Θεσσαλονίκη, 4 Σεπτεμβρίου 2026. Η μετάβαση από την απλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ουσιαστική ενσωμάτωσή της στην οικονομία, οι επενδύσεις σε υποδομές και ανθρώπινο κεφάλαιο, η παραγωγικότητα, οι αλλαγές στην αγορά εργασίας, το κόστος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η ανάγκη ο άνθρωπος να παραμείνει στο επίκεντρο της τεχνολογικής αλλαγής κυριάρχησαν στο Roundtable «Redefining Business Strategies in the Age of AI», που διοργάνωσε το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών στο περιθώριο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου στο Makedonia Palace, έφερε στο ίδιο τραπέζι κυβέρνηση, θεσμικούς φορείς, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, επιχειρήσεις και κοινωνικούς εταίρους ανοίγοντας έναν ουσιαστικό διάλογο για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου έθεσε το δίλημμα, «κατανάλωση ή παραγωγή Τεχνητής Νοημοσύνης», στο επίκεντρο της παρέμβασής του. Αναφέρθηκε στη λειτουργία του Pharos, στην έναρξη λειτουργίας του υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ στο τέλος του μήνα, στον σχεδιασμό δεύτερης υπολογιστικής υποδομής στην Κοζάνη, αλλά και στη μεγάλη αύξηση των ανοικτών δεδομένων, τα οποία, όπως είπε, έχουν φτάσει τα 22.500 datasets, από περίπου 80 μέχρι πρότινος.
Για τον ίδιο, πάντως, οι υποδομές είναι μόνο η αρχή καθώς το επόμενο βήμα είναι η τεχνολογία να περάσει στην πραγματική οικονομία, με τις επιχειρήσεις να εντοπίζουν συγκεκριμένα σημεία όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μειώσει κόστη, να αυξήσει την παραγωγικότητα ή να δημιουργήσει νέα αξία. Ταυτόχρονα, υπογράμμισε την ανάγκη «η ευρωπαϊκή προσέγγιση να παραμείνει ανθρωποκεντρική, ώστε η τεχνολογία να λειτουργεί δίπλα στον άνθρωπο, για τον άνθρωπο και όχι πέρα και πάνω από αυτόν».
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης χαρακτήρισε την ΤΝ όχι μια ακόμη τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μια νέα επανάσταση, η οποία πρέπει να ενταχθεί στον πυρήνα της παραγωγικής ανασυγκρότησης. Προσδιόρισε τρεις βασικές κατευθύνσεις: περισσότερες επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, ισχυρότερη σύνδεση βιομηχανίας, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και startups και, τέλος, επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Όπως τόνισε, «χωρίς συνεχή αναβάθμιση δεξιοτήτων και upskilling, η τεχνολογία δεν μπορεί από μόνη της να μετατραπεί σε παραγωγικό πλεονέκτημα».
Αυτή ακριβώς η ανθρώπινη διάσταση βρέθηκε και στο επίκεντρο της παρέμβασης του Υφυπουργού Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνου Γκιουλέκα, ο οποίος υπογράμμισε ότι η ΤΝ πρέπει να λειτουργήσει ως βοηθός του ανθρώπου και όχι ως υποκατάστατό του. Επεσήμανε ότι οι νέες δυνατότητες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται φοβικά, χωρίς όμως να αγνοούνται οι κίνδυνοι για την κριτική σκέψη, τη δημιουργική εργασία, τα fake news και τα deepfakes. «Αφού εμείς εφηύραμε τη μηχανή, πρέπει και να την ελέγξουμε», τόνισε.
Η Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννα Ευθυμίου σημείωσε ότι η προσέγγιση του υπουργείου είναι πρωτίστως ανθρωποκεντρική, με στόχο η Πολιτεία να μπορεί να προβλέπει τις μεταβολές και όχι απλώς να αντιδρά σε αυτές. Αναφέρθηκε στον μηχανισμό διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας, στην αξιοποίηση δεδομένων για την καταγραφή νέων τάσεων και στην ανάγκη συνεχούς κατάρτισης των εργαζομένων.
Στο ίδιο πεδίο, αλλά με το βλέμμα περισσότερο στη δομή της εργασίας των επόμενων ετών, ο Νίκος Μηλαπίδης, Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων, συμπύκνωσε τη νέα πραγματικότητα στη φράση ότι «το μέλλον της εργασίας δεν είναι άνθρωπος ή μηχανή, αλλά άνθρωπος με μηχανή». Υπογράμμισε ότι η υψηλότερη παραγωγικότητα δεν εγγυάται από μόνη της και δικαιότερη κοινωνία, ενώ έθεσε στο επίκεντρο την εκπαίδευση και την προσαρμογή των επιχειρήσεων. «Η επιχείρηση που δεν εκπαιδεύει τον εαυτό της εκπαιδεύει τον ανταγωνιστή της», σημείωσε.
Το πόσο δύσκολη είναι αυτή η μετάβαση είχε περιγράψει νωρίτερα ο Γιάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, επισημαίνοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως επιταχυντής: «μπορεί να πολλαπλασιάσει την παραγωγικότητα ενός καλά οργανωμένου φορέα, αλλά μπορεί εξίσου να πολλαπλασιάσει τα προβλήματα ενός οργανισμού με αδύναμες διαδικασίες και κακή διοίκηση». Το κρίσιμο πρόβλημα είναι ότι «η τεχνολογία κινείται με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από τους κοινωνικούς θεσμούς, την εκπαίδευση και τις επιχειρηματικές οργανώσεις». Έθεσε, δε, το ζήτημα πολύ ευρύτερα από την απώλεια θέσεων εργασίας, αναφερόμενος στην παραπληροφόρηση, τη μαζική επιτήρηση, τα αυτόνομα οπλικά συστήματα και τα AI companions.
Η ταχύτητα αυτή δημιουργεί με τη σειρά της την ανάγκη για θεσμικά «θεμέλια». Ο Βασίλης Καρκατζούνης, Ειδικός Γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, προσδιόρισε τρεις βασικές προϋποθέσεις για σοβαρή πολιτική AI: υποδομές, δεδομένα και καταρτισμένους ανθρώπους. Τόνισε επίσης ότι η διαμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου πρέπει να γίνεται μέσα από πραγματικό διάλογο ακόμη και με εκείνους που αντιμετωπίζουν κριτικά την τεχνολογία, ώστε να αποφεύγονται θεσμικά «filter bubbles», ενώ έθεσε ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, deepfakes και αξιοπιστίας του ψηφιακού περιεχομένου.
Στη δική του παρέμβαση, ο Γιώργος Παγουλάτος, πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ, σημείωσε ότι υπάρχουν «πολλά που γνωρίζουμε ότι δεν γνωρίζουμε και ακόμη περισσότερα που δεν γνωρίζουμε καν ότι αγνοούμε». Τόνισε ότι η αυτορρύθμιση των επιχειρήσεων δεν αρκεί και ότι απαιτείται διεθνής συντονισμός, ενώ παρουσίασε παραδείγματα από χώρες του ΟΟΣΑ όπου εταιρείες λειτουργούν ήδη με hybrid workflows ανθρώπων και AI agents.
Στην ίδια διεθνή διάσταση, αλλά από την πλευρά του ανθρώπινου κεφαλαίου, η Μάιρα Μυρογιάννη, Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, τόνισε ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο να επιστρέψουν στην Ελλάδα Έλληνες του εξωτερικού, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να αξιοποιηθεί η διασπορά ως ένα έτοιμο παγκόσμιο δίκτυο γνώσης, εμπειρίας και επαφών, που μπορεί να μεταφέρει τεχνογνωσία από ώριμα διεθνή οικοσυστήματα AI στην ελληνική οικονομία.
Πιο ριζοσπαστική ήταν η αποτίμηση του Βουλευτή Επικρατείας και πρώην υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρου Σκυλακάκη, ο οποίος περιέγραψε μια τεχνολογική εξέλιξη σε διαδοχικές φάσεις: πρώτα ενίσχυση της ανθρώπινης παραγωγικότητας, στη συνέχεια συστήματα που θα αναλαμβάνουν όλο και περισσότερες νοητικές λειτουργίες και, αργότερα, σύγκλιση με τη ρομποτική και τον αυτοματισμό. Υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εντείνει δραματικά τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, χρησιμοποιώντας τη χαρακτηριστική εικόνα ότι επιχειρήσεις και οικονομίες κινδυνεύουν να χωριστούν «στους συνδαιτυμόνες και σε αυτούς που θα είναι στο μενού».
Στους κινδύνους της άνισης προσαρμογής στάθηκε και ο Μιχάλης Μπλέτσας, Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, μιλώντας για έναν νέο «ψηφιακό δαρβινισμό», με ιδιαίτερα ευάλωτες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν τους πόρους για να ακολουθήσουν. Παράλληλα, προειδοποίησε για τον ανθρωπομορφισμό των συστημάτων AI, δηλαδή την τάση των ανθρώπων να τους αποδίδουν ιδιότητες και προθέσεις που στην πραγματικότητα δεν έχουν.
Ιδιαίτερο βάρος είχαν οι παρεμβάσεις των δύο μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Η Πέγκυ Αντωνάκου, Regional General Manager for Southeast Europe της Google, υπογράμμισε ότι «ο χρόνος πιέζει», επισημαίνοντας ότι οι μεγάλες πλατφόρμες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να δημιουργηθούν νέα προϊόντα και υπηρεσίες από ολόκληρο το επιχειρηματικό οικοσύστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να προσθέσει 10-12 δισ. ευρώ στο ελληνικό ΑΕΠ σε ορίζοντα δεκαετίας, ενώ η καθυστέρηση στην υιοθέτηση θα περιόριζε δραστικά το όφελος.
Στη δυνατότητα της χώρας να μετατρέψει αυτή την ταχύτητα σε γεωγραφικό πλεονέκτημα στάθηκε η Γιάννα Ανδρονοπούλου, General Manager Greece, Cyprus & Malta της Microsoft. Υπογράμμισε ότι χρειάζονται επενδύσεις σε υποδομές, ενίσχυση του οικοσυστήματος startups και ανάπτυξη dual-use τεχνολογιών, εκτιμώντας ότι «η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σταδιακά σε AI hub της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».
Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος του ΣΕΒ, εκτίμησε ότι ο συνολικός όγκος εργασίας δεν θα μειωθεί απαραίτητα, αλλά οι θέσεις και οι απαιτούμενες δεξιότητες θα αλλάξουν, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διά βίου μάθηση. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει πραγματικό κόστος και ότι «οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κινδυνεύουν να βρεθούν σε μειονεκτική θέση, όχι μόνο λόγω της αρχικής επένδυσης αλλά και λόγω της μελλοντικής εξάρτησης από τις χρεώσεις των μεγάλων παρόχων».
Το ίδιο ζήτημα ανέπτυξε από διαφορετική σκοπιά η Ράνια Αικατερινάρη, Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΣΕΒ, θέτοντας το θέμα της AI sovereignty και της διαχείρισης των επιχειρηματικών δεδομένων. Όπως σημείωσε, περίπου το 60% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα πειραματίζεται με AI, αλλά πολύ λιγότερες την έχουν εντάξει ουσιαστικά στον πυρήνα των δραστηριοτήτων τους.
Ο Χρήστος Γούλας, Γενικός Διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, επισήμανε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν επιδρά με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις δουλειές. Σε ορισμένες περιπτώσεις υποκαθιστά εργασία και δημιουργεί πιέσεις, ενώ σε άλλες λειτουργεί συμπληρωματικά και μπορεί να αυξήσει παραγωγικότητα και αποδοχές. Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελούν «οι νέοι εργαζόμενοι, καθώς πολλά entry-level καθήκοντα μέσω των οποίων αποκτούσαν εμπειρία μπορούν πλέον να εκτελεστούν από AI».
Μια διαφορετική χρονική διάσταση στη συζήτηση έβαλε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, σημειώνοντας ότι μπορεί να χρειαστεί ακόμη και μία δεκαετία για να αποτυπωθεί πλήρως η επίδραση της AI στην παραγωγικότητα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα σοβαρότερα ερωτήματα δεν είναι κατ’ ανάγκην οικονομικά: «αφορούν τη δημοκρατία, τη δημοσιογραφία, τον ρόλο του πολίτη και το πώς μια κοινωνία θα αντιμετωπίσει ανθρώπους που ενδέχεται να χάσουν την εργασία τους σε μεγαλύτερη ηλικία».
Ο Τάσος Ιωσηφίδης, Partner της EY-Parthenon, σημείωσε ότι η υιοθέτηση από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις παραμένει χαμηλή, με βασικά εμπόδια την ασφάλεια, τα δεδομένα, το governance και το κόστος. Η Αμαρυλλίς Λιαμπότη, Managing Director & Partner της BCG, υπενθύμισε από την πλευρά της ότι οι αλλαγές δεν ανήκουν στο μέλλον αλλά είναι ήδη εδώ, φέρνοντας ως παράδειγμα την κατακόρυφη αύξηση της παραγωγικότητας στον προγραμματισμό και την επιβράδυνση των νέων προσλήψεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Νίκος Χριστοδούλου, Partner και Technology & Transformation Leader της Deloitte, τόνισε ότι η αγορά μιας άδειας AI δεν ισοδυναμεί με μετασχηματισμό μιας επιχείρησης. Χρειάζεται ανασχεδιασμός των πραγματικών workflows και άνθρωποι που θα δουλεύουν μέσα στις επιχειρήσεις για να μετατρέπουν τις δυνατότητες της τεχνολογίας σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Ο Ηλίας Βύζας, Head of Consulting της EY Greece, συνέδεσε αυτή την ανάγκη με την επόμενη φάση του Agentic AI, υπογραμμίζοντας ότι «ο μετασχηματισμός είναι πρωτίστως οργανωτικός και ανθρώπινος και όχι απλώς τεχνολογικός».
Από τις μεγάλες επιχειρήσεις στα οικοσυστήματα καινοτομίας
Η Βουλευτής της ΝΔ Μαρία Νεφέλη Χατζηιωαννίδου επισήμανε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία και για μεγαλύτερες γενιές εργαζομένων, καθώς η εμπειρία και η ανθρώπινη κρίση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν κάποιος καλείται να αξιολογήσει τα αποτελέσματα που παράγουν οι αλγόριθμοι.
Από την πλευρά του, ο Συμεών Σιδηρόπουλος, Corporate Affairs & Communications Director της JTI Hellas, συνέδεσε την τεχνολογική αλλαγή με τη συνεχή βελτίωση και την ανθρώπινη δεξιοτεχνία, αναφέροντας ότι οκτώ στους δέκα εργαζόμενους εμφανίζονται περισσότερο παραγωγικοί και ικανοποιημένοι όταν αξιοποιούν νέα εργαλεία AI.
Παράλληλα, ο Σπύρος Αρσένης, Head of Business Innovation Development της NBG Business Seeds, σημείωσε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μετατραπεί στην κυρίαρχη τεχνολογική κατεύθυνση των startups, ενώ ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, Founder & CEO της Yodiwo, έθεσε ως στόχο τη γεφύρωση καινοτομίας και παραγωγής για τη δημιουργία περισσότερων προϊόντων made in Greece, επισημαίνοντας παράλληλα το χάσμα υιοθέτησης μεταξύ ελληνικών και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Την ίδια ανάγκη να μη χαθεί ακόμη ένα τεχνολογικό κύμα ανέδειξε και ο Θανάσης Τζίκας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Τεχνόπολης Θεσσαλονίκης, χαρακτηρίζοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη ίσως την «τελευταία ευκαιρία» της Ελλάδας να δημιουργήσει ισχυρό εγχώριο τεχνολογικό οικοσύστημα, μετά τις ευκαιρίες που, όπως είπε, χάθηκαν στις προηγούμενες εποχές του PC και του Internet.
Από την πλευρά της η Φαίη Μακαντάση, Research Director της διαΝΕΟσις, έφερε στη συζήτηση την κοινωνική διάσταση, παρουσιάζοντας στοιχεία που δείχνουν γρήγορη αύξηση της χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης αλλά ταυτόχρονα ισχυρή απαίτηση των πολιτών για ρύθμιση, ιδιαίτερα σε θέματα εργασίας, ιδιωτικότητας και deepfakes.
Τέλος, ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Τσομώκος, ανακοίνωσε ότι το Roundtable θα επαναληφθεί στην Αθήνα στους επόμενους έναν με δύο μήνες, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο η εκδήλωση να καθιερωθεί σε τακτική βάση.
Τη συζήτηση συντόνισαν η Ηλιάνα Μάγρα, δημοσιογράφος της «Καθημερινής», και ο Λουκάς Βελιδάκης, δημοσιογράφος της ATHENS VOICE.
Χορηγοί της εκδήλωσης ήταν: JTI, Google και Evenly.
| Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών – Roundtable «Redefining Business Strategies in the Age of AI» |
| Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών – Roundtable «Redefining Business Strategies in the Age of AI» |
