Αθήνα, 4 Μαΐου 2026
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, απαντώντας στην Επίκαιρη Ερώτηση του Ανεξάρτητου Βουλευτή Κέρκυρας Αλέξανδρου-Χρήστου Αυλωνίτη με θέμα «Το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να ενισχύσει και να στηρίξει το “Μουσείο Καποδίστρια – Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών” στην Κέρκυρα», ανέδειξε τον σταθερό και πολυεπίπεδο χαρακτήρα της στήριξης που παρέχει το Υπουργείο σε έναν φορέα με ιδιαίτερη ιστορική και επιστημονική σημασία.
Στην πρωτολογία της, η Υπουργός υπογράμμισε ότι «το Μουσείο Καποδίστρια και το Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών αποτελούν έναν ιδιαίτερα αξιόλογο επιστημονικό φορέα. Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ως προσωπικότητα και ως πολιτικός, δεν ανήκει μόνο στην Κέρκυρα, αποτελεί μορφή για την οποία αισθάνεται υπερηφάνεια ολόκληρη η Ελλάδα. Και, παρ΄ότι η ιστορία δεν αλλάζει, είναι εύλογο να αναλογιστεί κανείς ότι, εάν δεν είχε μεσολαβήσει η δολοφονία του, ενδεχομένως η πορεία των πραγμάτων να ήταν διαφορετική. Συνεπώς, έχουμε όλοι την υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη και το έργο του». Επεσήμανε ότι «το συγκεκριμένο Μουσείο, αποτελεί ιδιωτική πρωτοβουλία και δεν υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού και τόνισε: «Το Υπουργείο έχει στηρίξει και συνεχίζει να στηρίζει το Μουσείο Καποδίστρια με ποικίλους τρόπους» και «η υποστήριξη του ΥΠΠΟ δεν περιορίζεται μόνο, στις, κατά καιρούς, οικονομικές ενισχύσεις, αλλά επεκτείνεται και σε ζητήματα καθοριστικά για τη λειτουργία του». «Το κτίριο του Μουσείου έχει κηρυχθεί και προστατευθεί ως μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού», ενώ «παρέχεται επιστημονική συνδρομή και τεχνική υποστήριξη, που αφορούν στην οργάνωση και την έκθεση των συλλογών, την επιμόρφωση του προσωπικού, καθώς και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη θεσμική προοπτική του φορέα, σημειώνοντας ότι «οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου ενθαρρύνουν το Μουσείο να ενταχθεί στη διαδικασία αναγνώρισης και πιστοποίησης Μουσείων» και ότι «από το 2026 και εξής η χρηματοδότηση θα αφορά αποκλειστικά τα αναγνωρισμένα μουσεία».
Στη δευτερολογία της, η Υπουργός διεύρυνε το πλαίσιο της απάντησής της, επισημαίνοντας ότι «το μουσείο, δεν εποπτεύεται από το κράτος» και ότι «η επιχορήγησή του, μέσω του Μητρώου, αποτελεί επιλογή του Μουσείου, μετά από την υποβολή σχετικής αίτησης». Τόνισε ότι «εκδίδονται από το Υπουργείο Πολιτισμού ετήσιες προσκλήσεις, και επομένως το μουσείο θα μπορεί κάθε χρόνο να υποβάλλει υποψηφιότητα και δεδομένης της σημασίας του και της συνεργασίας του με το Υπουργείο Πολιτισμού, θα μπορούσε να εξασφαλίσει το ανώτατο ποσό των 30.000 ευρώ που προβλέπεται».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο θεσμικών αλλαγών, διευκρινίζοντας ότι «σε αυτή την περίπτωση το μουσείο αποκτά διαφορετικό καθεστώς» και «δεν θα λαμβάνει μόνον χρηματοδότηση, αλλά θα πρέπει να αναλάβει συγκεκριμένες υποχρεώσεις».
Κλείνοντας, η Λίνα Μενδώνη την τοποθέτηση της, ανέδειξε τη σημασία της τοπικής συμμετοχής, υπογραμμίζοντας ότι «θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ένα τόσο αξιόλογο μουσείο να στηρίζεται πρωτίστως από την τοπική κοινωνία», επισημαίνοντας πως «εάν υπάρξει σχετική πρωτοβουλία από την τοπική κοινωνία, μέσω των αρμόδιων φορέων με οικονομική συμβολή, σας διαβεβαιώνω ότι το Υπουργείο Πολιτισμού θα ανταποκριθεί θετικά».
Ακολουθούν ολόκληρη η Πρωτολογία και Δευτερολογία της Υπουργού Πολιτισμού
Πρωτολογία
Σας ευχαριστώ θερμά, κύριε Βουλευτά, για την ερώτησή σας.
Πράγματι, θεωρώ —και νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε— πως το Μουσείο Καποδίστρια και το Κέντρο Καποδιστριακών Μελετών αποτελούν έναν ιδιαίτερα αξιόλογο επιστημονικό φορέα. Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ως προσωπικότητα και ως πολιτικός, δεν ανήκει μόνο στην Κέρκυρα· αποτελεί μορφή για την οποία αισθάνεται υπερηφάνεια ολόκληρη η Ελλάδα. Και, παρότι η ιστορία δεν αλλάζει, είναι εύλογο να αναλογιστεί κανείς ότι, εάν δεν είχε μεσολαβήσει η δολοφονία του, ενδεχομένως η πορεία των πραγμάτων να ήταν διαφορετική. Συνεπώς, έχουμε όλοι την υποχρέωση να τιμούμε τη μνήμη και το έργο του.
Το συγκεκριμένο Μουσείο, όπως αναφέρατε, αποτελεί ιδιωτική πρωτοβουλία και δεν υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού. Ωστόσο, το Υπουργείο το έχει στηρίξει και συνεχίζει να το στηρίζει με διάφορους τρόπους. Η υποστήριξη αυτή δεν περιορίζεται μόνο σε οικονομικές ενισχύσεις κατά καιρούς, αλλά επεκτείνεται και σε ζητήματα καθοριστικά για τη λειτουργία του.
Ενδεικτικά, το κτίριο του Μουσείου έχει κηρυχθεί και προστατευθεί ως μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Παράλληλα, στα προγράμματα που το Μουσείο διεκδικεί, το Υπουργείο λειτουργεί ως αρωγός, καθώς η συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών είναι συχνά απαραίτητη για την επιτυχή προώθηση και υλοποίησή τους. Επιπλέον, παρέχεται επιστημονική συνδρομή και τεχνική υποστήριξη, που αφορούν την οργάνωση και την έκθεση των συλλογών, την επιμόρφωση του προσωπικού, καθώς και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων.
Σήμερα, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου ενθαρρύνουν το Μουσείο να ενταχθεί στη διαδικασία αναγνώρισης. Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει θεσπίσει ένα σύστημα πιστοποίησης για τα δημόσια μουσεία και αναγνώρισης για τα ιδιωτικά ή μη κρατικά μουσεία, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας και της βιωσιμότητάς τους. Έχει ήδη ανακοινωθεί ότι από το 2026 και εξής η χρηματοδότηση θα αφορά αποκλειστικά τα αναγνωρισμένα μουσεία.
Για τον λόγο αυτό, ενθαρρύνουμε το Μουσείο Καποδίστρια να προχωρήσει στη διαδικασία αναγνώρισης, ώστε να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρει το ισχύον ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο.
Μέχρι σήμερα, το Μουσείο έχει τη δυνατότητα να επιχορηγείται κανονικά μέσω των ετήσιων προσκλήσεων του Υπουργείου Πολιτισμού για σημαντικούς μουσειακούς φορείς, με ενισχύσεις που μπορούν να ανέρχονται ενδεικτικά στις 25.000 έως 30.000 ευρώ ετησίως. Ωστόσο, από όσο γνωρίζω, δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τη δυνατότητα εγγραφής στο σχετικό Μητρώο.
Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει η βούληση να συνεχιστεί η στήριξη. Παράλληλα, όμως, είναι σημαντικό τέτοιου είδους φορείς —που έχουν ιδιαίτερη σημασία τόσο για τη χώρα όσο και για τις τοπικές κοινωνίες— να υποστηρίζονται πρωτίστως και από τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες ανήκουν.
Δευτερολογία
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Βουλευτά,
πριν αρχίσω, θέλω να επισημάνω ότι δεν αμφισβητώ όσα αναφέρατε. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο κύριος Τασούλας, δεν έχει ανάγκη της δικής μου υπεράσπισης· η ευγένειά του είναι γνωστή και τεκμηριωμένη. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να επιμείνουμε σε ζητήματα όπως «δεν απάντησε» κ.λπ.
Από εκεί και πέρα, ιδιωτικοί φορείς —χωρίς αυτό να έχει αρνητική χροιά— είναι και η Αναγνωστική Εταιρεία, η Φιλαρμονική και η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών. Το μουσείο, όπως σας ανέφερα, δεν εποπτεύεται από το κράτος. Η επιχορήγησή του μέσω του Μητρώου αποτελεί επιλογή του ίδιου, κατόπιν σχετικής αίτησης.
Εκδίδονται ετήσιες προσκλήσεις, επομένως το μουσείο μπορεί κάθε χρόνο να υποβάλλει υποψηφιότητα. Δεδομένης της σημασίας του και της συνεργασίας του με το Υπουργείο Πολιτισμού, εκτιμώ ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει το ανώτατο ποσό των 30.000 ευρώ που προβλέπεται.
Όσον αφορά ενδεχόμενη νομοθετική ρύθμιση, ασφαλώς μπορεί να υπάρξει. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση το μουσείο θα αποκτήσει διαφορετικό καθεστώς: το διοικητικό του συμβούλιο δεν θα ορίζεται όπως σήμερα, αλλά θα συμμετέχουν και εκπρόσωποι του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ θα υπόκειται σε σχετικό έλεγχο. Πρόκειται, δηλαδή, για μια διαφορετική λειτουργική λογική.
Είναι κάτι που μπορούμε να εξετάσουμε. Θα πρέπει, όμως, να είναι σαφές ότι το μουσείο και οι συνεργαζόμενοι φορείς δεν θα λαμβάνουν μόνο χρηματοδότηση, αλλά θα αναλαμβάνουν και συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Η προγραμματική σύμβαση αποτελεί ένα ακόμη μέσο χρηματοδότησης. Παρ’ όλα αυτά, θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ένα τόσο αξιόλογο μουσείο να στηρίζεται πρωτίστως από την τοπική κοινωνία. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υποβληθεί πρόταση ούτε από την Περιφέρεια ούτε από τον οικείο Δήμο για σύναψη τέτοιας σύμβασης.
Εάν υπάρξει σχετική πρωτοβουλία από την τοπική κοινωνία, μέσω των αρμόδιων φορέων και με οικονομική συμβολή, σας διαβεβαιώνω ότι το Υπουργείο Πολιτισμού θα ανταποκριθεί θετικά.
Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
