Και ναι, έχει δίκιο ο Υπουργός ότι σε εποχή μεγάλης κρίσης, με τις αξίες των ακινήτων και των διαμερισμάτων στα τάρταρα, προφανώς οι ωφελημένοι ήταν οι ενοικιαστές και οι ζημιωμένοι ήταν οι ιδιοκτήτες. Σήμερα, που έχουμε μια απότομη αύξηση των τιμών των ακινήτων, αυτή η σχέση έχει αντιστραφεί.

Και ναι, μας προβληματίζει πολύ, κ. Ανδρουλάκη, το γεγονός ότι σήμερα ένα νέο παιδί 25, 30 χρονών που θέλει να ξεκινήσει οικογένεια μπορεί να έχει μεγάλη δυσκολία να φύγει από το σπίτι του και να κάνει αυτό το βήμα, ακριβώς σε αυτή την πραγματικότητα, ειδικά αν είναι στο ενοίκιο -ευτυχώς έχουμε μεγάλο ποσοστό ιδιοκατοίκησης, έχουμε όμως πάρα πολλούς Έλληνες οι οποίοι δεν έχουν την πολυτέλεια να έχουν το δικό τους σπίτι. Έχουμε απαντήσει με αυτό τον τρόπο και με πολύ συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Το πρόγραμμα «Σπίτι μου Ι» ήταν εξαιρετικά επιτυχημένο.

Επειδή αναφερθήκατε πολλές φορές και στο Ταμείο Ανάκαμψης, ότι «δεν έχει δήθεν κοινωνικό αποτύπωμα» και ότι «τα χρήματα πηγαίνουν μόνο στις μεγάλες επιχειρήσεις», δεν μου λέτε, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», το οποίο θα δώσει σε παραπάνω από 20.000 συμπολίτες μας τη δυνατότητα να αποκτήσουν ένα σπίτι με επιδοτούμενο επιτόκιο, από πού ακριβώς χρηματοδοτείται; Δεν χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης;

Τα προγράμματα για επιδότηση ενοικίου του ΟΠΕΚΑ, τα οποία τα έχουμε ενισχύσει ακόμα περισσότερο, δεν παρέχουν έναν δείκτη ασφαλείας στα χαμηλότερα εισοδήματα τα οποία αναγκάζονται σήμερα να είναι στο νοίκι;

Η πολιτική μας -και εκεί συμφωνήσαμε, κ. Ανδρουλάκη- ότι έπρεπε να μπει ένας περιορισμός πράγματι και στην Golden Visa, και το κάναμε με έναν τέτοιο τρόπο ώστε οι επενδύσεις στα ακίνητα να μην ανταγωνίζονται τα ακίνητα τα οποία μπορεί να ψάξει να βρει μια οικογένεια, να μετακινήσουμε την αγορά της Golden Visa σε τελείως άλλες τιμές, όλα αυτά συγκροτούν ένα συνολικό σχέδιο για την αντιμετώπιση ενός πραγματικού, υπαρκτού προβλήματος.

Δεν θα μιλήσω εδώ συνολικά για το πρόγραμμά μας για τη στήριξη της οικογένειας, το οποίο είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και κατ’ ιδίαν. Και εγώ είμαι πάντα ανοιχτός, σας το είπα και στην κατ’ ιδίαν συνάντησή μας, ότι αν υπάρχουν προτάσεις για τη στήριξη του δημογραφικού προβλήματος, είμαστε πάντα ανοιχτοί να τις ακούσουμε.

Αυτή η κυβέρνηση, όμως, έχει καταθέσει ένα συγκροτημένο σχέδιο για το δημογραφικό. Και, αν θυμάμαι καλά, εμείς ήμασταν αυτοί οι οποίοι για πρώτη φορά δώσαμε επίδομα γέννας 2.000 ευρώ σε κάθε παιδί το οποίο γεννιέται στην πατρίδα μας, ανάμεσα σε πολλές άλλες παρεμβάσεις τις οποίες έχουμε κάνει.

Το δεύτερο στοιχείο του Προϋπολογισμού στο οποίο θα ήθελα να επιμείνω λίγο περισσότερο αφορά τον συνδυασμό του κοινωνικού του χαρακτήρα με τη συνολική αναπτυξιακή του διάσταση. Και, από την άποψη αυτή, δεν είναι τυχαίο ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το βασικό αναπτυξιακό εργαλείο το οποίο έχει στη διάθεση του το κράτος, στο οποίο ενσωματώνονται εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι, αυξάνεται και άλλο, κατά 1 δισεκατομμύριο σε σχέση με το 2023.

Και θέλω να δείξω αυτόν τον πίνακα και να τον θυμίσω σε αυτούς που κυβερνούσαν πριν από εμάς, για να θυμηθούμε τι ακριβώς έχει γίνει με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, εσείς που κόπτεστε…

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Λοιπόν, ναι, κάποιος το διαπραγματεύτηκε το Ταμείο Ανάκαμψης και έφερε 36 δισεκατομμύρια στην πατρίδα μας. Δεν ήσασταν, σίγουρα, εσείς.

Για δείτε το εδώ, κ. Φάμελλε. Για δείτε το εδώ, 5,6 δισεκατομμύρια ΠΔΕ 2019. Πόσο θα είναι το 2025; 14,1 δισεκατομμύρια.

Και βέβαια, να θυμίσω ότι ως αποτέλεσμα της υπεραπόδοσης της οικονομίας, η κυβέρνηση αυτή ήρθε και αναθεώρησε δύο φορές τον Προϋπολογισμό, αυξάνοντας συνολικά το ΠΔΕ για το 2024 κατά 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ, στηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο έργα εθνικού ενδιαφέροντος αλλά και τις Περιφέρειες και τους Δήμους.

Και μιας και αναφερθήκατε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν ρωτάτε τον κ. Κουκουλόπουλο που είναι δίπλα σας, πότε είχε να δει η Τοπική Αυτοδιοίκηση τόσα χρηματοδοτικά εργαλεία όσα είδε από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας; Τα είχε ξαναδεί ποτέ; Χαμογελάτε γιατί ξέρετε ότι είναι αλήθεια.

Δεν θέλω να αναφερθώ αναλυτικά σε όλα τα πεδία πολιτικής και στις αυξήσεις των δαπανών. Θα ήθελα να ξεχωρίσω δύο, όμως, που και αυτές νομίζω ότι έχουν μια ξεχωριστή αξία. Αναφέρθηκε σε αυτές και ο Υπουργός αλλά επιτρέψτε μου να τις αναδείξω και εγώ.

Μιλήσαμε για τις δαπάνες υγείας. Πόσες ήταν οι δαπάνες για την υγεία το 2019; Ήταν 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Πόσες είναι οι δαπάνες για την υγεία στον Προϋπολογισμό του 2025; 7,1 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι μια αύξηση της τάξης του 75%.

Και στα νοσοκομεία πόσες ήταν οι δαπάνες το 2019; 1,4 δισεκατομμύρια. Σήμερα 3,1 δισεκατομμύρια.

Και κοιτάξτε, να σας πω κάτι; Εμείς δεν λέμε ότι το ΕΣΥ δεν έχει πρόβλημα, αλλά σίγουρα μου φαίνεται λίγο παράξενο να ισχυρίζεστε ότι τώρα δήθεν το ΕΣΥ «καταρρέει» που έχει 75% παραπάνω χρήματα, ενώ δεν κατέρρεε επί των δικών σας ημερών με πολύ λιγότερα.

Και ο δεύτερος πίνακας που θέλω να δείξω αφορά τις δαπάνες για την άμυνα: 3,5 δισ. ευρώ το 2019, 6,1 δισ. ευρώ το 2025. Κι αυτός ο πίνακας νομίζω έχει μία ξεχωριστή αξία και νομίζω ότι είναι θετικό ότι ψηφίζετε -για να πούμε και τα καλά, λοιπόν, να πούμε και κανένα καλό-, τις αμυντικές δαπάνες.

Αλλά το σημαντικό δεν είναι μόνο οι αμυντικές δαπάνες αυτές καθαυτές, υπάρχει μία ευρύτερη προσπάθεια, θα έλεγα, ριζικού μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων που γίνεται απ’ αυτή την κυβέρνηση.

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Εσείς δεν ζητήσατε να ενημερωθείτε από τον κ. Υπουργό; Να πάτε, λοιπόν, να ενημερωθείτε για το γεγονός ότι για πρώτη φορά η χώρα έχει έναν οργανισμό, έναν φορέα ο οποίος προωθεί την ελληνική καινοτομία για να έχουμε πραγματική προστιθέμενη αξία ως προς τις αμυντικές μας δαπάνες, για να αναπτύξουμε ένα δυναμικό οικοσύστημα εταιρειών που μπορούν να μας βοηθήσουν με νέα τεχνολογικά προϊόντα προστιθέμενης αξίας, σε ένα θέατρο πολέμου το οποίο αλλάζει δραστικά.

Αυτή είναι η προσπάθεια την οποία κάνουμε και αυτή την προσπάθεια, τουλάχιστον, μπορούμε σε όλα να διαφωνούμε, αλλά αυτή την προσπάθεια για να έχουμε μία χώρα ισχυρή και ασφαλή καλώ όλες τις πτέρυγες της Βουλής να τη στηρίξουν.

Θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να έρθω και στο ζήτημα για το οποίο είχα ενημερώσει την Εθνική Αντιπροσωπεία ότι θα μιλήσω, και αυτό αφορά τις τράπεζες, για τις οποίες έχει γίνει τόσος λόγος τις τελευταίες μέρες, και νομίζω όχι άδικα. Γιατί το ζήτημα των τραπεζών αφορά εκατομμύρια συναλλασσόμενους, εν μέσω όμως μύθων και συνθημάτων που φέρνουν και μία σύγχυση στην κοινή γνώμη.

Λυπάμαι, μάλιστα, γιατί το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε και μια σχετική τροπολογία η οποία δυστυχώς ξεχείλιζε από δημαγωγία, από ερασιτεχνισμό, αλλά και από παλινδρομήσεις. Τώρα, για ποιες παλινδρομήσεις, νομίζω τα έχουμε πει πολλές φορές: στην αρχή ζητούσατε να μπει φόρος στα κέρδη των τραπεζών από τους τόκους, μετά στα υπερκέρδη, ύστερα μόνο στα κέρδη τους και τελικά αποφασίσατε πρακτικά να ζητήσετε τα πάντα από τους πάντες και να καταργηθούν όλες οι προμήθειες, αλλά και ναι, ουσιαστικά να καθορίζονται διοικητικά τα επιτόκια των τραπεζών, κάτι το οποίο δεν ισχύει εδώ και καμιά 30αριά χρόνια, όταν το ΠΑΣΟΚ επί άλλων εποχών είχε φροντίσει να το καταργήσει. Το μόνο που δεν είπατε είναι να γίνουν αυτά με έναν νόμο και με ένα άρθρο.

Ας σοβαρευτούμε λοιπόν και ας πούμε τα πράγματα έτσι ακριβώς όπως είναι. Η μείωση των επιτοκίων -νομίζω το γνωρίζετε- απαγορεύεται, αν θέλατε να την κάνετε με νόμο όπως είχατε εισηγηθεί, ως ευθεία παρέμβαση στη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Από την άλλη, θα έπρεπε να γνωρίζετε ότι, με Πράξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, αυτό το οποίο λέγατε, όταν πέφτει το Euribor να αναπροσαρμόζονται τα επιτόκια προς τα κάτω, γίνεται ήδη. Δεν περίμενε η Τράπεζα της Ελλάδος καμία απόφαση του Αρείου Πάγου. Αυτό είναι κάτι το οποίο συμβαίνει ήδη στην πράξη και η Τράπεζα της Ελλάδος είναι επιφορτισμένη με την ευθύνη να επιτηρεί ότι πραγματικά εφαρμόζεται αυτή η Πράξη.

Αυτά είναι πράγματα τα οποία φανταζόμουν ότι θα έπρεπε να τα γνωρίζετε. Όπως θα έπρεπε να ξέρετε ότι οι τράπεζες ήδη φορολογούνται με 29%, όμως τα ποσά αυτά συμψηφίζονται με βάση τον μηχανισμό του αναβαλλόμενου φόρου. Είναι μία συμφωνία που δεσμεύει το κράτος από το 2012.

Και, τρίτον, θα έπρεπε να ξέρετε ότι ακόμα και αν έμπαινε φόρος 5%, όπως μας είπατε, στα κέρδη των τραπεζών, το όφελος αυτό ποιο θα ήταν; Μικρό σε σχέση με την αναστάτωση που θα προκαλούσε και θα απέδιδε επίσης -να το ξεκαθαρίσουμε αυτό- ένα ποσό το οποίο δεν θα μπορούσατε να το διαθέσετε στην κοινωνία, καθώς, σας το έχω πει πολλές φορές και θα πρέπει επιτέλους να αναπροσαρμόσετε τη ρητορική σας, από το 2025 οι ευρωπαϊκοί κανόνες έχουν αλλάξει.

Δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έκτακτα έσοδα, διότι έκτακτο έσοδο είναι αυτό, για να στηρίξετε δαπάνες, πόσω μάλλον δαπάνες που μπορεί να έχουν έναν μόνιμο χαρακτήρα. Αυτό πια απαγορεύεται. Άρα, αυτή η ιδέα ότι «θα φορολογήσουμε τα υπερκέρδη για να δώσουμε τα λεφτά στην κοινωνία» -δεν το κάνατε ποτέ ουσιαστικά όταν ήσασταν κυβέρνηση- δεν μπορεί να γίνει διότι έρχεται και αντιβαίνει στους ίδιους τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Και αναρωτιέμαι: ας πούμε, κ. Ανδρουλάκη, ότι παίρναμε 250 εκατομμύρια από τις τράπεζες, βάζαμε τον έκτακτο φόρο. Αυτό θα διευκόλυνε τους δανειολήπτες; Θα άνοιγε με αυτόν τον τρόπο η «στρόφιγγα» των δανείων; Θα μειώνονταν οι προμήθειες; Θα λύναμε, δηλαδή, το ουσιαστικό πρόβλημα το οποίο συμφωνούμε ότι πραγματικά υπάρχει;

Άρα, αυτά τα ψεύτικα λόγια τα μεγάλα δεν ανοίγουν μόνο μια τρύπα στο νερό, διασπείρουν και ψεύτικες εντυπώσεις και πάντως ένα πράγμα αποδεικνύουν: ότι εμείς ξέρουμε πολύ καλά τι κάνουμε, εσείς δεν ξέρετε καν τι λέτε.

Πάμε τώρα στην ουσία του θέματος. Υπάρχει πρόβλημα; Το έχουμε αναγνωρίσει εδώ. Ναι, υπάρχει πρόβλημα, και με τις υψηλές προμήθειες. Υπάρχει πρόβλημα με το γεγονός ότι οι τράπεζες έχουν σήμερα στην κατοχή τους παραπάνω από 20.000 ακίνητα τα οποία δεν τα έχουν ρίξει ακόμα στην αγορά. Και η συμπεριφορά τους συχνά αποκλίνει από τον ρόλο τον οποίο καλούνται να έχουν και να συνεισφέρουν στην πρόοδο της οικονομίας.

Με αυτά, λοιπόν, τα δεδομένα, επεξεργαστήκαμε με το οικονομικό επιτελείο μία δέσμη παρεμβάσεων. Επίκεντρο πάντα ο πολίτης, ο μικρός επιχειρηματίας, ο συναλλασσόμενος με την τράπεζα. Είναι μέτρα τα οποία συνάδουν με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και με την εθνική οικονομική αντίληψη. Είναι, επίσης, μέτρα τα οποία είναι απολύτως ρεαλιστικά. Και είναι μέτρα τα οποία ουσιαστικά έρχονται να αναπροσανατολίσουν τα πιστωτικά ιδρύματα στην κεντρική τους αποστολή, αλλά να είναι και συμβατά με την χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Εμείς δεν έχουμε κανέναν λόγο να κατασκευάζουμε τεχνητούς εχθρούς και να τους καταγγέλλουμε μετά προς άγραν ψήφων. Αντίθετα, επιχειρούμε να εντάξουμε όλους τους παραγωγικούς βραχίονες του τόπου σε μια κοινή ανορθωτική προοπτική, όμως με κανόνες που θα ισχύουν για όλες τις πλευρές. Όταν αυτό δεν θα συμβαίνει, τότε τον λόγο θα έχει η πολιτεία.

Υπάρχει μια ερώτηση, την άκουσα, νομίζω ότι είναι εύλογη: γιατί παρεμβαίνουμε τώρα και όχι νωρίτερα; Μα έχουμε παρέμβει και νωρίτερα. Να θυμίσω ότι ήδη κάποιες προμήθειες έχουν μειωθεί. Όμως, κρίναμε ότι οι πρωτοβουλίες που πήραν οι τράπεζες δεν ήταν τελικά ικανοποιητικές.

Έχουν γίνει και άλλα πράγματα στο μεταξύ. Έχει συγχωνευθεί η Attica Bank με την Παγκρήτια Τράπεζα, δημιουργώντας έναν πέμπτο πυλώνα και ενισχύοντας τον ανταγωνισμό. Έχουμε δώσει τη δυνατότητα και σε άλλους φορείς να παρέχουν δάνεια και, κυρίως, είχαμε την πολύ σημαντική ανάπτυξη του συστήματος IRIS. Το IRIS το αξιοποιούν καθημερινά παραπάνω από 3,5 εκατομμύρια πολίτες και μικροί επιχειρηματίες για δωρεάν καθημερινές συναλλαγές. Αυτό είναι πρωτοβουλία της κυβέρνησης.

Ούτε πάλι, όμως, αυτά μας ικανοποιούν, αντιστοιχούν αυτά τα αποτελέσματα στις ανάγκες της κοινωνίας. Γι’ αυτό και σήμερα παρεμβαίνουμε, έστω και αν αυτό μπορεί να δυσαρεστήσει κάποιους.

Σήμερα, λοιπόν, ανακοινώνω τα ακόλουθα: πρώτον, όλες οι χρεώσεις, όλες, για βασικές τραπεζικές κινήσεις που αφορούν πληρωμές, μηδενίζονται. Το επαναλαμβάνω: μηδενίζονται. Ώστε οι πληρωμές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, Δήμους, εταιρείες ενέργειας, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, όλα να γίνονται χωρίς κανένα κόστος. Αυτό γίνεται με νομοθετική παρέμβαση. Αν εξοφλείτε το ρεύμα του σπιτιού, το τηλέφωνο, την ασφάλεια του αυτοκινήτου, δεν επιβαρύνεστε καθόλου.

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Μα χειροκροτήστε, κ. Ανδρουλάκη, αυτό προτείνατε κι εσείς.

Δεύτερον, κάτι με το οποίο δεν ασχοληθήκατε πολύ εσείς: μπαίνει πλαφόν έως 0,5 ευρώ για τη μεταφορά χρημάτων έως 5.000 ευρώ με έμβασμα. Με αυτόν τον τρόπο μπαίνει τέλος στις καταχρηστικές πρακτικές που ήθελαν τις τράπεζες να καθορίζουν κατά βούληση, και χρεώνοντας εξοργιστικά ποσά, αυτού του είδους τις προμήθειες.

Τρίτον, από το 2026 διπλασιάζουμε τον ΕΝΦΙΑ στα ακίνητα τα οποία διαχειρίζονται οι τράπεζες και οι servicers, ώστε να γνωρίζουν ότι θα έχουν πρόσθετο κόστος αν τα ακίνητα αυτά δεν βγουν στην αγορά, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο τον περιορισμό των αυξήσεων των ενοικίων.

(Oμιλίες εκτός μικροφώνου)

Καταλαβαίνω την αμηχανία σας, την αντιλαμβάνομαι, είναι κατανοητή.

Τέταρτον, και σε αυτό αποδίδω πολύ μεγάλη σημασία: έχουμε συζητήσει με το οικονομικό επιτελείο και με την Τράπεζα της Ελλάδος να παύσουν παλαιότεροι περιορισμοί στη λειτουργία των εταιρειών παροχής πιστώσεων.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι μεγάλες εταιρείες, με οικονομική επιφάνεια, θα μπορούν να μπαίνουν στην αγορά των χρηματοδοτήσεων -ειδικά των μικρών χρηματοδοτήσεων-, και έχουν διάθεση να το κάνουν, έτσι ώστε να πιέσουν και τις τράπεζες να είναι πιο ανταγωνιστικές στα επιτόκια τα οποία προσφέρουν. Αυτό θα φέρει πιο ευνοϊκούς όρους ειδικά στα μικρά επιχειρηματικά δάνεια, γιατί μας απασχολεί πολύ η πρόσβαση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στον τραπεζικό δανεισμό.

Και πέμπτον, 100 εκατομμύρια ευρώ από τις τράπεζες, τις τέσσερις μεγάλες συστημικές τράπεζες, θα μεταφερθούν με σκοπό να υποστηρίξουν την ανακαίνιση υφιστάμενων ή το χτίσιμο νέων σχολείων, βάσει του Προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου».

Δείτε το και ως μια εθελοντική συνεισφορά σε μια μεγάλη εθνική προσπάθεια. Φαντάζομαι ότι θα συμφωνείτε, κ. Ανδρουλάκη.

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Ποια λέτε; Το ζήτημα δεν είναι αν μπορούσατε ή δεν μπορούσατε να τα πάρετε, το θέμα είναι να πιάνουν τόπο τα λεφτά τα οποία θέλατε να πάρετε. Αυτό ακριβώς σας εξηγώ.

Και βέβαια, 100 εκατομμύρια θα δοθούν από τις τράπεζες για τη συγκρότηση του φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.

(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)

Ναι, είναι περισσότερα αυτά από αυτά τα οποία θα παίρνατε.

Τα παραπάνω συμπληρώνονται και από άλλες παράλληλες ρυθμίσεις: από τη διεύρυνση των καθημερινών ορίων στο σύστημα IRIS στα 1.000 ευρώ, μέχρι και κάτι στο οποίο επιμέναμε ιδιαίτερα, τη μηδενική χρέωση για τη φόρτιση προπληρωμένων καρτών έως τα 100 ευρώ.

Και βέβαια, μια ειδική ιστοσελίδα στην οποία οι πολίτες θα μπορούν με διαφάνεια να συγκρίνουν όλα τα διαθέσιμα επιτόκια καταθέσεων, όπως και κάθε προμήθεια. Σε ειδική ιστοσελίδα της Τράπεζας της Ελλάδος.

Το οικονομικό επιτελείο αύριο θα αναλύσει σε παραπάνω λεπτομέρεια αυτές τις ρυθμίσεις. Εγώ εκείνο που θέλω να επαναλάβω είναι ότι αυτές έρχονται να ανακουφίσουν τους πολίτες από πολλές αχρείαστα υψηλές επιβαρύνσεις στις συναλλαγές τους, διευκολύνουν παράλληλα την απελευθέρωση αδρανών ακινήτων αλλά και τον δανεισμό, όπως είπα, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τέλος, ενισχύουν και τον ανταγωνισμό αλλά και την εταιρική κοινωνική ευθύνη των τραπεζών.

Και κάτι ακόμα, σε δύο άλλα μέτωπα αποφασίσαμε να άρουμε διαχρονικές αδικίες σε βάρος ισάριθμων κοινωνικών ομάδων. Η πρώτη παρέμβαση ανακουφίζει τους χαμηλοσυνταξιούχους. Είναι, δε, γνωστή στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, διότι είχε κατατεθεί και μια σχετική ερώτηση σχετικά με το γεγονός ότι υπήρχαν δυνητικοί δικαιούχοι του ΕΚΑΣ, μετά το 2018, οι οποίοι δεν είχαν την ίδια μεταχείριση ως προς τη συμμετοχή τους στα φάρμακα.

Αυτό το πρόβλημα λύνεται. Όλοι οι δυνητικοί δικαιούχοι θα παίρνουν δωρεάν φάρμακα χωρίς καμία συμμετοχή. Πόσοι είναι αυτοί; Είναι 132.000 συνταξιούχοι που βγήκαν στη σύνταξη από το 2018 και μετά. Αυτή τη στιγμή 310.000 χαμηλοσυνταξιούχοι θα έχουν πια συνολικά δωρεάν πρόσβαση στα φάρμακά τους.

Και η δεύτερη πρωτοβουλία μας συνδέεται με την καθημερινότητα των 150.000 ενστόλων μας: τους αστυνομικούς μας που μάχονται μέρα-νύχτα κατά της εγκληματικότητας, τους πυροσβέστες μας, τους λιμενικούς μας και βέβαια τις γυναίκες και τους άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων, που θωρακίζουν την πατρίδα.

Αξιοποιώντας στο έπακρο τις δημοσιονομικές μας δυνατότητες, σε αυτά τα στελέχη με το εθνόσημο η κυβέρνηση θα αναγνωρίσει έμπρακτα τον επικίνδυνο χαρακτήρα των υπηρεσιών που προσφέρουν. Οι σχετικές λεπτομέρειες θα ανακοινωθούν σύντομα. Η πολιτική μας απόφαση είναι δεδομένη και θα γίνει πράξη.

Με αυτές τις τρεις πρόσθετες ανακοινώσεις, κυρίες και κύριοι, θα κλείσω την τοποθέτησή μου. Ήθελα να είμαι πιο σύντομος, αλλά νομίζω το ενδιαφέρον της συζήτησης με ανάγκασε να μιλήσω περισσότερο απ’ όσο λογάριαζα.

Προϋπολογισμός, τελικά, πρώτα και πάνω από όλα, σημαίνει ρεαλισμός, με πόρους που συμβαδίζουν με τις διακηρύξεις, όπως λένε και οι Αγγλοσάξονες, και με το κείμενο που θα ψηφίσουμε σε λίγο να πληροί και τις δύο αυτές προϋποθέσεις.

Οι κατευθύνσεις του 2025, άλλωστε, είναι μέρος, όπως έχω πει πολλές φορές, μιας διαδρομής που μας οδηγεί έως το 2027. Από τη μια πλευρά να υπερβαίνουμε εμπόδια και καθυστερήσεις δεκαετιών, από την άλλη να αποδεικνύουμε ότι η Ελλάδα μπορεί να κινηθεί με ταχύτητα και να κοιτά πάντα μπροστά.

Και είναι το πρώτο μέρος ενός κεφαλαίου που αποτελεί, αν θέλετε, και το όραμα της κυβέρνησής μας και της παράταξής μας. Τα οράματα, βέβαια, περιγράφονται συνήθως σε γενικές εικόνες, εμείς, όπως έχω πει πολλές φορές, έχουμε περιγράψει ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο δεσμεύσεων για το πώς φανταζόμαστε την Ελλάδα του 2027. Και αυτές τις δεσμεύσεις θα τις τηρήσουμε.

Απέναντι σε αυτό το σχέδιο, αντιλαμβάνομαι, κυρίες και κύριοι, και την αμηχανία των άλλων κομμάτων. Ως τώρα, λυπάμαι που θα το πω, δεν άκουσα καμία ολοκληρωμένη και κοστολογημένη εναλλακτική πρόταση. Το μόνο που ακούω, επιτρέψτε μου αυτή την εύλογη απορία, κυρίες και κύριοι της αντιπολίτευσης: αφού η Νέα Δημοκρατία είναι το κόμμα των λίγων, γιατί την ψηφίζουν οι πολλοί, ενώ εσείς που είστε το κόμμα των πολλών, σας ψηφίζουν οι λίγοι; Πώς γίνεται αυτό;

Αυτό το οποίο διέκρινα ήταν ατεκμηρίωτες διαμαρτυρίες δίπλα σε έωλες υποσχέσεις, για να αποδειχθεί για ακόμα μία φορά ότι, παρά τις δυσκολίες, παρά τα προβλήματα, παρά τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, μόνο αυτή η κυβέρνηση και μόνο η Νέα Δημοκρατία μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα στο ξέφωτο, κρατώντας ταυτόχρονα σταθερό το πηδάλιο της πατρίδας στα ταραγμένα νερά της γεωπολιτικής αστάθειας.

Αυτή την Ελλάδα, λοιπόν, προλογίζει ο Προϋπολογισμός του 2025, μία Ελλάδα που σίγουρα μοιάζει πολύ μακριά από το παρελθόν της, βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο μέλλον το οποίο οραματιζόμαστε, αλλά δεν έχουμε φτάσει εκεί ακόμα.

Αλλά έχουμε βάλει γερά θεμέλια, με μια πρόοδο που ίσως ακόμα να μην είναι αρκετή, όμως είναι ήδη ορατή. Είναι μια πρόοδος που είναι στο χέρι μας να την επιταχύνουμε, ώστε να φέρουμε πιο γρήγορα στο σήμερα που ζούμε το αύριο που θέλουμε. Και το πρώτο βήμα το οποίο σας καλώ να κάνουμε είναι να πείτε ένα μεγάλο «ναι» στον Προϋπολογισμό του 2025.

Σας ευχαριστώ.

Αθήνα, 15 Δεκεμβρίου 2024

Νίκος Ανδρουλάκης: «Η πολιτική σας τα τελευταία 6 χρόνια αποτελεί χαμένη ευκαιρία, που παγιδεύει τη χώρα σε μακροχρόνια στασιμότητα»

Ομιλία Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής επί του κρατικού προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2025

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ο προϋπολογισμός του 2025 είναι ο πρώτος ουσιαστικά που καταρτίζει η κυβέρνηση χωρίς τις μεγάλες ευελιξίες προηγούμενων ετών. Για εμάς, πρόκειται για έναν προϋπολογισμό Χαμένων Ευκαιριών, Μισής Αλήθειας και Απουσίας Προοπτικής για την πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Η αναιμική ανάπτυξη στηρίζεται στο Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο όμως έχει ημερομηνία λήξης. Τα υπερέσοδά στηρίζονται στους άδικους έμμεσους φόρους που αυξήθηκαν λόγω ακρίβειας. Με απλά λόγια, πληθωρισμός και Ταμείο Ανάκαμψης είναι τα σωσίβια του κυβερνητικού σας ναυαγίου.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το 2019 είναι η πρώτη που ανέλαβε τη χώρα χωρίς μνημονιακά βάρη. Είχατε την ευκαιρία να κυβερνήσετε με τα χέρια ελεύθερα:

● Με αναστολή των κανόνων του Δημοσιονομικού Συμφώνου λόγω της πανδημίας

● με ένα σύνολο πόρων από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία άνω των 70 δισ. συνολικά.

● κυρίως όμως, με μια κοινωνία που έπειτα από δέκα πολύ δύσκολα χρόνια είχε ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ και ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΕΣ προσδοκίες για το πολυπόθητο ΑΛΜΑ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ με τις πιο ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης.

Σήμερα, βρίσκεστε ήδη στον έκτο χρόνο διακυβέρνησης και οι πολίτες δίκαια αναρωτιούνται:

-αν η χώρα έγινε πιο Ανθεκτική και μπορεί να ανταποκριθεί στους ταραγμένους καιρούς που ζούμε

-αν οι πολιτικές που ακολουθούνται διασφαλίζουν τη δίκαιη Αναδιανομή του Πλούτου, τη Μείωση των Ανισοτήτων, τη Συμπερίληψη.

Έξι χρόνια τώρα, όμως, έχετε αποτύχει να κάνετε την οικονομία πιο Ανταγωνιστική, την κοινωνία πιο Δίκαιη και τους Θεσμούς πιο Ισχυρούς, αλλά πάνω από όλα τις Ελληνίδες και τους Έλληνες πιο αισιόδοξους και με καλύτερη προοπτική για τη ζωή τους. Το κοινωνικό κράτος αποδυναμώνεται, το κράτος δικαίου δέχεται σοβαρά πλήγματα, ανάλογα με αυτά που δέχθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση,η ακρίβεια και τα καρτέλ συρρικνώνουν τα πραγματικά εισοδήματα, το ιδιωτικό χρέος γιγαντώνεται, η Περιφέρεια ερημώνει, και το Δημογραφικό Ζήτημα παραμένει η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση.

Σήμερα, λοιπόν, θα σας μιλήσω όχι μόνο με την αλήθεια των αριθμών αλλά θα αναφερθώ και στη βιωματική αλήθεια του Έλληνα πολίτη, που αγωνίζεται καθημερινά για να τα βγάλει πέρα, και αναγκάζεται να τα βάλει με Θεούς και Δαίμονες για να βρει το δίκιο του.

Μιλάτε συνεχώς για το πλεονέκτημα της σταθερότητας, αλλά η σταθερότητα που επικαλείστε, είναι μια στασιμότητα γεμάτη κοινωνικές αδικίες.

Ας τα πάρουμε λοιπόν ένα-ένα.

Το παράδειγμα των Τραπεζών είναι από τα πιο χαρακτηριστικά για το πώς πολιτευτήκατε όλα αυτά τα χρόνια. Προβάλλατε συστηματικά το επιχείρημα ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ με σκοπό να εμπεδώσετε τη ΦΟΒΙΚΗ αντίληψη ότι είναι:

-«κανονικότητα» οι τράπεζες να έχουν μηδενικό επιτόκιο καταθέσεων αλλά από τα υψηλότερα χορηγήσεων.

-Ότι είναι «φυσιολογικό» ο συνταξιούχος να χρεώνεται έως και ένα ευρώ, για να πληρώνει τον λογαριασμό ρεύματος.

-Ότι είναι «φιλοεπενδυτικό» να έχει δώσει ο φορολογούμενος δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος, και τώρα που αυτό εισήλθε σε φάση ισχυρής κερδοφορίας να μην αναλαμβάνει καμία δέσμευση προς την κοινωνία.

-ότι είναι «φιλοαναπτυξιακό» να παίρνουν οι διευθύνοντες σύμβουλοι των τραπεζών χρυσά μπόνους και οι μεγαλομέτοχοι μερίσματα εκατομμυρίων ευρώ, φορολογούμενοι μάλιστα με το 5%, ποσοστό από τα μικρότερα στον ΟΟΣΑ. 

-Ότι «είναι καλό για την κερδοφορία των τραπεζών» η δραματική συρρίκνωση του δικτύου των καταστημάτων και των ΑΤΜ, που έχει ως αποτέλεσμα οι κάτοικοι επαρχιακών περιοχών να διανύουν καθημερινά δεκάδες χιλιόμετρα για μια απλή συναλλαγή.

Όλα αυτά για εσάς είναι μία «κανονικότητα». Όπως και τα περίπου 11 δισεκατομμύρια κέρδη των τραπεζών σε δύο χρόνια. Το ΠΑΣΟΚ όμως με τις προτάσεις και τις θέσεις του ΚΑΤΕΡΡΙΨΕ την προπαγάνδα σας.

Αναδείξαμε τι κάνουν άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, απέναντι στο πάρτι κερδοφορίας των τραπεζών και σας φέραμε μια ισορροπημένη και προσαρμοσμένη στα χαρακτηριστικά του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, πρόταση για την επιβολή έκτακτης εισφοράς 5% στα κέρδη της διετίας 2023-2024 που θα είχε ένα όφελος για τα ταμεία μας της τάξης των 500 εκατ. ευρώ. Και όχι βέβαια 240 εκατ. όπως είπε ο κ. Φάμελλος. Την απορρίψατε.

Σας φέραμε νέα τροπολογία για να σταματήσουν οι καταχρηστικές και παράλογες χρεώσεις. Είπατε ξανά «όχι».

Μάλιστα διαστρεβλώσατε την αλήθεια, ότι τάχα θέλουμε να καθορίσουμε διοικητικά τα τραπεζικά επιτόκια. Πραγματικά αναρωτιέμαι γιατί λέτε τέτοια απροκάλυπτα ψεύδη; Tόσο μεγάλη αγωνία έχετε να στηρίξετε και επικοινωνιακά τα συμφέροντα των τραπεζών;

Εμείς  προφανώς δεν προτείναμε τον διοικητικό καθορισμό των επιτοκίων, αλλά θέλουμε επιτέλους να γίνει σεβαστή η απόφαση 168 του 2024 του Αρείου Πάγου: Όταν οι τράπεζες έχουν το δικαίωμα να αυξάνουν το επιτόκιο του δανείου καθώς αυξάνεται το επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δεν θα πρέπει να έχουν και την υποχρέωση να το μειώνουν, όταν αυτό πέφτει; Σας καταθέτω την απόφαση του Αρείου Πάγου στα πρακτικά, ως μια απάντηση στην προπαγάνδα του υπουργείου Αλήθειας της Νέας Δημοκρατίας που έχει συγκροτήσει για να στηρίξει τα συμφέροντα των τραπεζών.

Μιας και έχουμε γιορτινές μέρες εύχομαι σε κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα να βρουν κάποιον να τους φροντίζει, όπως ο κ. Μητσοτάκης φροντίζει τα ολιγοπώλια και τα συμφέροντα της εγχώριας ολιγαρχίας.

Διαρρέετε ότι θα κάνετε ορισμένες εξαγγελίες, ακόμη και αυτές, αυτά τα δειλά βήματα, είναι μια μεγάλη κοινοβουλευτική νίκη του ΠΑΣΟΚ γιατί έρχονται μετά τη συνεχιζόμενη πίεση μας. Πώς αλλιώς μπορείτε να απαντήσετε ότι 2,5 χρόνια δεν κάνατε τίποτα;

Χθες είχαν… γενέθλια τα «μπινελίκια» του κ. Σταϊκούρα. Πριν ακριβώς δύο χρόνια διέρρευσε ότι υπήρξε μία πολύ μεγάλη αντιπαράθεση του με τους τραπεζίτες, ότι είναι έτοιμοι να πάρουν πρωτοβουλίες. Αλλά δύο χρόνια δεν κάνατε τίποτα, κ. Μητσοτάκη. Αυτή είναι η νίκη του ΠΑΣΟΚ και της παραγωγικής αντιπολίτευσης: ότι με τον λόγο μας και τις πρωτοβουλίες μας, σας σύραμε σε αυτά τα απλά και δειλά βήματα. Πόσο κόστισε στην τσέπη του ελληνικού λαού η διετής απραξία σας απέναντι σε καταχρηστικές πρακτικές;

Όπως βέβαια, πείτε μας και πόσο κόστισε η απραξία σας στην τσέπη των καταναλωτών λόγω της ακρίβειας. Χωρίς να πάρετε αποφάσεις γενναίες απέναντι στην ασυδοσία της αγοράς. Εμείς είχαμε καταθέσει έγκαιρα συνεκτική δέσμη μέτρων για να προστατεύσουμε τους πολίτες, ιδίως τους πιο αδύναμους, από το κύμα ανατιμήσεων σε βασικά είδη διατροφής και ευρείας κατανάλωσης.

-Με τη σύσταση της Ενιαίας Αρχής Καταναλωτών που θα ενδυναμώσει το καταναλωτικό κίνημα, ώστε να είναι σε θέση να πραγματοποιεί μποϊκοτάζ σε όσες πολυεθνικές κερδοσκοπούν.

-Με ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμούς και της ΔΙΜΕΑ για να γίνονται περισσότεροι έλεγχοι και να μπαίνουν περισσότερα πρόστιμα. 

-Επίσης, για τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, τα σούπερ μάρκετ πρέπει να υποχρεώνονται να αναρτούν τις μέσες ευρωπαϊκές τιμές μαζί με τις ελληνικές.Για να γνωρίζει ο πολίτης-καταναλωτής ποια είναι η ευρωπαϊκή και η ελληνική πραγματικότητα στις τιμές.

-Εφάπαξ -και τονίζω-, στοχευμένη μείωση του ΦΠΑ σε κατηγορίες βασικών τροφίμων που παρουσιάζουν έντονες ανατιμητικές τάσεις, ειδικά στο λάδι, το ψωμί και το γάλα. Εφόσον δηλώνετε ότι έχετε το «καλύτερο Παρατηρητήριο Τιμών», είναι πολύ εύκολο να διασφαλίσετε ότι οι μειώσεις αυτές θα περάσουν στον καταναλωτή. Αλλά εσείς προσπαθήσατε να απαξιώσετε με κάθε τρόπο τις προτάσεις μας.  Μάλιστα, πολλές φορές, μέσω του παραδείγματος της Ισπανίας. Τώρα, εδώ υπάρχει ένα θέμα. Ποιος έλεγε την αλήθεια; Η Νέα Δημοκρατία και τα «παπαγαλάκια» της; Ο κ. Μητσοτάκης; Ή το Ισπανικό Λαϊκό Κόμμα που ζήτησε την επέκταση του μέτρου του μειωμένου ΦΠΑ σε περισσότερα προϊόντα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα; Και, άντε, δεν πιστεύετε τους ομοτράπεζούς σας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Δεν πιστεύετε ούτε και την την έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας της Ισπανίας που λέει πως η μείωση του ΦΠΑ πέρασε τελικά στις τιμές της λιανικής σε ποσοστό από 70% ως 100%; Mε τη μείωση αυτή τα νοικοκυριά στην Ισπανία εξοικονόμησαν 1,32 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023! Γιατί όλα αυτά τα ψέματα; Ενώ θα μπορούσαμε την ώρα της μεγάλης ακρίβειας να δώσουμε τη δυνατότητα να πέσουν οι τιμές στα βασικά αγαθά.

Η αλήθεια λοιπόν είναι μόνο μία: Είστε ανίκανοι να εγγυηθείτε ότι θα περάσει η μείωση του ΦΠΑ στις τιμές των προϊόντων και αφήστε την προπαγάνδα περί αποτυχίας του μέτρου στην Ισπανία. Φτάσατε μάλιστα στο σημείο να πείτε ότι η Ισπανία δήθεν αυξάνει τον ΦΠΑ από τον νέο χρόνο, ενώ το μόνο που κάνει είναι να ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ τον ΦΠΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ διότι δεν ήταν μόνιμο μέτρο.Ούτε εμείς λέμε ότι είναι μόνιμο μέτρο.Είπαμε ποτέ ότι είναι μόνιμο το μέτρο της μείωσης του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά; Ας συγκρίνουμε το πρόγραμμά μας του 2023 με το δικό σας πρόγραμμα, για να δούμε. Περιμένετε λίγο.Σε λίγο θα σας αποδείξω ποιος είναι ο πραγματικός λαϊκιστής. Εμείς ή εσείς. Και μάλιστα του ακοστολόγητου λαϊκισμού.

Περιμένετε λίγο. Γιατί σήμερα οι αναμνήσεις θα ξαναγυρίσουν, όπως έλεγε ο λαϊκός βάρδος. Για να δούμε, λοιπόν, ποιοι είναι οι λαϊκιστές; Εμείς που προτείναμε ένα μέτρο ελάχιστου δημοσιονομικού αποτυπώματος ή ο σημερινός πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης που το 2010 αλλά και το 2011 -δεν έβαζε μυαλό- πρότεινε με χρεοκοπημένη την Ελλάδα οριζόντια μείωση του ΦΠΑ σε όλα. Ποιος λοιπόν είναι ο λαϊκιστής, εγώ ή εσείς; Πόσο κόστισε το μέτρο τότε, κ. Μητσοτάκη; Το είχατε κοστολογήσει; 2, 3, 4, 5 δισ;

Αλλά επειδή έχουν περάσει πολλά χρόνια, και μπορεί να ξεχάσατε τι «τουιτάρατε» και τι λέγατε δημοσίως, ας πάμε στα πιο πρόσφατα: δώστε μας την κοστολόγηση της τροπολογίας που καταθέσατε τον Μάιο του 2019 για οριζόντια μείωση του ΦΠΑ.

Πώς, λοιπόν, ενώ έχετε κάνει την πρόταση αυτή οριζοντίως και παντού τρεις φορές, ψέγετε εμάς όταν τη λέμε για λίγα προϊόντα που αφορούν κυρίως τους φτωχότερους Έλληνες. Για να δείτε εν τέλει ποιος είναι ο λαϊκιστής. Λέγατε πολλά μέχρι να κάτσετε στην καρέκλα. Και τώρα καταγγέλλετε τους άλλους για πράγματα που δεν κάνουν, αλλά που κάνατε στρατηγικά εσείς μέχρι να κατακτήσετε την εξουσία.

Ολιγοπώλια όμως έχουμε και στον χώρο της υγείας, όπως επισημαίνει και η Τράπεζα της Ελλάδος. Ο ελληνικός λαός πληρώνει τις δεύτερες μεγαλύτερες δαπάνες για την υγεία του. Αλλά εσείς πανηγυρίζετε. Οι  υπηρεσίες του ΕΣΥ φθίνουν μέρα με τη μέρα και εσείς δεν ανταποκρίνεστε. Αντίθετα, προχωράτε σε λύσεις που αποδυναμώνουν τον δημόσιο χαρακτήρα που πρέπει να έχει το αγαθό της Υγείας. 

Αλλά και στην παιδεία, τα βήματα είναι ανάλογα: οπισθοδρόμηση. Η απαξίωση της δημόσιας εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων έχει δημιουργήσει στροφή προς την ιδιωτική εκπαίδευση. Από το 2019 και μετά μειώνονται οι μαθητές στα δημόσια νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια ενώ συγχρόνως αυξάνονται στα ιδιωτικά. Και βέβαια το τεράστιο πολιτικό, ηθικό και ανθρωπιστικό ζήτημα της Ειδικής Αγωγής όπου η χώρα περπατά με βήματα χελώνας. Εδώ μετριέται όχι η ευαισθησία μας, αλλά ο βαθμός της αποτυχίας να οικοδομήσουμε ένα σύγχρονο και συμπεριληπτικό κράτος. Για εμάς η ειδική αγωγή είναι προτεραιότητα. 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Δύο λέξεις περιγράφουν τα αποτελέσματα της πολιτικής σας τα τελευταία 6 χρόνια: Χαμένη Ευκαιρία. Μια Χαμένη Ευκαιρία που παγιδεύει τη χώρα σε μακροχρόνια στασιμότητα.Αυτά δεν τα ισχυριζόμαστε εμείς, αλλά το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο που η κυβέρνηση κατέθεσε για το 2025-2028.Τι λέει εκεί; Ότι ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης του δυνητικού ΑΕΠ για την περίοδο 2025-2038 θα είναι μόλις 1%.Η ελληνική οικονομία, δηλαδή, μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης θα εισέλθει σε μια πορεία πλήρους ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ. Σύμφωνα πάντα με τους δικούς σας αριθμούς.Καταθέτω τον πίνακα στα πρακτικά.

 Προφανώς, αυτή η αρνητική εξέλιξη συνδέεται και με την πολύ χαμηλή παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας. Για εμάς, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας δεν μπορεί να γίνεται μέσω της συμπίεσης των μισθών, αλλά μέσω της επένδυσης στην τεχνολογία, την έρευνα και στο πάγιο κεφάλαιο. 

Δεν είναι τυχαίο ότι το 2023 έκλεισε με την Ελλάδα να καταλαμβάνει τη 2η χειρότερη θέση στην Ένωση, όσον αφορά τις ιδιωτικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αλλά και αυτές οι επενδύσεις που γίνονται, τι προστιθέμενη αξία αφήνουν στην ελληνική οικονομία; Στο πρώτο 6μηνο του 2024 από τα 2,1 δισεκατομμύρια των άμεσων ξένων επενδύσεων, το 1,1 δισ. αφορά απόκτηση ακινήτων. Το αποτέλεσμα είναι: επενδύσεις μη παραγωγικές που δεν ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας αλλά δυσκολεύουν τη ζωή του ελληνικού λαού. Αγοράζουν οι ξένοι τα ακίνητα στα οποία θα μπορούσαν να μείνουν οι Έλληνες. Μειώνεται η προσφορά ενώ υπάρχει αυξημένη ζήτηση με αποτέλεσμα τα ενοίκια να έχουν απογειωθεί. Πριν από μερικές μέρες στην γειτονιά που μεγάλωσα στον Κατσαμπά στο Ηράκλειο της Κρήτης, σχηματίστηκαν ουρές δεκάδων ανθρώπων για να προλάβουν ένα μικρό διαμέρισμα δεύτερου ορόφου -και χωρίς ασανσέρ- 52 τμ, που ενοικιαζόταν 400 ευρώ. Έγινε θέμα σε όλα τα δελτία ειδήσεων! Δεν σας προβληματίζει αυτή η κατάσταση; Γιατί συνεχίζετε αυτήν την πολιτική στα ακίνητα, που κάνει τις νεότερες γενιές να μην μπορούν να κάνουν το πρώτο βήμα αξιοπρέπειας και ελπίδας για τη δική τους οικογένεια; Για εμάς, λοιπόν, ο αφελληνισμός της ελληνικής ακίνητης περιουσίας δεν είναι ανάπτυξη, αλλά υπανάπτυξη.

Επίσης, η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ  πιστοποιεί αυτή ακριβώς την υστέρηση ανταγωνιστικότητας. Εσείς επιλέγετε να διαβάζετε μόνο ό,τι σας συμφέρει. Είμαστε η μόνη χώρα στον ΟΟΣΑ που η παραγωγικότητα της εργασίας έχει κατρακυλήσει τόσο πολύ την τελευταία 20ετία, ενώ για το 2023 είμαστε στις τελευταίες θέσεις ως προς το παραγόμενο ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας. Καταθέτω τους πίνακες για τα πρακτικά.

Για ποια αλλαγή στο παραγωγικό μοντέλο μιλάτε, όταν η κατανάλωση ως ποσοστό του ΑΕΠ βρίσκεται σήμερα κοντά στο 70%, εκεί δηλαδή που ήταν και πριν την κρίση; Τίποτα δεν αλλάξατε. Δεν υπάρχει ανασυγκρότηση του παραγωγικού προτύπου. Με αποτέλεσμα, στο επτάμηνο του 2024, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών να έχει αυξηθεί πάνω από 1 δισεκ. ευρώ. Προκαλεί εντύπωση μάλιστα, η αισιόδοξη υπόθεση του Προϋπολογισμού για αύξηση των καθαρών εξαγωγών που είναι σε πλήρη αντίθεση με αυτό που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.  Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το ότι η Επιτροπή προβλέπει για το 2025 διεύρυνση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, σε 7,5% του ΑΕΠ, ενώ η Κυβέρνηση στον Προϋπολογισμό προβλέπει ότι θα είναι κάτω του 5%. Ένα είναι δεδομένο: Έχετε χάσει το στοίχημα της Ανθεκτικότητας, της Ανταγωνιστικότητας και της Εξωστρέφειας που τόσο ανάγκη έχει η ελληνική οικονομία! Και το χειρότερο; Έχετε ΝΑΡΚΟΘΕΤΗΣΕΙ το ενεργειακό μέλλον της χώρας.

Λόγω των δικών σας πολιτικών επιλογών, έχουν προκύψει τρία μεγάλα προβλήματα: 

-Μεγάλη εξάρτηση από το φυσικό αέριο που έκανε τη χώρα ευάλωτη σε γεωπολιτικές κρίσεις, 

-άναρχος και πελατειακός σχεδιασμός της ενεργειακής μετάβασης. Στον βωμό της εξυπηρέτησης ισχυρών οικονομικών συμφερόντων και με υπουργικές παρεμβάσεις έχετε αποκλείσει επί της ουσίας την παραγωγική Ελλάδα να έχει πρόσβαση  σε φθηνή ενέργεια,  να καταναλώνει δηλαδή την ενέργεια που παράγει μέσα από έργα Ανανεώσιμων Πηγών. 

-Και δεν φτάνει μόνο αυτό, υπονομεύσατε με τις ραδιουργίες σας και την αυτόνομη λειτουργία των ενεργειακών κοινοτήτων, δίνοντάς τες βορά στους ισχυρούς παίκτες της ενέργειας. Είναι στρατηγικός σας σχεδιασμός η ολιγοπωλιακή λειτουργία της αγοράς.

Δεσμεύομαι ότι ως κυβέρνηση θα δημιουργήσουμε σταθερούς και διαφανείς κανόνες στην αγορά ενέργειας που θα εξασφαλίζουν τον υγιή ανταγωνισμό και φθηνή ενέργεια.

Καθυστερήσατε τις επενδύσεις στο δίκτυο και την αποθήκευση. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι το 2024, η χώρα βίωσε δύο φορές τιμές ενεργειακής κρίσης -το καλοκαίρι και τον Δεκέμβριο – χωρίς να υπάρχει εξωγενής παράγοντας.  Από αστοχίες και παραλείψεις σας, οι καταναλωτές έχουν εγκλωβιστεί σε ακραίες διακυμάνσεις της τιμής του ρεύματος, μία συνθήκη που όπως περιγράφετε και στον προϋπολογισμό του 2025 θα χρονίσει. Ακόμα και τα προγράμματα «Εξοικονομώ»είναι ανολοκλήρωτα και καθυστερούν πολύ στην υλοποίησή τους.   Συνέπεια των πολιτικών σας, είναι ο διπλασιασμός του ποσοστού της ενεργειακής φτώχειας των νοικοκυριών από το 2019 έως σήμερα. Η αλήθεια είναι ότι έχετε μετατρέψει την Πράσινη Μετάβαση από μία ευκαιρία αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, σε μια τεράστια μπίζνα για λίγους και εκλεκτούς της Νέας Δημοκρατίας.

Και έρχομαι στον ελέφαντα, που είναι στο δωμάτιο: τη ΔΕΗ. Τη διαφημίζετε ως successstory, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα πολιτικό όχημα του Μαξίμου. Αντί να ακολουθεί πολιτικές εξυγίανσης και να είναι πυλώνας ενεργειακής ανάπτυξης με στόχο να φτάνει φθηνό ρεύμα στον καταναλωτή, ακολουθεί πολιτικές που θα έχουν μακροπρόθεσμα αρνητικές επιπτώσεις. Πολιτικές βραχυπρόθεσμου κέρδους εις βάρος του ελληνικού λαού. Κέρδος που χρησιμοποιεί για να πληρώσει αμφιλεγόμενες επενδυτικές κινήσεις, παχυλές αμοιβές στελεχών, εξυπηρετήσεις και σπατάλες εκατομμυρίων ευρώ στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Πριν λίγες εβδομάδες εγκαινιάσατε το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων. Είναι μια απόφαση του 2018 σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κακώς την παρουσιάζετε ως δική σας επιτυχία. Εργάστηκα για να πετύχουμε 1,6 δισεκ. ευρώ, ως ευρωβουλευτής.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Το πραγματικό ΑΕΠ της χώρας από το 2019 έως το 2024 αναμένεται να αυξηθεί μόλις κατά 10%, παρά τον πακτωλό των πόρων από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το μέρισμα από αυτή την ανάπτυξη δεν διανέμεται δίκαια. Το σχέδιο σας οδηγεί σε μια  αναδιανομή πλούτου υπέρ των λίγων και ισχυρών. Φαίνεται στα στοιχεία, που είναι αποκαλυπτικά: Το μερίδιο των μισθών ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι το δεύτερο χαμηλότερο στην ΕΕ ενώ τα κέρδη ως μερίδιο του ΑΕΠ είναι τρίτα από την κορυφή. Η ψαλίδα των ανισοτήτων διαρκώς διευρύνεται.

Μιλάτε για αυξήσεις μισθών, αλλά αποσιωπάτε ότι:

– ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης είναι 25ος στους «27».

-Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ αύξηση του κατώτατου μισθού από το 2019 έως και το 2024 ήταν μόλις 59 ευρώ, ενώ η αύξηση του ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΟΥ μισθού ήταν 180 ευρώ.

-Ο ελληνικός λαός έχει τη δεύτερη χειρότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, -μόλις πάνω από τη Βουλγαρία-, και εσείς πανηγυρίζετε. Πώς πανηγυρίζετε για την επιτυχία της οικονομικής σας πολιτικής όταν ο λαός που κυβερνάτε έχει την πρότελευταία αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη των 27.

– Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023 το 26,1% του πληθυσμού διατρέχει κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Πάνω από το ¼ του ελληνικού πληθυσμού είναι «κατά φαντασίαν φτωχοί», όπως δήλωσε με τη γνωστή αλαζονεία και αμετροέπεια, ο αντιπρόεδρός σας, αποδεικνύοντας ότι είστε εντελώς αποκομμένοι από την κοινωνική πραγματικότητα;

Αποκορύφωμα της αδικίας είναι ότι έχετε αναγάγει τον πληθωρισμό σε βασικό εργαλείο άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής, λες και είμαστε χώρα της Λατινικής Αμερικής. Το success story των φορολογικών εσόδων καταρρίπτεται, αν αναλογιστούμε ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε 10% σε μια 5ετία ενώ η αύξηση των φορολογικών εσόδων με τριπλάσιο ρυθμό. Εδώ κάτι δεν πάει καλά.Ακόμα και στην εικόνα του δημόσιου χρέους η συμβολή του πληθωρισμού είναι καθοριστική, όπως επίσης και η παύση πληρωμών που κάνει το Δημόσιο επί ημερών σας, αλλά και το ρεκόρ δανεισμού από τα διαθέσιμα των φορέων του Δημοσίου, τα γνωστά repos. Σε επίπεδο φορολογικής πολιτικής, η Ελλάδα είναι μια ανεπτυγμένη χώρα, αλλά με ένα φορολογικό σύστημα που αντιστοιχεί σε υπανάπτυκτη οικονομία. Οι φόροι στην Ελλάδα είναι στο 40% του ΑΕΠ, έξι μονάδες πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Εχουμε τη χειρότερη σχέση έμμεσων – άμεσων φόρων. Την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη, η αναλογία των άμεσων προς έμμεσους φόρους είναι περίπου 1 προς 1, στην Ελλάδα είναι 1 προς 1,5 φτάνοντας ακόμα και τη σχέση 1 προς 2, όταν κορυφώθηκε η πληθωριστική κρίση. Στον προϋπολογισμό περιγράφετε ένα άλμα εσόδων ύψους 1,8 δισ. ευρώ ως απόρροια της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, όπως λέτε. Αλλά εδώ προκύπτει ένα ερώτημα: Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή  έκανε  δεκτό μόνο το 50% από αυτό το ποσό για να αυξήσει ανάλογα το όριο δαπανών; Γιατί πολύ απλά δεν θεωρούνται διατηρήσιμα τα φορολογικά έσοδα με τον τρόπο που αντλούνται. Επομένως, καλή η επικοινωνία, αλλά η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική.  

Όπως είπα και προηγουμένως για εμάς το Δημογραφικό είναι η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση. Ένα ζήτημα στο οποίο δεν χωρούν κομματικές περιχαρακώσεις. Γι’ αυτό ζητήσαμε και ζητάμε συναίνεση προτείνοντας να ανοίξει ένας εθνικός διάλογος, στον οποίο καλούμε την κυβέρνηση, τα υπόλοιπα κόμματα αλλά και την αυτοδιοίκηση για να καταρτιστεί ένα σχέδιο μακροπρόθεσμης αντιμετώπισης του εθνικού κινδύνου και να χαράξουμε μια σταθερή πολιτική γραμμή όλοι μαζί. Το μόνο σίγουρο είναι ότι την ώρα που η Ελλάδα να καταρρέει δημογραφικά,  είναι 4η από το τέλος στην ευνοϊκή φορολόγηση της οικογένειας, αλλά συγχρόνως  πρώτη μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ ως προς την πιο ευνοϊκή φορολόγηση του πλούτου. Δεν έχετε συνειδητοποιήσει το μέγεθος το προβλήματος. Αυτή η αδικία πρέπει να αλλάξει.

Επίσης προτείναμε αλλαγή κατεύθυνσης στη στεγαστική πολιτική. Έχουμε καταθέσει ένα συνεκτικό σχέδιο ώστε οι νέοι άνθρωποι να αποκτήσουν πρόσβαση σε φτηνή και ποιοτική κατοικία. Ένα σχέδιο στα πρότυπα και άλλων ευρωπαϊκών χωρών με κοινωνικές κατοικίες και περιορισμό στη golden visa και τη βραχυχρόνια μίσθωση. Η έλλειψη κατοικιών οδήγησε σε αύξηση κατά 50% των ενοικίων μόλις σε τέσσερα χρόνια και αυτό είναι μια νάρκη στα κοινωνικά θεμέλια.

 Το Δημογραφικό βέβαια, συνδέεται και με μια ισόρροπη Περιφερειακή ανάπτυξη. Η ελληνική Περιφέρεια ερημώνει μέρα με τη μέρα. Σε λίγο τα χωριά μας, θα είναι χωριά-φαντάσματα ειδικά σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές είναι διάχυτη  η ανησυχία για την πληθυσμιακή συρρίκνωση. Συνεχώς νηπιαγωγεία κλείνουν, σχολεία κλείνουν,  υποκαταστήματα τραπεζών και ΕΛΤΑ κλείνουν, νοσοκομεία και κέντρα υγείας υπολειτουργούν.Πώς λοιπόν περιμένετε να μείνει κόσμος σε αυτές τις περιοχές; Επίσης, ένας βασικός πυλώνας της περιφερειακής ανάπτυξης, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, για εσάς είναι ο φτωχός συγγενής, όπως φάνηκε στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο. Εχουμε άλλη αντίληψη και θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρχει ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση απέναντι στο παντοδύναμο επιτελικό κράτος του Μαξίμου που θέλει να εγκρίνει ακόμη και το πιο μικρό έργο στην πιο απομακρυσμένη περιοχή της χώρας. Εμείς αντίθετα, πιστεύουμε βαθιά στη διοικητική αποκέντρωση, τη διαβούλευση και την ισόρροπη ανάπτυξη.

Περιφερειακή ανάπτυξη χωρίς ισχυρό Πρωτογενή Τομέα δεν υπάρχει. Σήμερα, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι μας βρίσκονται, δυστυχώς,σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση γιατί όλοι οι συντελεστές του κόστους παραγωγής έχουν αυξηθεί. Τι κάνετε για αυτό; Το ΠΑΣΟΚ έθεσε εξαρχής το κρίσιμο ζήτημα για τις ενεργειακές κοινότητες Δήμων, αγροτών, κτηνοτρόφων, μεταποιητών και συνεταιρισμών, να έχουν κατά προτεραιότητα όρους σύνδεσης ώστε να περιοριστεί δραστικά το ενεργειακό κόστος. Δική σας όμως προτεραιότητα τα μεγάλα ενεργειακά πάρκα στους ισχυρούς. Χρειάζεται επίσης, εθνικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της όλο και κλιμακούμενης λειψυδρίας, καθώς δεκάδες έργα όπως φράγματα, λιμνοδεξαμενές και αρδευτικά δίκτυα παραμένουν ανολοκλήρωτα ανά την επικράτεια. Τι κάνετε για όλα αυτά; Η Ελλάδα δαπανά περισσότερα από 10 δισεκ. ευρώ τον χρόνο σε εισαγωγές τροφίμων. Φτάσαμε στο σημείο να εισάγουμε κηπευτικά και ντομάτες από την Πολωνία ενώ η χώρα μας έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Τι κάνει για όλα αυτά η Νέα Δημοκρατία; Εκσυγχρόνισε τον ΕΛΓΑ; Χιλιάδες παραγωγοί βρίσκονται σε ομηρία, διότι δεν γνωρίζουν τελικά πότε και πώς θα αποζημιωθούν. Με τον ΟΠΕΚΕΠΕ τι συμβαίνει κ. Μητσοτάκη; Περιμένω όταν θα πάρετε τον λόγο να μας εξηγήσετε τι έχει συμβεί και αλλάξατε σε πέντε χρόνια, πέντε διοικήσεις. Και όχι μόνο αυτό σας επιβλήθηκε πρόστιμο από την Ευρώπη 200 εκ. ευρώ. Και όχι μόνο αυτό τον έβαλαν και σε ευρωπαϊκή εποπτεία. Δώστε μια απάντηση: πώς ένα εργαλείο στήριξης του πρωτογενούς τομέα έχει καταρρεύσει και έχει βυθιστεί στη διαφθορά τα πέντε χρόνια της διακυβέρνησής σας; Επιτέλους να μάθουμε ποιος φέρει την ευθύνη γι’ αυτό το φιάσκο!

Ακούω πολλές φορές τα στελέχη σας  να παρουσιάζουν την κυβέρνηση σας ως μια κυβέρνηση με εσωτερική συνοχή, αποτελεσματική και μεταρρυθμιστική. Και εσείς να αυτοπροσδιορίζεστε ως ο καθοριστικός παράγοντας σταθερότητας της χώρας. Είναι όμως έτσι; Ας τα πάρουμε ένα-ένα. Στα εθνικά ζητήματα, το κορυφαίο θέμα όπου επιβάλλεται σε κάθε κυβέρνηση να υπάρχει αρραγής στρατηγική, ακούγαμε 4 διαφορετικές φωνές μέσα στη Νέα Δημοκρατία. Τη μία τη διώξατε και έμειναν 3 διαφορετικές φωνές.

Μια φωνή ο κ. Γεραπετρίτης, ο υπουργός Εξωτερικών ο οποίος λέει ότι βλέπει ανοιχτό παράθυρο ευκαιρίας για προσφυγή στη Χάγη.

Μια δεύτερη φωνή, ο Πρωθυπουργός, που βλέπει το παράθυρο αλλά ΚΛΕΙΣΤΟ.

Και η τρίτη φωνή είναι του κ. Δένδια, του υπουργού Εθνικής Άμυνας που δεν βλέπει κανένα παράθυρο, αλλά μια πόρτα ορθάνοιχτη για παραχωρήσεις. Έχετε μπλέξει τα εσωκομματικά σας ζητήματα με τα εθνικά συμφέροντα! Και αυτό κύριοι της Νέας Δημοκρατίας είναι πολύ επικίνδυνο!

Ο δε «δομικός εκσυγχρονισμός», που ψευδεπίγραφα βάλατε στη μαρκίζα σας, αποδείχθηκε μια επικοινωνιακή φούσκα. Γιατί οι δομικές μεταρρυθμίσεις, που θα έκαναν ισχυρή την Ελλάδα, απαιτούν όραμα και στρατηγική αλλά εσείς επιλέγετε η διακυβέρνησή σας αντί να είναι μια νησίδα όχι σταθερότητας αλλά «νησίδα διευθέτησης συμφερόντων και ανασφάλειας για την πλειοψηφία του ελληνικού λαού».

Έχουμε ένα άλλο ύφος αντιπολίτευσης και αυτό είναι το μεγάλο σας πρόβλημα, γιατί είχατε συνηθίσει αλλιώς. Το δικό μας στυλ αντιπολίτευσης είναι παραγωγικό και αποδεικνύεται από τη μεγάλη στροφή σας από την αφωνία στο θέμα των τραπεζών στα δειλά βήματα. Από τους ψευτοτσαμπουκάδες, τα μεγάλα λόγια και τα επικοινωνιακά μπινελίκια, τα δύο χρόνια απραξίας θα ακούσουμε σε λίγο κάποια μικρά βήματα. Κάτι είναι και αυτό.Δεν σας καταθέσαμε προτάσεις μόνο για τις προμήθειες και τις χρεώσεις των τραπεζών που θα ανακοινώσετε κατόπιν εορτής, αλλά καταθέσαμε και άλλες δίκαιες και με κοινωνικό αποτύπωμα προτάσεις. Όπως: 

-το νέο ΕΚΑΣ σε 380.000 χαμηλοσυνταξιούχους, που τον έχουν ανάγκη και πρέπει να γίνει πράξη. 

-για τις κοινωνικές κατοικίες, 

-για την υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά των νοσηλευτών και των εργαζομένων στο ΕΚΑΒ. Κάναμε ένα βήμα συναίνεσης αλλά εσείς το αρνείστε. Είναι δίκαιο ο τραυματιοφορέας του ΕΣΥ να βγαίνει σε σύνταξη στα 67 ενώ στον ιδιωτικό τομέα έχει αυτό το ειδικό καθεστώς; Είναι μια τεράστια αδικία και μάλιστα όταν έχουμε ελλείψεις στο  σύστημα σε νοσηλευτές. Δεν πρέπει να δώσουμε κίνητρα να ενταχθούν στο ΕΣΥ; Ορίστε μια πρωτοβουλία που έπρεπε να στηρίξετε αλλά το αρνηθήκατε.

Να πω βέβαια και κάτι που πολλές φορές σας είπαμε και τελικά αποδεχτήκατε: να φορολογούνται αυτοτελώς οι εφημερίες των γιατρών. Μετρήστε πόσες φορές καταθέσαμε τη σχετική τροπολογία και πόσο αργήσατε να αποδεχτείτε αυτή τη δίκαιη πολιτική επιλογή. Και αυτό είναι ένα κίνητρο. Πώς αλλιώς θα στηρίξουμε το ΕΣΥ τη στιγμή που φεύγουν εκατοντάδες γιατροί στο εξωτερικό.

-σας καταθέσαμε πρόταση για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού μέσω των συλλογικών διαπραγματεύσεων των κοινωνικών εταίρων, ενώ εσείς επιμένετε όλα να κλείνουν με τον αλγόριθμο. Ας ήταν ο αλγόριθμος μια εισήγηση για να στηρίξουμε το τραπέζι του διαλόγου των κοινωνικών εταίρων.

– σας φέραμε τροπολογία να ανασταλεί η χρηματοδότηση των Σπαρτιατών. Την απορρίψατε! Και όχι μόνο αυτό, αλλά μας είπε ο κ. Βορίδης ότι είναι έτοιμη άλλη τροπολογία. Σήμερα όμως δεν υπάρχει καμία ψηφισμένη τροπολογία, με αποτέλεσμα η εγκληματική οργάνωση να παίρνει με την ανοχή σας κ. Μητσοτάκη εκατομμύρια ευρώ από την τσέπη του ελληνικού λαού.

Ο κομματικός σας εγωισμός και η υπερβολική σας αλαζονεία έχουν επιτρέψει να μην υπάρχει έμπρακτη συναίνεση στις προτάσεις όλης της αντιπολίτευσης. Αυτή η αλαζονεία και αμετροέπεια φάνηκε στην απάντηση του αρμόδιου υπουργού σχετικά με τα όσα ντροπιαστικά είδαμε στο μετρό της Θεσσαλονίκης. Ακούστε παρακαλώ απάντηση! «Πάσχει από παιδική ασθένεια». Ως πότε θα υποτιμάτε τη νοημοσύνη του ελληνικού λαού;

Προσπαθείτε να πείσετε τους πολίτες ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος πολιτικής. Ότι είστε μονόδρομος. Πως οτιδήποτε άλλο προτείνεται, δεν μπορεί να υλοποιηθεί,  άρα ο λαός να δεχτεί τη μοίρα του και να μην περιμένει τίποτα γιατί δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα. Εμείς ως απάντηση στο μίζερο αυτό αφήγημα σας, στέλνουμε στον ελληνικό λαό ένα καθαρό μήνυμα: μην συμβιβάζεστε με τη στασιμότητα και την κοινωνική αδικία στη ζωή σας. Υπάρχει άλλος δρόμος και μαζί μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Γιατί εμείς δεν μπορούμε να ανεχτούμε ότι η Ελλάδα θα μετατραπεί σε μια χώρα-ευκαιριών για αγορές ακινήτων από πλούσιους κατοίκους του εξωτερικού και όχι μια χώρα με ευκαιρίες για τα παιδιά της που θέλουν να μεγαλώσουν με αξιοπρέπεια, ελπίδα και προοπτική. Δεν θα αποδεχτούμε ότι οι σπουδές και ο καθημερινός αγώνας κάθε πολίτη δεν θα είναι το διαβατήριο για μια καλύτερη ζωή. Παλεύουμε να αλλάξουμε αυτή την πορεία μέσα από την επένδυση στη δημόσια υγεία, τη δημόσια παιδεία, το κοινωνικό κράτος και την κοινωνική ασφάλιση.

Δεν μπορούμε να δεχτούμε τη γενικευμένη απαξίωση των θεσμών, της δικαιοσύνης και της πολιτικής. Οι χειρισμοί στην τραγωδία των Τεμπών αλλά και στην παρακρατική υπόθεση των υποκλοπών έπληξαν το κύρος των θεσμών και τη διάκριση των εξουσιών. Περιμένω να ανταποκριθείτε και εσείς και το σύνολο του πολιτικού συστήματος στην αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης κατά την επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση.

Ο ελληνικός λαός δεν έχει τίποτε άλλο να περιμένει από μια κυβέρνηση σε αποδρομή. Είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη η αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης, με ένα σχέδιο Προοδευτικό Αναπτυξιακό και Κοινωνικά Δίκαιο.

Καλώ, λοιπόν, κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα που ζητά σεβασμό από το κράτος, που διψά για ασφάλεια, ελπίδα και προοπτική να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να γυρίσει η χώρα σελίδα. Για να ανοίξουμε έναν νέο δρόμο ευημερίας , σταθερής ευημερίας και κοινωνικής δικαιοσύνης για όλους τους Έλληνες και ιδιαίτερα για τη νέα γενιά.

15.12.2024

Ομιλία του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Σωκράτη Φάμελλου, στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού 2025

Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Κύριε Πρωθυπουργέ

Κύριοι και κυρία, Υπουργοί,

Η συζήτηση για τον Προϋπολογισμό οφείλει να είναι η κορυφαία στιγμή κάθε έτους στο Κοινοβούλιο. Δίνει τη δυνατότητα για μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης για το αναπτυξιακό και παραγωγικό μοντέλο, τις οικονομικές προτεραιότητες, το φορολογικό σύστημα με τα έσοδα, τις δημόσιες πολιτικές και το κοινωνικό κράτος, αλλά και την ευημερία της κοινωνίας και της οικονομίας.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι: είχαμε μία τέτοια συζήτηση -και θα έλεγα και μια τέτοια  εισήγηση- από τη μεριά της κυβέρνησης; Είχαμε μία πρόταση σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις και την πρόοδο; Για μια πολιτική μακράς πνοής που βλέπει μπροστά για την Ελλάδα του αύριο; Δυστυχώς όχι.

Ακούσαμε ακόμη μια φορά το ίδιο παραμύθι. Πεντέμισι χρόνια ακούμε το ίδιο. Για ένα δήθεν οικονομικό θαύμα, για ποιότητα ζωής, για θωρακισμένη οικονομία, για ασφαλείς πολίτες και με υποσχέσεις για σταθερότητα και για ευημερία. Όμως, κύριε Πρωθυπουργέ, η κοινωνία έχει εμπεδώσει -και το γνωρίζετε πολύ καλά- ποια είναι η πραγματική εικόνα. Εκφράζει, σε όλα τα επίπεδα, απογοήτευση. Και η μόνη σταθερότητα όλα αυτά τα χρόνια που κυβερνάτε, είναι η σταθερότητα των κερδών λίγων ολιγοπωλιακών ομίλων. Στις «αυλές» των καρτέλ ανθίζουν, «λεφτόδεντρα» και τα ποτίζετε εσείς, κύριε Μητσοτάκη. Αυτή είναι η πραγματικότητα που ξέρει η ελληνική κοινωνία.

Για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, εργαζομένων, αγροτών, επαγγελματιών, μικρομεσαίων αλλά και των νέων και των συνταξιούχων, πληθαίνουν τα αδιέξοδα. Εντείνονται οι ανισότητες. Αυτά δεν τα υποστηρίζει μόνο η αντιπολίτευση. Δεν τα υποστηρίζουν μόνο οι πολίτες. Τα παραδέχεστε και εσείς. Ο κ. Χατζηδάκης στην εισήγησή του στην Επιτροπή αναγκάστηκε να μιλήσει για υψηλή ανεργία, χαμηλούς μισθούς, κόκκινα δάνεια, ακρίβεια και επενδυτικό κενό. Είναι τα λόγια σας, κύριε Χατζηδάκη, ακριβώς. Η πολιτική της κυβέρνησης όμως είναι και ανεπαρκής και άδικη. Και προσέξτε. Αναγκάζεται να παρέμβει, σύρεται, όταν η κοινωνία ασφυκτιά, όταν δηλαδή τα προβλήματα είναι ξεκάθαρα και όταν το πολιτικό κόστος είναι μεγάλο. Δηλαδή όταν εκτίθεται αναγκάζεται να παρέμβει. Η κοινωνία δεν σας πιστεύει πλέον. Αυτό αποτυπώνεται και στις μετρήσεις. Γιατί όλες οι εξαγγελίες έρχονται μετά τις αποκαλύψεις, καμία δεν έχει προληπτικό χαρακτήρα.

Αποκαλυπτικό είναι αυτό που κάνατε στο ρεύμα, αυτό που κάνατε στα διυλιστήρια. Αυτό που έρχεστε να συζητήσετε σήμερα για τις τράπεζες. Να ανακοινώσετε ημίμετρα εκ των υστέρων, παραδεχόμενος -και το κάνατε αυτό πριν μία εβδομάδα κύριε Μητσοτάκη- ότι είστε ανεπαρκείς. Για τις τράπεζες αυτό μας είπατε. Ότι δεν μπορέσατε. Δεν μπορέσατε εδώ και τρία χρόνια να τιθασεύσετε κέρδη που φτάνουν περίπου τα 4 δισεκατομμύρια τον χρόνο.

Είμαστε προκατειλημμένοι για τις εξαγγελίες που θα ακούσουμε σήμερα; Ας δούμε ορισμένα πραγματικά περιστατικά. Ας φύγουμε έξω από την οικονομία.

2021:Μετά μια μεγάλη καταστροφή, τις πυρκαγιές στην Αττική και στη Βόρεια Εύβοια, ήρθατε και ανακοινώσατε την ίδρυση ενός υπουργείου. Τρία χρόνια μετά, το υπουργείο αυτό δεν έχει ακόμα προσωπικό και οι συμβασιούχοι πυροσβέστες το μόνο που αντίκρισαν είναι δακρυγόνα και αυταρχισμό.

Ας δούμε την περίπτωση της Θεσσαλίας. Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες υποσχεθήκατε πάρα πολλά. Το μόνο που κάνατε ήταν να φέρετε τους περιβόητους Ολλανδούς για να ιδιωτικοποιήσουν τη διαχείριση του νερού. Και τα έργα υποδομής στη Θεσσαλία δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα. Το μόνο που ακούμε είναι καταγγελίες για αναθέσεις, 15 μήνες μετά. Και χθες είχαμε το περιστατικό αυτό στο μετρό το οποίο, δυστυχώς, δεν ήταν το πρώτο. Είχαμε αρκετές ακινητοποιήσεις τις τελευταίες 15 μέρες. Μετά τα εγκαίνια είχαμε μια σειρά προβλήματα. Στα εκδοτήρια, στις σκάλες, στους ανελκυστήρες, στη στεγανότητα των χώρων. Αλλά οι χθεσινές εικόνες, κύριε Πρωθυπουργέ, σας εκθέτουν. Μετά αυτές τις πρωτοφανείς εικόνες, να περπατάνε δηλαδή οι επιβάτες στις αποβάθρες, μέσα στις σήραγγες και να βγαίνουν από καταπακτές, αυτό που χρειάζονται οι πολίτες της Θεσσαλονίκης είναι λογοδοσία. Απαντήσεις και λογοδοσία. Εμείς ρωτήσαμε χθες και οι δικαιολογίες που ακούσαμε, συγγνώμη σας το λέω και ως μηχανικός, είναι παιδαριώδεις. Έχουμε κάνει μια ερώτηση και περιμένουμε απάντηση από τον κύριο Σταϊκούρα, ο οποίος εξαφανίστηκε. Ολοκληρώθηκαν όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες; Υπάρχουν σήμερα τα πρωτόκολλα ασφάλειας,  έτσι ώστε ένα σύγχρονο έργο, που το χρειαζόταν και το απαιτούσε ορθώς η Θεσσαλονίκη και το καθυστερήσατε, να μπορεί να λειτουργήσει; Σε αυτό δεν έχετε δώσει απάντηση. Γιατί το τελευταίο διάστημα έχουμε πολλαπλασιασμό των προβλημάτων και σε άλλα έργα και σε άλλες λειτουργίες σιδηροδρομικού δικτύου και πρέπει να αναλάβετε τις ευθύνες σας για μια εικόνα εγκατάλειψης, θα έλεγα. Δεν φτάνει η ανεπάρκειά σας. Όχι. Υπάρχει και κάτι παραπάνω. Η υπεροψία. Διότι ο αρμόδιος υφυπουργός σας έλεγε -και διαβάζω ακριβώς το δημοσίευμα- «μία φορά στα 100.000 χρόνια η πιθανότητα αστοχίας του συστήματος». Αυτή είναι η υπεροψία. Πρέπει να απαντήσετε σε αυτό.

Ας περάσουμε, όμως, στα κρίσιμα στοιχεία του Προϋπολογισμού. Θριαμβολογείτε ότι η ανεργία μειώνεται. Δεν λέτε όμως ότι οι συνθήκες εργασίας γίνονται «λάστιχο». Δεν λέτε ότι τα ωράρια γίνονται «λάστιχο». Δεν λέτε ότι η εκ περιτροπής και μερική απασχόληση πλέον είναι το 50% των νέων συμβάσεων. Είμαστε προτελευταίοι στην αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη, τελευταίοι στην αγοραστική δύναμη του ωρομισθίου, τρίτοι από το τέλος στον μέσο μισθό -μας ξεπέρασαν μέσα στη χρονιά αυτή και η Πολωνία και η Ρουμανία- και, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που θα καταθέσω, είμαστε προτελευταίοι σε Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ανά κάτοικο με όρους αγοραστικής δύναμης. Κύριε Πρωθυπουργέ, μ’ αυτόν τον πίνακα πρέπει να αναμετρηθείτε σήμερα. Γι’ αυτό πρέπει να απαντήσετε.

Είμαστε, δυστυχώς κυρίες και κύριοι, στην κατηγορία της φτωχής Ευρώπης. Οι καλές δουλειές και οι αυξημένοι μισθοί που υποσχέθηκε ο κ. Μητσοτάκης, αναμένονται το 2027. Δηλαδή σε τρία χρόνια θα φτάσουμε το μέσο μισθό της Πολωνίας. Και σήμερα, άνω του 70% των εργαζομένων αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα αξιοπρεπούς διαβίωσης. Φυσικά δεν είναι τυχαίο ότι η μετανάστευση των νέων ανθρώπων συνεχίζεται. Μας μιλάτε, από την άλλη, για υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης. Μάλιστα. Πέρυσι μας λέγατε για αύξηση επενδύσεων 14,1%, αν δεν κάνω λάθος. Τελικά προσγειωθήκαμε στο 4%. Φέτος μας λέγατε τα ίδια και θα κλείσουμε στο 6,7. Τελευταίοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό επενδύσεων ανά ΑΕΠ. Και καταρρέει και αυτό το επιχείρημα της χαμηλής φορολογίας των μερισμάτων. Μας λέγατε να μη φορολογηθούν τα μερίσματα για να γίνουν επενδύσεις. Κύριε Χατζηδάκη πού είναι αυτές οι επενδύσεις; Ακόμα και στις άμεσες ξένες επενδύσεις κάθε χρόνο πέφτουμε. Αυτά είναι τραγικά νούμερα που θέλουν απάντηση, πολιτική απάντηση. Λύσεις δηλαδή, όχι δικαιολογίες.

Σε ποια ισορροπία και υπευθυνότητα αναφέρεστε, όταν σχεδιάζετε παραγωγή πλεονασμάτων πάνω από το στόχο, δηλαδή 2,7 και ίσως 2,9%; Δηλαδή προσέξτε: θα αντλήσετε περίπου 2 δισεκατομμύρια πάνω από το στόχο, αυτό είναι το σχέδιό σας, αυτό προκύπτει και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για να επιστρέψετε με σημερινές σας εξαγγελίες μόνο 150 εκατομμύρια ευρώ στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Δύο δισεκατομμύρια παραπάνω θα αντλήσετε από την οικονομία και την κοινωνία για να επιστρέψετε 150 εκατομμύρια. Και προσέξτε το άλλο προκλητικό: ψίχουλα είναι τα 150 εκατομμύρια, που πιθανά θα εξαγγείλατε, μπροστά στο ότι τα κέρδη των τραπεζών από τις προμήθειες ήταν 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Λιγότερο από 10% στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Αυτά κύριε Μητσοτάκη, είναι ψίχουλα. Είναι μόνο μία κουταλιά από τη «σούπα» των υπερκερδών. Μόνο μία κουταλιά στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Για να θυμηθώ και την εσωκομματική «σούπα», που τόσο σας ταλαιπωρεί το τελευταίο διάστημα.

Προφανώς μας απασχολούν και άλλα ζητήματα, όπως το έλλειμμα. Το έλλειμμα στις τρέχουσες συναλλαγές, που η ΤτΕ το προσεγγίζει, στο 9μηνο, σε διεύρυνση 7,7 δισεκατομμυρίων. Και επειδή άκουσα ότι αποδίδετε αυτό το έλλειμμα στις τιμές του φυσικού αερίου, θέλω να θυμίσω κάτι. Ο κ. Χατζηδάκης είναι αυτός ο οποίος προσέδεσε την ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας στο φυσικό αέριο και τώρα παραπονιέται. Τα δικά σας λάθη πληρώνετε, όταν την απολιγνιτοποίηση την κάνατε αεριοποίηση. Δεν ξεχνάμε.Τα συζητήσαμε πολλές φορές εδώ.

Έχετε μία θεωρία για μείωση φορολογίας. Ότι μειώνονται οι φορολογικοί συντελεστές. Και αφού μειώνονται οι φορολογικοί συντελεστές γιατί αυξάνονται οι φόροι; Διότι στο φετινό Προϋπολογισμό έχετε 2,5 δισεκατομμύρια περισσότερους φόρους. Το 1,5 δισ.,  μάλιστα είναι από τον ΦΠΑ. Δηλαδή από έναν άδικο και έμμεσο φόρο. Και έχουμε και αύξηση της φορολογίας εισοδήματος. Έχουμε μια αύξηση περίπου 20 δισεκατομμυρίων στους φόρους την τελευταία τετραετία και επιμένετε σε ένα άδικο μείγμα πολιτικής. Αυτό που έχει περισσότερους έμμεσους φόρους. Και παρότι έχετε υπεραπόδοση και αύξηση φορολογικών εσόδων, δεν συζητάτε για την μείωση του ΦΠΑ. Και δεν λέτε κουβέντα γι’ αυτό που νοιάζει τον Έλληνα και την Ελληνίδα: πως θα μειωθούν οι τιμές. Κουβέντα για αυτό. Γιατί δεν μπορούμε να υποτιμήσουμε ότι την τελευταία τετραετία έχουμε αύξηση στο ψωμί 33%, στα φρούτα 38%, στο κρέας 43%, για να μην πω για το λάδι που έχει φτάσει στο 127%.

Μιλάτε ταυτόχρονα για αριστεία και αποτελεσματικότητα. Πως όμως; Προσέξτε, ενώ έχουμε αύξηση εσόδων, από την άλλη μεριά έχουμε αύξηση των οφειλών του Δημοσίου. Δηλαδή εισπράττει αλλά δεν πληρώνει. Και μάλιστα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξάνονται και προς τους ιδιώτες. Και εδώ περιλαμβάνονται και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρου. Τα ληξιπρόθεσμα των νοσοκομείων έχουν φτάσει στο μη περαιτέρω και γι’ αυτό το λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μας στέλνει στο δικαστήριο. Είναι περίπου 2,8 δισ. που χρωστάει το Δημόσιο στους προμηθευτές, αλλά οι επαγγελματίες δεν μπορούν να χάσουν δόση από τη ρύθμιση. Δεν μπορούν. Το Δημόσιο όμως μπορεί να οφείλει. Και πολλοί μικρομεσαίοι πληρώνουν ακόμα ρυθμίσεις από την περίοδο του κορονοϊού και δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε χρηματοδοτήσεις ούτε σε δανεισμό. Και έρχεται η κυβέρνηση και τους βάζει και 700 εκατομμύρια χαράτσι. Γιατί; Γιατί δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή. Παραδοχή και άλλης αναποτελεσματικότητας.

Και ενώ οι εργαζόμενοι, οι μικρομεσαίοι, δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, ποιοι περνάνε καλά στην Ελλάδα του κυρίου Μητσοτάκη; Τα ολιγοπώλια. Και έχουμε ακόμα μία φορά ρεκόρ αισχροκέρδειας και στο ρεύμα και στα διυλιστήρια και στις τράπεζες. Στο ρεύμα και στη διύλιση «βάλατε πλάτη» για να μην φορολογηθούν και όταν επέμεινε ο ΣΥΡΙΖΑ, αναγκαστήκατε να τα φορολογήσετε. Στα διυλιστήρια με τον χαμηλότερο συντελεστή, το 33% και αφού υποεκτιμήσατε τα υπερκέρδη.

Για τις τράπεζες, κύριε Μητσοτάκη, καταγγέλλουμε δημόσια ότι εσείς βάλατε πλάτη τα τελευταία χρόνια στην κερδοσκοπία. Αφήσατε τη μεγάλη ψαλίδα στα επιτόκια, τις καταχρηστικές πρακτικές, τις χρεώσεις στις κάρτες και ό,τι επιφέρει δυσανάλογα κέρδη. Εμείς, για να δείξουμε και τη συνέπειά μας αλλά και την τεκμηρίωσή μας και πέρυσι, στην ίδια αίθουσα, την ίδια ημέρα, μιλήσαμε πάλι για τα υπερκέρδη των τραπεζών. Εσείς όμως κωφεύσατε. Δεν κάνατε τίποτα για ένα χρόνο. Γι αυτό και σας κατηγορώ ότι «βάλατε πλάτη». Γιατί έχουμε τρεις χρονιές αυτό το «ράλι» υπερκερδών στις τράπεζες. Και πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι και οι προτάσεις που ετοιμάζετε αλλά και οι προτάσεις που ακούσαμε από τη μεριά του ΠΑΣΟΚ του κυρίου Ανδρουλάκη, που ξεκίνησε από τα 800 εκατομμύρια την 28η Νοεμβρίου και έφτασε τελικά στα 240 εκατομμύρια το χρόνο, είναι χάδι. Όπως και οι προτάσεις οι οποίες ακούω για τον περιορισμό των χρεώσεων. Γιατί; Γιατί δεν λύνουν το πρόβλημα. Γιατί σίγουρα απαιτείται ισχυρή φορολόγηση, που να είναι αποτρεπτική των υπερκερδών και δεν την κάνετε. Δεν την κάνετε ούτε την προτείνετε. Σίγουρα απαιτείται να πούμε που θα πάνε τα υπερκέρδη αυτά. Σε πραγματική οικονομία, άρα σε καλύτερους μισθούς και σε ενίσχυση μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και στέγης.

Αυτό στο οποίο δεν έχετε απαντήσει και εμείς περιμένουμε μια απάντηση -και από τα υπόλοιπα κόμματα περιμένουμε μια απάντηση- είναι πως μπορεί η πολιτεία να έχει μια ισχυρή παρέμβαση και ένα σχέδιο για να σπάσει επιτέλους τα καρτέλ. Αυτή είναι η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ. Να ξεκαθαρίσω λοιπόν την πρότασή μας. Και στις τράπεζες, όπως και στο ρεύμα και στη διύλιση, απαιτείται ενίσχυση της παρουσίας της Πολιτείας για να μπορέσει να υπάρξει ανταγωνισμός, να λειτουργήσει η αγορά με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και στον τραπεζικό τομέα. Μας εκπλήσσει η δικαιολογία, που την ακούσαμε από τα έδρανα των υπουργών, ότι δεν μπορεί το Δημόσιο να έχει άποψη και λόγο για την τιμολογιακή πολιτική της εταιρείας στην οποία είναι μεγαλομέτοχος. Πού ακούστηκε αυτό; Στην ελεύθερη οικονομία ο μέτοχος, και μάλιστα ο μεγαλομέτοχος, δεν μπορεί να έχει άποψη για την τιμολογιακή πολιτική της εταιρείας; Δηλαδή, δεν μπορεί να προτείνει η Πολιτεία στην τράπεζα που είναι μεγαλομέτοχος, εν προκειμένω στην Εθνική, να μειωθεί η διαφορά επιτοκίων και χορηγήσεων στα επίπεδα που είναι οι ευρωπαϊκές συστημικές τράπεζες; Γιατί εδώ η ψαλίδα είναι μεγάλη. Βλέπω από 1,61 μέχρι 3,32%. Για ποιο λόγο; Να σας πω γιατί; Γιατί εσείς δεν θέλετε τον υγιή ανταγωνισμό και κρατάτε την ψαλίδα των επιτοκίων τόσο μεγάλη. Αν δεν σπάσουμε το τραπεζικό καρτέλ, τότε η ολιγοπωλιακή κατάσταση θα παραμείνει ίδια.Και μην κινδυνολογήσετε για «θαλασσοδάνεια», για ρουσφετολογικές προσλήψεις, για κρατισμό και για χρεοκοπία στις τράπεζες. Αυτή είναι η δική σας πολιτική. Τα κάνατε όταν ήσασταν κυβέρνηση και γνωρίζετε πολύ καλά τι γίνεται στον τραπεζικό τομέα. Τι γινόταν τότε, κύριε Μητσοτάκη, και εσείς προσωπικά. 

Ο ΣΥΡΙΖΑ στήριξε ένα σχέδιο ώστε να βγούμε από τη χρεοκοπία και να έχουμε ισχυρές τράπεζες και έχουμε αποδείξεις για όλα αυτά. Θέλω, λοιπόν, απαντήσεις στην πρόταση μας -και από εσάς κύριε Ανδρουλάκη-,  για το πως σπάνε τα καρτέλ με την παρέμβαση της Πολιτείας.

Για εμάς η επιλογή είναι ξεκάθαρη. Ξέρουμε ποια είναι η στάση του κυρίου Μητσοτάκη. Την απέδειξε όταν νομοθέτησε τον πτωχευτικό κώδικα και όταν πέρασε με νόμο την προστασία των funds και των servicers. Ακόμα και τις πωλήσεις των κόκκινων δανείων τις περάσατε ως επενδύσεις και καλύψατε, και ως προς την φορολογία και ως προς τον έλεγχο, τα funds και τους servicers. Εμείς με την ευκαιρία του Προϋπολογισμού θα επαναλάβουμε την ανάγκη και την πρόταση να υπάρχει και δεύτερη ευκαιρία για τους πολίτες, τους επιχειρηματίες, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αγρότες, αλλά να υπάρχει και προστασία της πρώτης κατοικίας, φορολόγηση και έλεγχος και στα funds και στους servicers.

Οφείλω, όμως, να σας πω ότι αυτό που πραγματικά λείπει από τη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό, είναι μια συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο και την προοπτική της οικονομίας. Αυτή είναι η μεγάλη, ουσιαστική συζήτηση. Είναι πολύ ανησυχητικό, γιατί στην Ελλάδα έχουμε ήδη τη χαμένη ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης. Γιατί δεν αξιοποιήσατε το Ταμείο Ανάκαμψης για να πετύχουμε και την καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Παραδείγματος χάρη όπως έκαναν άλλες χώρες σε μεγάλες υποδομές βιώσιμων και σύγχρονων μεταφορών, στη διάχυση πόρων στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, σε έργα κλιματικής ανθεκτικότητας, -τα οποία απεντάχθηκαν μάλιστα- ή σε υποδομές υγείας ή σε δράσεις για όλη τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα με ενεργειακή αναβάθμιση. Και καταφέρατε ένα αναπτυξιακό εργαλείο, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, να το κάνετε μια χαμένη ευκαιρία. Δεν έχετε αξιοποιήσει την ευκαιρία αυτή για αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου.

Η ιδεοληψία σας, αλλά και η προσήλωση σε συμφέροντα σας οδήγησαν μόνο σε ιδιωτικοποιήσεις, σε σκανδαλώδεις παραχωρήσεις, σε μονομερή τουριστική ανάπτυξη και στο real estate, με τον κίνδυνο του υπερτουρισμού να παραμονεύει, καθώς και σε ένα πάρτι αναθέσεων το οποίο έχει αναδείξει και σχολιάσει και η Κομισιόν. Τρεις στις τέσσερις δημόσιες συμβάσεις στη χώρα μας εκτελούνται πλέον με απευθείας ανάθεση. Αυτή είναι η πολιτική του κ. Μητσοτάκη. Γιατί; Γιατί μόνη του προτεραιότητα είναι η στήριξη των ολιγοπωλίων και η εξαφάνιση των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων και των παραγωγών. Αυτό είναι το σχέδιο Πισσαρίδη. Αυτό το μέλλον υποστηρίζει ο κύριος Μητσοτάκης και εδώ πρέπει να πάρουμε θέση όλοι μας. Εμείς περιμένουμε και από τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις και από το ΠΑΣΟΚ και τον κύριο Ανδρουλάκη να πάρει θέση για το σχέδιο Πισσαρίδη. Ξεκάθαρη θέση γιατί πρέπει να έχουμε ένα προοδευτικό σχέδιο για τη χώρα μας.

Ούτε για την ερήμωση της υπαίθρου, την αποκέντρωση και την περιφερειακή ανάπτυξη έχει σχέδιο η κυβέρνηση. Υπάρχουν τραγικοί ρυθμοί δημογραφικής ταπείνωσης στην περιφέρεια και ιδιαίτερα στην ακριτική περιφέρεια. Βλέπουμε αγρότες και κτηνοτρόφους αφημένους, κυριολεκτικά, στην τύχη τους. Τη γη υψηλής παραγωγικότητας να γεμίζει άναρχα με φωτοβολταϊκά τρίτων. Την ιδιωτικοποίηση της άρδευσης, πρώτα απ’ όλα στη Θεσσαλία, την έλλειψη υποδομών και ενός σχεδίου παραγωγής που να δίνει προοπτική στην αγροτική οικονομία και να δίνει υπεραξία στα ελληνικά προϊόντα και στις ομάδες παραγωγών. Και μια απερίγραπτη, σκανδαλώδη κατάσταση στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στις ενισχύσεις των αγροτών. Κυριολεκτικά βρίσκονται σε αγωνία όλες οι αγροτικές οικογένειες. Κύριε Μητσοτάκη, η ελληνική ύπαιθρος, χωρίς νέα παιδιά, χωρίς υποδομές και χωρίς δουλειά, δεν έχει προοπτική και δεν έχει μέλλον.

Για εμάς, για τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, η συζήτηση του Προϋπολογισμού έπρεπε να έχει και άλλες προτάσεις. Θα τις καταθέσουμε εμείς. Για ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο, που θα έχει προτεραιότητα στο πραγματικό προϊόν. Αγροτική ανάπτυξη, του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα και μεταποίηση των ανταγωνιστικών ελληνικών προϊόντων, αλλά και περιφερειακή ανάπτυξη. Αποκέντρωση των πόρων, Αποκέντρωση χρηματοδοτικών εργαλείων. Γιατί δεν μπορεί να υπάρχει βιώσιμη προοπτική για τη χώρα αν δεν αλλάξουμε παραγωγικό μοντέλο. Δεν πιστεύω να νομίζετε ότι μπορούμε έτσι, με «πήλινα πόδια» να δώσουμε τη μάχη και στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, όταν έχουμε μπροστά μας τη μεγάλη αβεβαιότητα της κλιματικής κρίσης και όταν είναι μονόδρομος η κλιματικά ουδέτερη οικονομία και το κυκλικό μοντέλο παραγωγής. Δεν ακούμε κουβέντα για όλα αυτά. Είστε αλλού, κυριολεκτικά. Και βέβαια, προσθέστε επιπλέον ότι έχουμε στη χώρα μας τη μεγάλη κρίση των οικοσυστημάτων αλλά και την υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος.

Εδώ, δεν ξέρω αν το έχετε καταλάβει, αλλά εκτεθήκατε. Και ο κ. Χατζηδάκης, που υπηρετούσε τότε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ, που ανέδειξε τα ρουσφέτια των πρόσθετων ορόφων που κάνατε με τον νόμο 4759 του 2020. Που ξεσηκώθηκε όλη η αυτοδιοίκηση ανεξαρτήτως καταγωγής, πολιτικής ή στήριξης.

Και έχουμε -και αυτό δεν συζητιέται καθόλου- καταδίκη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την ποιότητα της ατμόσφαιρας και στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Αυτό είναι θέμα δημόσιας υγείας. Είναι θέμα προοπτικής. Για σας; Πέρα βρέχει. Είναι πλέον προφανές ότι η κυβέρνηση δεν έχει ούτε την επάρκεια, αλλά δεν έχει και την πρόθεση να ασχοληθεί με όλα αυτά τα μεγάλα ζητήματα.

Εμείς λοιπόν καταθέτουμε αυτή την πρόταση της άλλης ανάπτυξης, που έχει πρώτα απ’ όλα κράτος δικαίου. Έχει ισονομία, πρόσβαση στα χρηματοδοτικά εργαλεία, διαφάνεια, κανόνες, σχεδιασμό, σχεδιασμό του χώρου, χωροταξικό σχεδιασμό, όχι βέβαια για real estate και αύξηση της δόμησης, αλλά για τη βιωσιμότητα. Και διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, έτσι ώστε να έχουμε νέα προϊόντα με την καινοτομία και την έρευνα, εδώ στην Ελλάδα, και βέβαια να έχουμε και εξαγωγικό προφίλ. Με μία προϋπόθεση: μαζί με την περιφερειακή ανάπτυξη να έχουμε πλουραλισμό και εκδημοκρατισμό της οικονομίας. Αυτή είναι η απάντηση απέναντι στα καρτέλ και στα ολιγοπώλια. Οι περισσότεροι παραγωγοί, η μεγαλύτερη και περισσότερη επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε και τους παραγωγούς και την παραγωγή. Αυτό θα φέρει και καλούς μισθούς και ενίσχυση της εργασίας και θα γυρίσουν νέοι επιστήμονες από το εξωτερικό.

Γιατί η δική σας θεώρηση, το μόνο που στοχεύει είναι φτηνή εργασία. Διαβάζω ότι το 70% των μισθωτών αμείβεται με λιγότερο από 950 ευρώ το μήνα. Προσέξτε. Μια οικογένεια με δύο εργαζόμενους με αυτή την αμοιβή δεν τα βγάζει πέρα. Ξέρετε γιατί; Γιατί δική σας προτεραιότητα είναι η κοινωνία των εργαζόμενων φτωχών. Αυτό είναι που έχει ως πολιτική η Νέα Δημοκρατία. Δεν «βγαίνουν» οι οικογένειες γιατί οι ελάχιστες αυξήσεις ισοπεδώνονται από την ακρίβεια. Το ποσοστό κάλυψης, από την άλλη, των συλλογικών συμβάσεων είναι πάρα πολύ χαμηλά, στο 29%, όταν η Ευρώπη είναι στο διπλάσιο, που δίνει καλύτερους μισθούς, και θέλει να φτάσει στο 80%.

Την ίδια στιγμή κυριολεκτικά λειτουργείτε ως οδοστρωτήρας και στην υγεία και στην παιδεία. Οι δαπάνες για την παιδεία είναι πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Εγκαταστάσεις με ελλείψεις. Συγχωνεύσεις και κλείσιμο σχολείων. Κενά εκπαιδευτικών. Αλλά φροντίσατε, απ’ την άλλη μεριά, να νομοθετήσετε υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων, καταπατώντας τα όνειρα των νέων, αλλά καταπατώντας και το Σύνταγμα. Πανεπιστημιακά ιδρύματα με στόχο το κέρδος. Φοιτητές – πελάτες και εμπόρευμα τα πτυχία.

Κυρίες, κύριοι βουλευτές τίθενται, λοιπόν, πολλά και σοβαρά ερωτήματα. Τι στάση θα κρατήσετε στην επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση και εσείς του ΠΑΣΟΚ, όσον αφορά το θέμα της δημόσιας ανώτατης παιδείας; Θα είναι πεδίο συναίνεσης, όπως προαναγγέλθηκε, μεταξύ της κυβέρνησης και του κυρίου Ανδρουλάκη; Το ακούσαμε, θέλουμε διάψευση. Δεν πιστεύουμε τίποτα από τις διαρροές. Εδώ είναι η Βουλή, εδώ να δώσετε απαντήσεις.

Αλλά και στην Υγεία. Έχουμε από τις υψηλότερες ακάλυπτες ανάγκες υγείας, από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών για την υγεία. Είμαστε η δεύτερη χειρότερη χώρα ως προς αυτές τις υπηρεσίες προς την κοινωνία. Έχουμε σοβαρότατο πρόβλημα και αμοιβών και στελέχωσης. Ξέρετε ότι φεύγουν οι γιατροί για να πάνε σε άλλες χώρες του εξωτερικού; Ακόμα και αυτοί που είναι στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ξέρετε ότι οι νοσηλευτές ξεκινάνε με μηνιαίες αμοιβές των 850 ευρώ; Δεν μπορούν να βρουν ούτε καν σπίτι σε περιοχές που διορίζονται και έχουμε σοβαρό πρόβλημα στο ισοζύγιο προσλήψεων αποχωρήσεων για το 2024. Γιατί; Γιατί η κυβέρνηση με τον Προϋπολογισμό στηρίζει και υποστηρίζει την ιδιωτικοποίηση και του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Τι άλλωστε είναι διαφορετικό με τα ιδιωτικά χειρουργεία; Μονοδρομείτε την υγεία προς τους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών και μάλιστα στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και τους εξυπηρετείτε. Και με την έλλειψη γιατρών στην περιφέρεια. Εκεί φαίνονται οι ανισότητες και ποιοι είναι τελικά για εσάς πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Μέσα στα αγαθά που έχετε «βάλει στο μάτι» για ιδιωτικοποίηση ετοιμάζετε τώρα και το σχέδιο για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης. Προσέξτε.  Αφού τις χρεοκοπήσετε με τη ρήτρα της ΔΕΗ, που έβαλαν τα εκλεκτά σας παιδιά στη ΔΕΗ, τώρα για να τις σώσετε θα τις δώσετε σε ιδιώτες. Αυτό κυριολεκτικά είναι βραβείο πολιτικής υποκρισίας. Και θεωρώ ότι έκανε πολύ σωστά η Αυτοδιοίκηση και σας επέστρεψε το σχέδιο νόμου για την ιδιωτικοποίηση των ΔΕΥΑ. Και μπαίνει ακόμα ένα ερώτημα: στην επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση θα υπάρχει συναίνεση αν η κυβέρνηση προωθήσει σχέδιο άρσης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού;

Συμπερασματικά, κυρίες και κύριοι βουλευτές, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί και αυτόν τον προϋπολογισμό για να ιδιωτικοποιήσει αγαθά όπως είναι η παιδεία, η υγεία, το νερό και να βάλει εμπόδια σε πανανθρώπινα δικαιώματα, όπως είναι η στέγη, η εργασία, η αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτή είναι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη. Κατεδαφίζοντας ταυτόχρονα και δομές, όπως είναι η Αυτοδιοίκηση και θεσμούς, όπως είναι οι ανεξάρτητες αρχές.

Η ακρίβεια, το υψηλό κόστος ζωής, η χαμηλή αγοραστική δύναμη, οι ελλείψεις σε παιδεία και υγεία, μας απομακρύνουν από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Αυτό της απόκλισης από την Ευρώπη. Αντί για σύγκλιση έχουμε απομάκρυνση. Το δικό μας μοντέλο, η δική μας πρόταση, θέτει σε προτεραιότητα τη σύγκλιση με την Ευρώπη. Ο Προϋπολογισμός της χώρας, για τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία οφείλει να συνδυάζει και τη δημοσιονομική σταθερότητα, την οποία έχουμε κατακτήσει με δική μας κυβέρνηση. Μην ξεχάσουμε ότι πάνω στα δικά μας βήματα σήμερα είναι ασφαλής ο Προϋπολογισμός. 

Αλλά εμείς θέλουμε να διασφαλίσουμε και κάτι ακόμα κύριε Μητσοτάκη. Το να μπορέσει η χώρα να προσεγγίσει τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Είναι λυπηρό ότι η χώρα μας δεν έχει την επάρκεια, αλλά δεν είχατε και εσείς την πρόνοια, να εισάγετε στη δημόσια συζήτηση το πώς θα συντάξουμε Προϋπολογισμό με βάση τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Ξέρετε, κυρίες κύριοι βουλευτές, ο ΟΗΕ έχει ολοκληρώσει έναν σχεδιασμό για πολύ σημαντικούς δείκτες, που εντάσσονται και στο πρόγραμμα για το 2030, για τη βιώσιμη ανάπτυξη παγκοσμίως. Το ερώτημα είναι, η ελληνική κυβέρνηση το ξέρει; Έχει κάνει κάτι γι’ αυτό; Γιατί πρέπει να σας πω ότι εμείς, όταν ήμασταν κυβέρνηση, παρότι ήμασταν σε κατάσταση χρεοκοπίας, το 2018 αξιολογήθηκε η χώρα στον ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη με βάση τους Δείκτες Βιώσιμης Ανάπτυξης. Κι από τότε… Γνωρίζετε κάτι; Το θυμάστε; Γιατί δεν το βάλατε στον Προϋπολογισμό; Γιατί δεν έχετε παραμετροποιήσει τον Προϋπολογισμό ως προς το αποτύπωμα των SDGs; Γιατί δεν προχωράτε με την καινοτομία;

Εμείς θέλουμε να είμαστε Ευρώπη στην πράξη και όχι στα λόγια. Θέλουμε να είμαστε Ευρώπη στις υποδομές, στην παραγωγή, στην περίθαλψη, στην παιδεία, στον μισθό, στις συντάξεις του Έλληνα και της Ελληνίδας. Και θέλουμε μια Ευρώπη πιο ισχυρή, πιο δημοκρατική, πιο βιώσιμη, γιατί μας ανησυχεί και η υποχώρηση της Ευρώπης από τις αξίες τις ευρωπαϊκές που υποστηρίζουμε, αλλά και από το κεκτημένο της δημοκρατικής κοινωνίας. Την προστασία των δημοκρατικών και ατομικών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου. Έγινε κάτι τραγικό χθες. Είχαμε ακόμα ένα ναυάγιο με θύματα. Και το ερώτημα είναι: αναλογίζεστε ποια είναι η επίπτωση του Συμφώνου Μετανάστευσης σε αυτά τα τραγικά περιστατικά που συμβαίνουν στη χώρα μας; Δεν πρέπει να κάνουμε κάτι για μια Ευρώπη η οποία θα μπορεί να έχει ταυτόχρονα και δημοκρατική λειτουργία και πλαίσιο ασφάλειας, αλλά και τη διατύπωση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής για την οικονομία;

Κυρίες, κύριοι Βουλευτές, θεωρώ ότι είναι αναγκαίο στην τοποθέτησή μου αυτή να αναφερθώ και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, συνεχίζοντας από τα ζητήματα της Ευρώπης. Είναι γεγονός ότι είναι ανησυχητικές οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Αναδεικνύουν ένα μείζον έλλειμμα της παγκόσμιας κοινωνίας στην πολιτική ειρήνης και στην εφαρμογή των αποφάσεων των διεθνών οργανισμών.

Ως προς τις επιλογές της κυβέρνησης διαβάζουμε, μετά το ΚΥΣΕΑ, ότι υπάρχει συζήτηση για το πάγωμα των αιτήσεων ασύλου των Σύρων προσφύγων, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι η πτώση Άσαντ δεν κατέστησε τη Συρία αυτομάτως ασφαλή. Υπάρχει λοιπόν ένα ερώτημα. Η κυβέρνηση δεν μπορεί, προκειμένου να «χαϊδέψει» εθνικιστικές φωνές, να παραβιάζει το δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αναγνωρίζει ως ασφαλή μια χώρα την οποία ελέγχουν τζιχαντιστές. Δεν θα σας επιτρέψουμε να εκτεθεί η χώρα σε προχειρότητες και κινήσεις εσωτερικής κατανάλωσης.

Κύριε Μητσοτάκη και στα ελληνοτουρκικά βλέπουμε ότι οι προτεραιότητές σας εξαντλούνται σε εσωκομματικές ισορροπίες, με αποτέλεσμα να ακολουθείτε την τακτική του εκκρεμούς. Μέχρι τις εκλογές, ο κύριος πρωθυπουργός αγκαλιά με τον κύριο Σαμαρά, επιδιδόταν σε μια άκρατη πατριδοκαπηλία, διακηρύσσοντας ότι ο πατριωτισμός ήταν ξένη λέξη για τον Αλέξη Τσίπρα. Αποκαλώντας μας «εθνική εξαίρεση» και διαχειριζόμενος με επικίνδυνο τρόπο το ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα της Θράκης. Μετά τις εκλογές, για να προσεγγίσει ένα άλλο κοινό, άρχισε να μιλάει για την ανάγκη υποχωρήσεων και να διαρρέει ότι σε λίγους μήνες μπορεί να έχουμε συνυποσχετικό και ολοκλήρωση του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Και τώρα, που νιώθει πίεση από τα δεξιά, που ο ίδιος εξέθρεψε, ο πρωθυπουργός μάς ανακοίνωσε και ήταν πολύ κρίσιμη αυτή η δημόσια τοποθέτηση, ότι δεν βλέπει προοπτική για να προχωρήσουμε στη Χάγη με την Τουρκία. Και ρωτάω: δεν καταλαβαίνετε πόσο εις βάρος των εθνικών συμφερόντων είναι αυτή η πολιτική, κύριε Μητσοτάκη; Δεν καταλαβαίνετε ότι από τη μια, με το να ανεβάζετε δημόσια τον πήχη και μετά να τορπιλίζετε δημόσια τις συνομιλίες, δημιουργείτε ένα σοβαρό ζήτημα; Ενώ θεσμικά -οφείλω να το πω αυτό- και η χώρα αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών, έδινε τελείως διαφορετική εικόνα. Ποια θα είναι η επόμενη μέρα, όταν δεν θα υπάρχει η προοπτική της Χάγης; Θέλω να απαντήσετε σήμερα, κύριε Μητσοτάκη. Για ποιο λόγο δεν προχωρήσατε με τη διαδικασία των διερευνητικών; Εμείς είχαμε ενημερώσει γι’ αυτό τον υπουργό Εξωτερικών, για να υπάρχει τουλάχιστον ένα πλαίσιο συνέχειας. Για να υπάρχει και ένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης με την Τουρκία. Κρατήσατε μόνο σε πολιτικό διάλογο αυτή τη διαδικασία.

Εμείς, θέλω να είμαστε ξεκάθαροι κυρίες και κύριοι βουλευτές, απορρίπτουμε αυτή την τυχοδιωκτική πολιτική του κ. Μητσοτάκη, που από τη μια κινείται με εθνικιστικά αντανακλαστικά και από την άλλη επενδύει σε μια συζήτηση μείζονος εθνικής σημασίας, χωρίς στρατηγική και με μικροκομματικά οφέλη. Εμείς ξεκάθαρα δηλώνουμε ότι πρέπει να διατηρηθεί ζωντανή η προοπτική οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στη Χάγη. Με καθαρές κόκκινες γραμμές και μια διπλή στρατηγική: και της ενίσχυσης της χώρας μας, αλλά και της διασφάλισης της ειρήνης. Μια στρατηγική που να αξιοποιεί τους συμμάχους μας και να συνδέει την προσφυγή στη Χάγη με τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Καθιστώντας παράλληλα σαφές στην Τουρκία ότι οι αρνητικές εξελίξεις στο Κυπριακό θα επιβαρύνουν και τον ελληνοτουρκικό διάλογο.

Ακούσαμε τον κ. Μητσοτάκη να υπερασπίζεται για άλλη μια φορά την πολιτική της Ελλάδας – «προκεχωρημένου φυλακίου», που πρωτοστατεί στην αποστολή όπλων στην Ουκρανία και στη Σαουδική Αραβία, στην εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων, στη μονόπλευρη στήριξη του Ισραήλ και στην παραχώρηση βάσεων επ’ αόριστον στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι απαράδεκτο να μην καταλαβαίνετε το λάθος να προσπαθούμε, να αποσπάσουμε την εύνοια των ΗΠΑ ως πιο σημαντικοί στη νοτιοανατολική πτέρυγα από την Τουρκία, ειδικά τώρα που αλλάζει η αμερικανική πολιτική και στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Η ισχύς της Ελλάδας, κύριε Μητσοτάκη, δεν ενισχύεται ως δήθεν προκεχωρημένο φυλάκιο, αλλά ως ευρωπαϊκός πυλώνας ειρήνης, σταθερότητας και πρωτοβουλιών στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο. Με σχήματα ασφάλειας και συνεργασίας απέναντι στην αποσταθεροποίηση που επιτείνουν άλλοι.

Επειδή αυτό κάναμε ως κυβέρνηση με συνέπεια και με πολύ θετικά αποτελέσματα, τα οποία δεν αξιοποιήσατε. Και επειδή, ως αντιπολίτευση, εμείς υπερασπιζόμαστε με καλύτερη συνέπεια από εσάς,  απ’ ότι φαίνεται, την εθνική γραμμή σε όλα τα θέματα. Για όλα αυτά, μου προξένησε πολύ άσχημη εντύπωση όταν άκουσα τον κύριο Γεραπετρίτη να κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ότι για τη συμφωνία των Πρεσπών δεν αναζήτησε τη σύμφωνη γνώμη άλλων κομμάτων. Θυμίζω ότι ο Αλέξης Τσίπρας είχε ενημερώσει από τον Ιανουάριο του 2019, πέντε μήνες πριν από την υπογραφή της συμφωνίας, όλους τους πολιτικούς αρχηγούς και ότι ο κ. Κοτζιάς, ως υπουργός Εξωτερικών είχε παράσχει αντίστοιχη ενημέρωση τους επόμενους μήνες. Αυτό που είπε ο κύριος Γεραπετρίτης, αναφερόμενος στον κύριο Σαμαρά, ότι πατριωτισμός σημαίνει να βάζουμε το εμείς πάνω από το εγώ, εμείς το κάναμε πράξη. Με θαρραλέα εθνική στρατηγική, η οποία είχε αρχή, μέση και τέλος, την οποία δεν έχετε σήμερα. Γιατί τότε ο κύριος Μητσοτάκης, αγκαλιά με τον κύριο Σαμαρά, είχε το θράσος να κατηγορεί τον Αλέξη Τσίπρα ότι αντάλλαξε το Μακεδονικό με τις συντάξεις. Σας το λέω χωρίς ενδοιασμούς. Θα κουβαλάτε πάντα το εθνικό άγος ότι για να γίνετε κυβέρνηση επενδύσατε με θράσος στην πατριδοκαπηλία. Και μετά κάνατε στροφή 180 μοιρών και λέτε παντού ότι η συμφωνία ορθώς πρέπει να τιμάται. Σήμερα ο κύριος Σαμαράς σας πληρώνει με το ίδιο νόμισμα.

Γίνατε κυβέρνηση το 2019 παίζοντας με τις Πρέσπες. Ενισχύσατε τη θέση σας το 2023 παίζοντας με τη Θράκη. Τώρα; Θέλετε να παίξετε με τα ελληνοτουρκικά; Πρέπει να πάρετε εδώ μία δημόσια θέση. Είναι, και το επιτάσσει, το εθνικό συμφέρον. Γιατί θέλω να ξέρετε και θέλουμε να ξέρετε, ότι στα παιχνίδια σας θα μας βρείτε απέναντι, γιατί εμείς είμαστε μια δύναμη εθνικής ευθύνης. Αυτός είναι ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

Ως προς τις αμυντικές δαπάνες θέλουμε να ξεκαθαρίσουμε ότι η θετική ψήφος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία αφορά τη στήριξη της εθνικής ασφάλειας και της άμυνας, αλλά όχι όλων των επιλογών της κυβέρνησης στο θέμα αυτό. Και θα είμαι συγκεκριμένος. Έχουμε επιλέξει διαχρονικά μία τέτοια συνεπή στάση. Με τεκμηρίωση έχουμε στηρίξει και στην αρμόδια επιτροπή αρκετά εξοπλιστικά προγράμματα. Σ’ ένα βαθμό αυτό δηλώνει και η θετική μας ψήφος, μιας και αρκετά από αυτά είναι και μέσα στον Προϋπολογισμό. Αλλά δεν αναιρούμε την πολύ αυστηρή κριτική που σας κάνουμε για άλλα ζητήματα και άλλα ελλείμματα πολιτικής, αλλά και σε νέα που αναφύονται. Γιατί πολλά προβλήματα στη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων οφείλονται σε εσάς το τελευταίο διάστημα.

Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Πρώτα απ’ όλα στην Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία έχουμε σοβαρότατα προβλήματα. Έχει κλείσει η παραγωγική βάση των ΕΑΣ στον Υμηττό. Έχετε παραδώσει όλη την υποδομή σε μία σλοβακική εταιρεία. Η ΕΑΒ είναι υποστελεχωμένη, όταν έχουμε αγορές ύψους 7 δισ.  από τη Γαλλία, αλλά δεν έχουμε κατασκευή ούτε μιας βίδας από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Παρουσιάζετε ως επιτυχία συμβάσεις 30 εκατομμυρίων, όταν τα προγράμματα που «έτρεχαν» ήταν δεκάδων δισεκατομμυρίων. Υπάρχει απαξίωση και των υποδομών και της τεχνογνωσίας και του προσωπικού και της στρατηγικής. Για όλα αυτά ενημερωθήκαμε πρόσφατα και προσωπικά και με επισκέψεις και στην ΕΑΣ και στην ΕΒΟ Αιγίου.

Δεύτερο πρόβλημα, στο έμψυχο δυναμικό μας. Κύριε Μητσοτάκη, δεν έχετε δώσει καμία στήριξη στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Γι’ αυτό και υπάρχουν μαζικές παραιτήσεις και αυτό μας προβληματίζει ιδιαίτερα. Υπάρχουν τεράστια κενά στους εισακτέους των στρατιωτικών σχολών, που οφείλονται και στο πολύ χαμηλό μισθολόγιο και υπάρχει παντελής έλλειψη μέριμνας και απουσία σημαντικών ουσιαστικών κινήτρων για τη σταδιοδρομία στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Τρίτον, δεν μπορείτε να παραγνωρίζετε, γιατί βγήκαν και στη δημοσιότητα τα σοβαρότατα προβλήματα που υπάρχουν και στα στρατιωτικά νοσοκομεία αλλά και στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού.

Και τέταρτον, υπάρχουν συμβάσεις σκανδαλώδεις, όπως αυτή της Καλαμάτας, για την οποία δημιουργούνται νέα ερωτήματα το τελευταίο διάστημα, αλλά και αγορές εξοπλισμού εκτός των εισηγήσεων των επιτελείων, τα οποία έχουμε αναδείξει και στη Βουλή. Έχετε, κύριε Μητσοτάκη, σοβαρότατες ευθύνες για την κατάσταση αυτή και πρέπει να τις αναλάβετε δημόσια.

Εμείς με την ψήφο μας δεν στηρίζουμε τις δικές σας επιλογές. Στηρίζουμε την εθνική ασφάλεια και άμυνα και τις επιλογές που έχουμε στηρίξει στην αρμόδια επιτροπή. Σας αφαιρούμε και κάθε δικαίωμα να κάνετε προπαγάνδα και να κρύψετε τη δική σας ανεπάρκεια. Αναγνωρίζουμε την ιδιαίτερα εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία και θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα και εδώ και έξω από τη χώρα μας. Προτάσσουμε την εθνική ασφάλεια. Αυτή είναι η επιλογή μας. Και πρέπει να πω, για να λύσω και ορισμένες απορίες που διατυπώνονται, ότι αυτό έχουμε κάνει πολλές φορές στο παρελθόν. Αυτό κάναμε και το 2020, αυτό κάναμε και το 2024. Αυτό για να μη δημιουργούνται ψευδείς εντυπώσεις. Τι σημαίνει η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ; Και αυτό είναι γνωστό σε όλα τα κόμματα. Πρώτον, ότι με βάση την τεκμηρίωση και συγκεκριμένες επιλογές εμείς τοποθετούμαστε. Και δεύτερον, ότι το μείζον πρόβλημα αυτού του Προϋπολογισμού, κυρίες και κύριοι βουλευτές, δεν είναι στις αμυντικές δαπάνες. Είναι στα υπερκέρδη, στα καρτέλ, στην φτωχοποίηση της ελληνικής κοινωνίας. Και δεν θα μπορέσετε να το κρύψετε. Η θετική ψήφος, επίσης, δεν σημαίνει «λευκή επιταγή», ούτε προφανώς στήριξη. Σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Σημαίνει πολύ αυστηρός έλεγχος για κάθε σύμβαση και για κάθε δαπάνη. Και με την ευκαιρία ανάληψης της θέσης ευθύνης του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, σας ενημερώνω ότι θα ζητήσω αναλυτική τεκμηρίωση και από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, όπως συζήτησα και με τον Υπουργό Εξωτερικών, για όλα τα προγράμματα που υλοποιούνται και τα οποία σχεδιάζονται. Γιατί, πράγματι, όλα αυτά που σας ανέφερα μας ανησυχούν ιδιαίτερα.

Είναι γεγονός ότι δεν επιλέγουμε την καταψήφιση των αμυντικών δαπανών, παρότι το συζητήσαμε, γιατί μας προβληματίζουν τα θέματα της πολιτικής της κυβέρνησης. Η δική μας στάση διαμορφώνεται με βάση τις προτεραιότητες, τα συγκεκριμένα δεδομένα και τις ανάγκες της χώρας. Απαιτούμε από την κυβέρνηση και λογοδοσία και διαφάνεια, αλλά δεν σας χαρίζουμε τον πατριωτισμό. Θεωρούμε ότι είναι προνόμιο για όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες.

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, συμπερασματικά δεν έχουμε έναν Προϋπολογισμό στήριξης της κοινωνίας, της παραγωγής, της οικονομίας, της καινοτομίας. Έχουμε έναν Προϋπολογισμό, μία από τα ίδια. Ίδιας λογικής με τον περσινό, που μας έφερε μέχρι σήμερα στα υπερκέρδη, στην ακρίβεια και στη φτωχοποίηση. Άρα, έχουμε έναν Προϋπολογισμό με αδικίες, με ανισότητες και κυρίως χωρίς προοπτικές προόδου. Το σχέδιο του κυρίου Μητσοτάκη είναι να δουλεύουν δέκα εκατομμύρια Έλληνες και Ελληνίδες και να κερδίζουν μερικές δεκάδες καρτέλ. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Είναι γεγονός ότι ενώ η κοινωνία ζει αυτή τη δυστοπία, εμείς ως ΣΥΡΙΖΑ περάσαμε δύσκολες στιγμές, που αδυνάτισαν και σκίασαν το έργο μας και τις επεξεργασίες μας. Έδωσαν και χώρο σε ένα σχέδιο που είχε πάντα η αντίδραση στη χώρα μας, να μειώσει την εμβέλεια του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, γιατί ξέρουμε πολύ καλά ότι μας φοβάται. Καταφέραμε όμως να βγούμε πιο δυνατοί. Να βγούμε πιο συγκροτημένοι και πιο αποφασισμένοι. Και θα ασκήσουμε τα καθήκοντα που μας ανέθεσε η ελληνική κοινωνία και στις τελευταίες, διπλές βουλευτικές εκλογές και στις πρόσφατες ευρωεκλογές. Τα καθήκοντα αυτά είναι τα καθήκοντα της αξιωματικής αντιπολίτευσης της χώρας.Αυτή είναι η λαϊκή ετυμηγορία, αυτή είναι η λαϊκή εντολή, αυτό είναι δημοκρατία. Και αυτό δεν πιστεύω να αμφισβητείται από κανέναν και από καμία. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ψήφο εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων και Ελληνίδων πολιτών.

Γι’ αυτό το λόγο εμείς θα καταθέσουμε κοστολογημένες προτάσεις, θα ασκήσουμε τεκμηριωμένη και δυναμική αντιπολίτευση και θα συμβάλουμε, πάνω απ’ όλα, για να υπάρχει μια εναλλακτική προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης. Γιατί η προοπτική δεν μπορεί να είναι η συναίνεση με τον κ. Μητσοτάκη. Η προοπτική της χώρας μας πρέπει να είναι μια προοδευτική κυβέρνηση. Μια κυβέρνηση που θα ανατρέψει τον κ. Μητσοτάκη και θα φέρει την πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα.

Γι αυτό το λόγο εμείς το ξεκαθαρίζουμε. Τεκμηριωμένη αντιπολίτευση θα κάνουμε και το ξέρετε ότι μπορούμε να κάνουμε, αλλά βολική και συναινετική αντιπολίτευση δεν πρόκειται να γίνουμε ποτέ. Γιατί στην κοινωνία πρέπει να δίνουμε συγκεκριμένες απαντήσεις,  όπως στον άδικο Προϋπολογισμό που έχουμε μπροστά μας. Η απάντηση της προοδευτικής αντιπολίτευσης πρέπει να στοχεύσει στην ουσία του Προϋπολογισμού. Γι’ αυτό μεταφέρουμε τη συζήτηση στην ουσία της οικονομίας, της εργασίας, της παιδείας, της υγείας, της υγείας και του παραγωγικού μοντέλου. Σε αυτά θέλουμε απαντήσεις και προτάσεις. Δεν υπάρχει περιθώριο συναίνεσης με μια ανάλγητη και αντιλαϊκή κυβέρνηση, η οποία κυβερνάει με το ρουσφέτι, με τους ημέτερους, με την προπαγάνδα και με τον αυταρχισμό.

Σαφώς πρέπει να βρούμε λύσεις και να διερευνήσουμε τις δυνατότητες συζήτησης μεταξύ των προοδευτικών κομμάτων και θα έλεγα και άμεσα πρέπει να γίνει αυτό.

Γιατί η κοινωνία δεν τα βγάζει πέρα. Γιατί η κοινωνία θέλει πρόταση αντιπολίτευσης με προοπτική και δεν την ενδιαφέρουν οι κομματικοί εγωισμοί. Και πρέπει να δώσουμε, όλος ο προοδευτικός χώρος, απάντηση. Ο ΣΥΡΙΖΑ μεγαλώνει και δυναμώνει για να παίξει το ρόλο του καταλύτη σε αυτή τη συζήτηση. Γιατί βλέπουμε ότι κάποιοι προσπαθούν να παίξουν παιχνίδια με κομματική ιδιοτέλεια.

Εμείς, λοιπόν, θα είμαστε εδώ για όσους μας ψήφισαν, αλλά και για όσους δεν μας ψήφισαν. Θα είμαστε εδώ ως αξιωματική αντιπολίτευση της χώρας, γιατί ξέρουμε ότι η χώρα πρέπει να δώσει νέες απαντήσεις απέναντι στις μεγάλες αβεβαιότητες του αύριο. Πρέπει να μιλήσουμε για τη γεωπολιτική αστάθεια, για την κλιματική κρίση, για τη νέα μεταναστευτική κρίση, για το δημογραφικό και την ερήμωση της υπαίθρου, για την τεχνητή νοημοσύνη, για τα θέματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου, αλλά και δικαιωμάτων, που δημιουργούν αυτές οι τεράστιες αλλαγές.

Ένας ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ είναι η δύναμη μιας ισχυρής αντιπολίτευσης στη Βουλή και στην κοινωνία, που έχει ανάγκη Ελληνικός λαός. Ένας ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ εγγυάται την εκπόνηση και την προοπτική προγράμματος εναλλακτικής προοδευτικής διακυβέρνησης. Αλλά ένας ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να παίξει και έναν πρωταγωνιστικό ρόλο και να εγγυηθεί τη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων στη βάση ενός προοδευτικού σχεδίου.

Η επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει να δώσει απαντήσεις για όλες αυτές τις μεγάλες αλλαγές. Με αφετηρία τις προοδευτικές αξίες και τα ιδανικά της ζωής, της ειρήνης, της δημοκρατίας πάνω από όλα. Για όλους αυτούς τους λόγους, νομίζω ότι είναι σαφές πως καταψηφίζουμε αυτόν τον άδικο Προϋπολογισμό και η μάχη που δίνουμε από εδώ και εμπρός είναι για την ανατροπή αυτής της άδικης κυβέρνησης.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Το βίντεο της ομιλίας: