H δραστηριότητα του COVID-19 παγκοσμίως συνεχίζει να αυξάνεται καθώς τα ποσοστά (επιπολασμός) της υποπαραλλαγής JN.1 αυξάνονται
Το CDC (Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων) των ΗΠΑ, δημοσίευσε μόλις στις 5 Ιανουαρίου 2024 ενημερωτικό σημείωμα, όπου αναφέρει ότι η δραστηριότητα του COVID-19 συνεχίζει να αυξάνεται, καθώς ο επιπολασμός της υποπαραλλαγής JN.1 αυξάνεται. Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη και ο Ιατρός Γιάννης Ντάνασης, αναφέρουν ότι προερχόμενη από την BA.2.86, η υποπαραλλαγή JN.1 είναι τώρα η πιο ευρέως κυκλοφορούσα παραλλαγή του SARS-CoV-2 στις Ηνωμένες Πολιτείες και παγκοσμίως. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η JN.1 προκαλεί σοβαρότερη νόσηση.
Μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 2024, η JN.1 εκτιμάται ότι στις ΗΠΑ αντιπροσωπεύει περίπου 62% (εύρος 55-68%) από όλες τις παραλλαγές SARS-COV-2, με αύξηση από τον εκτιμώμενο επιπολασμό 44% (εύρος 39-50 %) πριν από δύο εβδομάδες. Το CDC παρατηρεί επίσης αύξηση του επιπολασμού της JN.1 στους διεθνείς ταξιδιώτες και τα επίπεδα των ιογενών λυμάτων, καθώς και στις περισσότερες περιοχές παγκοσμίως. Οι νέες διαγνώσεις COVID-19, οι νοσηλείες και οι θάνατοι έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, όμως λοιμώξεις από τον COVID-19 προκαλούν πλέον λιγότερο συχνά σοβαρότερες νοσήσεις από ό,τι νωρίτερα στην πανδημία. Τα επίπεδα μόλυνσης που μετρήθηκαν με τη χρήση των λυμάτων και της θετικότητας των διαγνωστικών τεστ, τα οποία καταγράφουν τόσο συμπτωματικές όσο και ασυμπτωματικές λοιμώξεις, είναι υψηλότερα από το προηγούμενο έτος (που σήμερα εκτιμάται ότι είναι ~ 27% και ~ 17% υψηλότερα, αντίστοιχα). Τα επίπεδα ιού των λυμάτων, ειδικότερα, έχουν αυξηθεί ραγδαία τις τελευταίες εβδομάδες.
Συγκριτικά, η ιατρική παρακολούθηση της COVID-19, όπως τα ποσοστά επίσκεψης σε τμήματα επειγόντων περιστατικών, έχουν επίσης αυξηθεί, αλλά σε μικρότερο βαθμό και παραμένουν 21% χαμηλότερα από ό,τι το προηγούμενο έτος. Επιπλέον, ο αριθμός των νοσηλειών COVID-19 είναι 22% χαμηλότερος συγκριτικά με το προηγούμενο έτος και το ποσοστό των συνολικών θανάτων που σχετίζονται με το COVID-19 είναι 38% χαμηλότεροι.
Αυτή η μεταβολή της σχέσης μεταξύ των επιπέδων μόλυνσης και της σοβαρότητας της ασθένειας σχετίζεται με μεγαλύτερα επίπεδα ανοσολογικής προστασίας που παρέχονται από εμβόλια, προηγούμενη μόλυνση ή και τα δύο. Πάνω από το 97% των ανθρώπων έχουν φυσικά ή επαγόμενα από εμβόλια αντισώματα κατά του ιού που προκαλεί το COVID-19 (SARS-CoV-2). Αυτή η ανοσολογική προστασία μπορεί να εξασθενήσει με την πάροδο του χρόνου, αλλά τείνει να διαρκεί περισσότερο για την πρόληψη σοβαρών ασθενειών παρά για την πρόληψη λοιμώξεων.
Κατά το CDC, είναι σημαντικό να υπενθυμιστεί ότι το COVID-19 και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του Covid-19, όπως το long Covid, παραμένουν σημαντικές απειλές για τη δημόσια υγεία, ειδικά για τους ανθρώπους που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής ασθένειας.
Μερικά παραπάνω στατιστικά στοιχεία και οδηγίες:
- Οι νοσηλείες λόγω COVID-19 αυξήθηκαν στις ΗΠΑ κατά 20,4% την εβδομάδα που έληξε στις 30 Δεκεμβρίου 2023. Την ίδια περίοδο, οι θάνατοι αυξήθηκαν κατά 12,5%, με τους θανάτους από COVID-19 να αντιπροσωπεύουν το 3,6% των συνολικών θανάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
- Τα επίπεδα ιικής δραστηριότητας των λυμάτων, ένα σημαντικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση αυξήσεων μετάδοσης του COVID-19 στην κοινότητα, είναι επί του παρόντος υψηλά και αυξάνονται σε όλες τις περιοχές. Στις 25 Δεκεμβρίου 2023, το 66% των δειγμάτων λυμάτων είχαν JN.1 ως κυρίαρχη υποπαραλλαγή, από 58% την προηγούμενη εβδομάδα.
- Η JN1.1 δεν αυξάνεται μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και παγκοσμίως. Αυτή τη στιγμή είναι η πιο διαδεδομένη υποπαραλλαγή σε όλο τον κόσμο, αφού είναι η κυρίαρχη υποπαραλλαγή στην Ευρώπη και ανεβαίνει κατακόρυφα στην Ασία.
- Κατά το CDC, δεν είναι αρκετοί Αμερικανοί εμβολιασμένοι, αφού μόνο το 8% των παιδιών και το 19% των ενηλίκων έχουν λάβει το επικαιροποιημένο εμβόλιο COVID-19. Μόνο το 38% των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω αναφέρουν ότι έχουν λάβει αυτό το εμβόλιο, κάτι που είναι ανησυχητικό, δεδομένου ότι διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο νοσηλείας από τον COVID-19. Τα επικαιροποιημένα εμβόλια για τον COVID-19 αναμένεται να αυξήσουν την προστασία έναντι της JN.1, όπως κάνουν και έναντι άλλων υποπαραλλαγών, βοηθώντας στην πρόληψη σοβαρών ασθενειών.
- Οι ακόλουθες ενέργειες μπορούν να σας βοηθήσουν να προστατέψετε εσάς και τους αγαπημένους σας έναντι του σοβαρού COVID-19: Ελέγξτε εάν εμφανίζετε αναπνευστικά συμπτώματα ή εάν εκτίθεστε σε κάποιον που έχει COVID-19. Μιλήστε με τον γιατρό σας, σχετικά με τη θεραπεία εάν είστε θετικοί και διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο για σοβαρό COVID-19.Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα των εσωτερικών χώρων σας είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους πρόληψης της εξάπλωσης. Μάθετε περισσότερα σχετικά με άλλους τρόπους μείωσης της εξάπλωσης, όπως τη χρήση μάσκας, το συχνό πλύσιμο των χεριών και την αύξηση της απόστασης, ώστε να μειωθεί ο συνωστισμός.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΑΣ ΝΟΣΟΥ COVID-19 (COVID-19 REBOUND) ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΙΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΩΣ ΑΓΩΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ COVID-19;
Το έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine (NEJM, στο διαδικτυακό NEJM Journal Watch- Informing Practice), μόλις στις 3 Ιανουαρίου 2024 δημοσίευσε βραχύ άρθρο για την επανεμφάνιση συμπτωμάτων COVID-19 μετά από λήψη αγωγής (πχ αντιιικών φαρμάκων) που έχει εγείρει την επιστημονική απορία αν η θεραπεία συσχετίζεται με την επανεμφάνιση συμπτωμάτων σε ορισμένες περιπτώσεις. Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και ο Ιατρός Πάνος Μαλανδράκης, αναφέρουν ότι σύμφωνα με τις αναλύσεις του CDC πάνω σε πολλές μελέτες, φαίνεται ότι δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ της λήψης αντιικών χαπιών και του φαινομένου “rebound” COVID-19. Η χρήση του nirmatrelvir/ritonavir (paxlovid) που είναι η συνιστώμενη αγωγή για ήπια-μέτριας βαρύτητας νόσο COVID-19, έχει μειώσει τα ποσοστά νοσηλείας και θανάτου. Η χρήση του molnupiravir για ασθενείς που έχουν αντένδειξη να λάβουν paxlovid, έχει επίσης δείξει θετικά αποτελέσματα. Η χρήση βέβαια των αντιικών χαπιών βρίσκεται σε μικρότερα ποσοστά από το αναμενόμενο, λόγω πιθανά της πεποίθησης ότι η λήψη τους συσχετίζεται με φαινόμενο rebound.
Το CDC δημοσίευσε δύο μελέτες με το θέμα αυτό: μία μετανάλυση από δεδομένα 7 μελετών και μία αναδρομική ανάλυση δύο κλινικών μελετών. Συνολικά οι μελέτες δεν έδειξαν στατιστικά σημαντική διαφορά στην επανεμφάνιση συμπτωμάτων μετά τη λήψη της αντιικής αγωγής, ενώ συνήθως όταν αυτό συνέβαινε αφορούσε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς ή ασθενείς με σοβαρές συννοσηρότητες, αλλά δεν συσχετίστηκε με αυξημένη θνητότητα ή νοσηλεία.
Με βάση λοιπόν τα δημοσιευμένα αυτά δεδομένα, η χρήση των εγκεκριμένων φαρμάκων για αυτούς τους ασθενείς μειώνει σημαντικά την πιθανότητα νοσηλείας και θανάτου, χωρίς να επηρεάζει το φαινόμενο “rebound” που έχει περιγραφεί, δηλαδή την επανεμφάνιση των συμπτωμάτων της νόσου ή ένα νέο θετικό διαγνωστικό τεστ SARS-COV-2 μετά την ίαση.
