Κ. Τασούλας (Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας) @11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών: Να αποφευχθεί ο κίνδυνος κατακερματισμού της Δύσης

Δελφοί, 22 Απριλίου 2026 –  «Η Ευρώπη χρειάζεται την Αμερική όσο και η Αμερική χρειάζεται την Ευρώπη. Τυχόν αποσύνδεση των δύο αυτών πόλων του δυτικού κόσμου, υπό το βάρος συναλλακτικών προσεγγίσεων και εθνικιστικών και λαϊκιστικών ρευμάτων, θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ασφάλεια και την ευημερία όλων μας και στην Ευρώπη και στην Αμερική». Αυτό ήταν το μήνυμα που έστειλε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ανοίγοντας τις εργασίες του 11ου Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που πραγματοποιείται στους Δελφούς  22- 25 Απριλίου.

Σύμφωνα με τον κ. Τασούλα, ο κόσμος μας διέρχεται μια περίοδο ραγδαίων και βαθέων μετασχηματισμών. Οι εξελίξεις και οι κρίσεις στη γεωπολιτική, στην οικονομία, στην ενέργεια, στην τεχνολογία, στο κλίμα δεν εξελίσσονται πλέον γραμμικά, αλλά αλληλεπιδρούν δυναμικά, επιταχύνοντας και συχνά ανατρέποντας παγιωμένες αντιλήψεις και βεβαιότητες. Υποστήριξε ότι ο κίνδυνος κατακερματισμού της Δύσης πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο.

Όπως σημείωσε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, οι ωμές παραβιάσεις θεμελιωδών αρχών της διεθνούς έννομης τάξης, ακόμη και από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, μπορεί να μην μεταβάλουν τυπικά τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθιστώντας π.χ. νόμιμη τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας ή την βίαιη αλλαγή των συνόρων, αποδυναμώνουν, όμως, επικίνδυνα τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η διεθνής τάξη πραγμάτων, που οικοδομήθηκε μετά τον καταστροφικότερο πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

«Η τάση αυτή πρέπει να αντιστραφεί άμεσα και προς τούτο είναι απαραίτητη, μεταξύ άλλων, η μεταρρύθμιση – όχι η κατάργηση – του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προκειμένου όχι μόνον να αντανακλά τις διεθνείς ισορροπίες του 21ου αιώνα και όχι εκείνες του 1945, αλλά και να δύναται να ανταποκριθεί στην υψηλή αποστολή του της διατήρησης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας» είπε ο κ. Τασούλας.

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή υπογράμμισε ότι η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες για ειρήνευση και θεωρεί ότι η κατάπαυση του πυρός τόσο στο Ιράν, όσο και στον Λίβανο αποτελούν ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση που δημιουργεί χώρο για τη διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις. Εξίσου σημαντική είναι και η ειρηνική επίλυση του Παλαιστινιακού προβλήματος στη βάση των δυο κρατών, όπως ορίζουν οι σχετικές αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υποστηρίζει την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του αμερικανικού Συνολικού Σχεδίου (Comprehensive Plan) για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα.

Όπως τόνισε ο κ. Τασούλας, στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ανησυχητικές διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις αναδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη για σταθερότητα και συνεργασία, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και μάλιστα στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας. «Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση διαφορών, στη βάση του διεθνούς δικαίου, και στην προώθηση σχέσεων καλής γειτονίας, με όχημα τον καλόπιστο διάλογο. Τούτο, βέβαια, προϋποθέτει την ισχυρή πολιτική βούληση όλων των ενδιαφερομένων πλευρών, της Τουρκίας περιλαμβανομένης, καθώς και την εγκατάλειψη από την Τουρκία αναθεωρητικών και ηγεμονικών αφηγημάτων» σημείωσε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Όσον αφορά στο Το “Σοκ του Νέου”, όπως είναι ο τίτλος του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο κ. Τασούλας τόνισε πως δεν είναι απλώς μια γλαφυρή περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά μια πρόσκληση για δράση. «Μας καλεί να επανεξετάσουμε τις βεβαιότητές μας, να ενισχύσουμε τους θεσμούς μας και να επενδύσουμε στην πολυμέρεια και στη συνεργασία» προσέθεσε.

Τον κ. Τασούλα διαδέχθηκε στο βήμα ο  Alar Karis, Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Εσθονίας υποστηρίζοντας ότι η λύση δεν είναι να μετατρέψουμε την Ευρώπη σε Αμερική ή Ασία, αλλά να αξιοποιήσουμε τις δικές της δυνάμεις. «Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι μια οικονομία με επίκεντρο τον άνθρωπο. Τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των ατόμων να διαμορφώσουν το δικό τους μέλλον, να εκφράζονται ελεύθερα και να ζουν σύμφωνα με τις δικές τους επιλογές, είναι θεμελιώδεις αξίες» τόνισε χαρακτηριστικά.

Σημείωσε, δε,  πως η επένδυση στους ανθρώπους είναι ακόμη πιο σημαντική από την κατασκευή νέων σιδηροδρόμων ή λιμανιών, εξηγώντας πως το ανθρώπινο κεφάλαιο αυξάνει την παραγωγικότητα. Σύμφωνα με τον κ. Karis, καθώς δυνάμεις που περιθωριοποιούν ξανά τις ανθρώπινες αξίες αποκτούν ισχύ παγκοσμίως, η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να ξεχωρίσει ως ένας τόπος που προσελκύει ταλέντα απ’ όλο τον κόσμο και αναπτύσσεται μέσω έξυπνης επιχειρηματικότητας.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Εσθονίας υπογράμμισε πως για να αντιμετωπιστούν ο κατακερματισμός και η ανεπαρκής ενσωμάτωση στην Ευρώπη, χρειάζονται πιο εναρμονισμένοι θεσμούς, βαθύτερες κεφαλαιαγορές, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και συνεργασία μεταξύ των χωρών. «Δεν είμαι απαισιόδοξος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Πιστεύω ότι η Ευρώπη έχει ισχυρές προοπτικές. Πιστεύω ότι η ανάπτυξη οδηγείται από την έξυπνη επιχειρηματικότητα, που εξαρτάται από την καλή εκπαίδευση και τελικά από τους ανθρώπους. Είναι οι άνθρωποι που θα εμβαθύνουν τη συνεργασία στην Ευρώπη και θα προωθήσουν την ενιαία αγορά» συμπλήρωσε ο κ. Alar Karis.

Η Α.Ε.Α. Πρίγκιπας του Μονακό Αλβέρτος Β΄, Κυρίαρχος Πρίγκιπας του Μονακό στάθηκε στη σημασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, ειδικά της Μεσογείου, που βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση. «Μια γαλάζια οικονομία είναι ήδη πραγματικότητα. Είναι αλιεία, είναι εμπόριο, είναι τουρισμός, είναι καινοτομία. Είναι τόσες άλλες δραστηριότητες. Δραστηριότητες που εξελίσσονται και που είναι επομένως επιτακτικό να υποστηριχθούν, να επιβλεφθούν» τόνισε η Α.Ε.Α. Πρίγκιπας του Μονακό.

Επισήμανε ότι το ίδρυμά του λάνσαρε το 2023 το Reocean Fund, ένα επενδυτικό ταμείο κοινωνικού αντικτύπου αφιερωμένο στη βιώσιμη γαλάζια οικονομία, το οποίο έχει ήδη κινητοποιήσει περίπου 80 εκατομμύρια ευρώ σε ιδιωτικά κεφάλαια. αποδεικνύει ότι είναι δυνατόν να συνδυαστεί η οικονομική απόδοση με την αναγέννηση των ωκεανών. Η Α.Ε.Α. Πρίγκιπας του Μονακό Αλβέρτος Β’ προσέθεσε πως μέσω των διαφόρων πρωτοβουλιών, που το ίδρυμά του μπόρεσε να υποκινήσει ή να υποστηρίξει εδώ και χρόνια, αποδεικνύει ότι η υπεύθυνη γαλάζια οικονομία είναι ήδη ένα αποδοτικό και αποτελεσματικό μοντέλο  για το μέλλον.

Ο Mathias Cormann, Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, τόνισε ότι η εξελισσόμενη σύγκρουση στο Ιράν και σε ολόκληρη την περιοχή έχει διαταράξει ζωτικές εμπορικές οδούς, αγορές ενέργειας,  δοκιμάζοντας την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Εκτίμησε ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα επιβαρυνθεί κατά 0,8% φέτος, ενώ αντίθετα ο πληθωρισμός θα αυξηθεί. « Οι οικονομίες έχουν αποδειχθεί πολύ προσαρμοστικές, αλλά μια παρατεταμένη ή εντεινόμενη σύγκρουση θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων υψηλότερα, οδηγώντας σε αυστηρότερες πολιτικές σε ένα ήδη αδύναμο περιβάλλον. Κάτι που θα πυροδοτήσει επανατιμολόγηση των χρηματοπιστωτικών αγορών και θα επηρεάσει τις επενδύσεις και την κατανάλωση» σημείωσε ο κ. Cormann.

Υπογράμμισε πως τα καλά νέα είναι ότι οι μετασχηματιστικές τεχνολογίες και πάνω απ’ όλα η τεχνητή νοημοσύνη, προσφέρουν  την ευκαιρία να αλλάξουμε αυτή την πορεία. Για να αξιοποιηθεί όμως  αυτή η ευκαιρία απαιτούνται επενδύσεις, βελτιώσεις στα ρυθμιστικά πλαίσια και κατάργηση της γραφειοκρατίας που εμποδίζει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΟΣΑ η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτήν την ταραχώδη περίοδο από μια θέση σχετικής ισχύος, με σταθερά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενίσχυση των επενδύσεων και σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους. «Αλλά φυσικά, η Ελλάδα δεν είναι απομονωμένη από τις παγκόσμιες δυσμενείς εξελίξεις. Η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση, η αβεβαιότητα που επηρεάζει τον τουρισμό και το αυξανόμενο κόστος σε ενεργοβόρους τομείς είναι οι βασικοί δίαυλοι μετάδοσης αυξημένου κινδύνου για την  ελληνική οικονομία» εξήγησε ο κ. Cormann.

Ο Herman Van Rompuy, πρώην Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Πρόεδρος του Συμβουλευτικού Συμβουλίου του Theophano Foundation είπε πως το βραβείο «Αυτοκράτειρα Θεοφανώ» αποτελεί μία γέφυρα για τις κάθε μορφής διαιρέσεις. Αναφέρθηκε και στην πορεία της ΕΕ λέγοντας ότι πρέπει να ακολουθήσει την ηθική της πυξίδα. «Η ΕΕ θέλει να πάρει τη μοίρα της πολύ περισσότερο στα χέρια της και να χτίσει τις δικές της ελπίδες ως μια πιο ανεξάρτητη δύναμη» σημείωσε ο κ. Herman Van Rompuy.

Ο Σταύρος Ανδρεάδης, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Theophano Foundation ανέφερε πως το βραβείο «Αυτοκράτειρα Θεοφανώ» θέλει να υψώσει μια δυνατή ευρωπαϊκή φωνή, η οποία θα μιλήσει για αξίες και  για ηθική μέσα σε αυτό τον σκοτεινό κόσμο που βλέπουμε κάθε μέρα.

Ο Παναγιώτης Ροϊλός, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών επισήμανε ότι κάθε άλλο παρά σοκαρισμένοι πρέπει να νιώθουν όσοι λαμβάνουν αποφάσεις, τονίζοντας πως το Δελφικό Παράγγελμα «γνώθι σ΄ αυτόν» δεν ήταν ποτέ άλλοτε τόσο επίκαιρο για τον συλλογικό ανθρώπινο εαυτό.

Ο Φάνης Σπανός, Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος, υπογράμμισε ότι το Φόρουμ επιτελεί το ίδιο λειτούργημα με αυτό του Απολλώνιου Μαντείου πριν από χιλιάδες χρόνια. Προσέρχεται δηλαδή στους Δελφούς κόσμος για να πλουτίσει με σοφία και να οδηγηθεί σε σωστές αποφάσεις για τα διακυβεύματα της εποχής.

Ο Νίκος Χαρδαλιάς, Περιφερειάρχης Αττικής, σημείωσε ότι  το φετινό θέμα του Φόρουμ αναδεικνύει την ανάγκη να κατανοήσουμε τις αλλαγές που συντελούνται, να τις ερμηνεύσουμε σωστά και κυρίως να τις μετατρέψουμε σε ευκαιρία. Από την πλευρά του ο Παναγιώτης Ταγκαλής, Δήμαρχος Δελφών στάθηκε στο σημαντικό αποτύπωμα του Φόρουμ στην περιοχή.

Το κεντρικό θέμα που διατρέχει και ενοποιεί όλους τους θεματικούς άξονες του φετινού Φόρουμ είναι «Το Σοκ του Νέου». Όπως τόνισε ο Συμεών Γ. Τσομώκος, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο ρόλος του ουσιαστικού διαλόγου καθίσταται σήμερα πιο κρίσιμος από ποτέ, σε μια εποχή όπου οι απαντήσεις δεν μπορούν να είναι ούτε μονοδιάστατες ούτε απομονωμένες. Παράλληλα, κάλεσε τους συμμετέχοντες να στείλουν από τους Δελφούς ένα ισχυρό συλλογικό μήνυμα: ότι μπορούμε να μετατρέψουμε την αβεβαιότητα σε ευκαιρία, την πρόκληση σε πρόοδο και την αλλαγή σε δύναμη κοινής δράσης.

Για να παρακολουθήσετε live τις εργασίες του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών πατήστε ΕΔΩ

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΝ. ΤΑΣΟΥΛΑ

ΣΤΟ 11^ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ

Δελφοί, 22.4.2026

«Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στους Δελφούς, σε έναν τόπο με ισχυρό συμβολισμό, που από την αρχαιότητα συνδέεται με την αναζήτηση της αλήθειας, την ανάγκη για αυτογνωσία και τη σύνθεση διαφορετικών αντιλήψεων με απώτερο στόχο τη βαθύτερη κατανόηση του κόσμου.

Σε αυτόν τον ιστορικό τόπο, λοιπόν, όπου εδώ και έντεκα συνεχή έτη διοργανώνεται με απόλυτη επιτυχία το διεθνούς εμβέλειας Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, καλούμαστε σήμερα να πιάσουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε πέρσι και να συζητήσουμε για την πρόκληση της προσαρμογής μας στις νέες, διαμορφούμενες διεθνείς συνθήκες. Ή, όπως εύγλωττα έχουν τιτλοφορήσει την φετινή Σύνοδο οι διοργανωτές, το “Σόκ του Νέου”.

Ο κόσμος μας διέρχεται μια περίοδο ραγδαίων και βαθέων μετασχηματισμών. Οι εξελίξεις και οι κρίσεις στη γεωπολιτική, στην οικονομία, στην ενέργεια, στην τεχνολογία, στο κλίμα δεν εξελίσσονται πλέον γραμμικά, αλλά αλληλεπιδρούν δυναμικά, επιταχύνοντας και συχνά ανατρέποντας παγιωμένες αντιλήψεις και βεβαιότητες.

Κύριε Πρόεδρε της φίλης χώρας Εσθονίας,

Μέσα σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον τίθενται κρίσιμα ερωτήματα:

Βρισκόμαστε άραγε στο τέλος της διεθνούς τάξης και της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας, όπως οικοδομήθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και διαμορφώθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο;

Και εάν ναι, ποια θα είναι η μορφή της επόμενης ημέρας;

Τι σηματοδοτούν οι αλλαγές αυτές για την Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα;

Ποια η θέση της Ελλάδας σε αυτό το νέο τοπίο;

Στη γεωπολιτική σφαίρα, παρατηρούμε την αναδιάταξη του καταμερισμού ισχύος, την ανάδυση αναθεωρητικών τάσεων και την επανεμφάνιση ανταγωνιστικών θεωριών και πολιτικών στρατιωτικής ισχύος που πιστεύαμε ότι ανήκουν στο παρελθόν.

Το μονοπολικό διεθνές σύστημα της μεταψυχροπολεμικής περιόδου ευρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης προς ένα πολυπολικό σύστημα ισορροπίας της ισχύος, όπου η Δύση αναζητά όχι μόνο ένα modus vivendi με αναθεωρητικές δυνάμεις, αλλά και έναν νέο καταμερισμό δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των μελών της.

Υψηλότατε Πρίγκιπα του Μονακό,

Στο πλαίσιο αυτό, ο κίνδυνος κατακερματισμού της Δύσης πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο. Η ενότητα, η αποφασιστικότητα και η προσήλωση στις φιλελεύθερες αξίες μας και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν προϋποθέσεις sine qua non για την υπεράσπιση των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών κατακτήσεών μας από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έως σήμερα.

Ας είμαστε, λοιπόν, ξεκάθαροι: H Ευρώπη χρειάζεται την Αμερική όσο και η Αμερική χρειάζεται την Ευρώπη. Τυχόν αποσύνδεση των δύο αυτών πόλων του δυτικού κόσμου, υπό το βάρος συναλλακτικών προσεγγίσεων και εθνικιστικών και λαϊκιστικών ρευμάτων, θα έχει σοβαρότατες συνέπειες στην ασφάλεια και την ευημερία όλων μας και στην Ευρώπη και στην Αμερική.

Για την Ευρώπη, η πρόκληση είναι διττή: αφενός να διασφαλίσει τη στρατηγική της αυτονομία, ενισχύοντας την οικονομική της ανταγωνιστικότητα, καθώς και τις αμυντικές της δυνατότητες και την ισχύ της, την ενεργειακή διασυνδεσιμότητα και έναν καινοτόμο τεχνολογικό τομέα και αφετέρου να παραμείνει συνεπής στις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αλλά και πιστή στις θεμελιώδεις αξίες που συγκροτούν την ταυτότητά της, όπως η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.

Την ίδια στιγμή, οι ένοπλες συγκρούσεις, όπως αυτές στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζουν με δραματικό τρόπο ότι η ειρήνη και η σταθερότητα δεν είναι δεδομένες.

Οι ωμές παραβιάσεις θεμελιωδών αρχών της διεθνούς έννομης τάξης, ακόμη και από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, μπορεί να μην μεταβάλουν τυπικά τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθιστώντας π.χ. νόμιμη τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας ή την βίαιη αλλαγή των συνόρων, αποδυναμώνουν, όμως, επικίνδυνα τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η διεθνής τάξη πραγμάτων, που οικοδομήθηκε μετά τον καταστροφικότερο πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Η τάση αυτή πρέπει να αντιστραφεί άμεσα και προς τούτο είναι απαραίτητη, μεταξύ άλλων, η μεταρρύθμιση – όχι η κατάργηση – του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προκειμένου όχι μόνον να αντανακλά τις διεθνείς ισορροπίες του 21ου αιώνα και όχι εκείνες του 1945, αλλά και να δύναται να ανταποκριθεί στην υψηλή αποστολή του της διατήρησης της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.

Παράλληλα, οφείλουμε να εργαστούμε για την ενίσχυση των πολυμερών διεθνών θεσμών και της διεθνούς συνεργασίας, καθώς και για την ανανέωση της δέσμευσής μας στις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας, της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σε μια περίοδο όπου οι αρχές αυτές δοκιμάζονται, αλλά και παραβιάζονται η υπεράσπισή τους δεν αποτελεί επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.

Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, έχουμε χρέος να συνεχίσουμε την αταλάντευτη στήριξή μας προς τον αγώνα του ουκρανικού λαού για ειρήνη και υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφική ακεραιότητας της Ουκρανίας.

Στη Μέση Ανατολή, όπου μαίνονται συρράξεις σε διάφορα μέτωπα, η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες για ειρήνευση και θεωρεί ότι η κατάπαυση του πυρός τόσο στο Ιράν, όσο και στον Λίβανο αποτελούν ένα πρώτο βήμα προς την αποκλιμάκωση που δημιουργεί χώρο για τη διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις. Εξίσου σημαντική είναι και η ειρηνική επίλυση του Παλαιστινιακού προβλήματος στη βάση των δυο κρατών, όπως ορίζουν οι σχετικές αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υποστηρίζει την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του αμερικανικού Συνολικού Σχεδίου (Comprehensive Plan) για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα.

Αν και λίγο πιο μακριά από τη γειτονιά μας, εξίσου επιτακτική είναι και η ειρήνευση στο Σουδάν όπου μαίνεται μια από τις μεγαλύτερες, κάπως αθέατη αλλά υπάρχουσα, ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο.

Ταυτόχρονα, στο οικονομικό πεδίο, η παγκοσμιοποίηση επαναπροσδιορίζεται, με νέες μορφές αλληλεξάρτησης, αλλά και με αυξημένες τάσεις κατακερματισμού.

Ο προστατευτισμός και ο ακραίος ανταγωνισμός για εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών, ενεργειακών πηγών και νέων αγορών δεν μπορεί παρά να θέσει μακροπρόθεσμα σε κίνδυνο όχι μόνον την οικονομική σταθερότητα και την ευημερία όλων μας αλλά και την ίδια την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Ομοίως και στο πεδίο της τεχνολογίας, η ραγδαία πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες δυνατότητες, αλλά και νέες προκλήσεις για την οικονομία και για τη δημοκρατική λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών.

Η ψηφιακή μετάβαση, για να είναι ειρηνική, δημοκρατική και κοινωνικά δίκαιη, οφείλει να πραγματοποιηθεί με γνώμονα τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, με σεβασμό στην εργασία και με μέριμνα για τους πιο αδύναμους.

Για την Ελλάδα, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις και οι νέες διεθνείς συνθήκες που διαμορφώνονται καθημερινά, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, λόγω της γεωγραφικής και γεωπολιτικής της θέσης.

Η χώρα μας βρίσκεται σε μια περιοχή αυξημένης στρατηγικής σημασίας, όπου διασταυρώνονται ενεργειακές ροές, εμπορικές οδοί και ανταγωνιστικά στρατηγικά συμφέροντα.

Στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ανησυχητικές διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις αναδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη για σταθερότητα και συνεργασία, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και μάλιστα στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Στο πλαίσιο αυτό, Η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην ειρηνική επίλυση διαφορών, στη βάση του διεθνούς δικαίου, και στην προώθηση σχέσεων καλής γειτονίας, με όχημα τον καλόπιστο διάλογο.

Τούτο, βέβαια, προϋποθέτει την ισχυρή πολιτική βούληση όλων των ενδιαφερομένων πλευρών, της Τουρκίας περιλαμβανομένης, καθώς και την εγκατάλειψη από την Τουρκία αναθεωρητικών και ηγεμονικών αφηγημάτων.

Την ίδια ώρα, το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί ένα μείζον διεθνές πρόβλημα παράνομης εισβολής και κατοχής, 52 χρόνια τώρα. Η επίλυσή του δε, στη βάση των σχετικών αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, παραμένει στην κορυφή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ως προϋπόθεση για την πλήρη αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.

Παράλληλα, η Ελλάδα ενισχύει συστηματικά την αμυντική της θωράκιση, όχι ως επιλογή σύγκρουσης ή αντιπαράθεσης, αλλά ως προϋπόθεση ασφάλειας και αποτροπής σε ένα ασταθές και ενίοτε απειλητικό διεθνές περιβάλλον.

Η ενίσχυση αυτή συνδυάζεται με την ενεργό συμμετοχή της χώρας μας σε διεθνή, περιφερειακά και διμερή σχήματα συνεργασίας, που προάγουν την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη, χωρίς να στρέφονται εναντίον κανενός.

Όπως, άλλωστε, έδειξε η πρόσφατη πρωτοφανής κινητοποίηση ευρωπαϊκών αμυντικών μέσων, με πρωτεργάτη τη χώρα μας, για την προστασία της Κύπρου από τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η εθνική αλλά και η ευρωπαϊκή, συλλογική ασφάλειά μας απαιτεί ταχύτητα, αποφασιστικότητα και συντονισμένη δράση.

Στον ενεργειακό τομέα, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κόμβο διασύνδεσης και διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών, συμβάλλοντας, κυρίως μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, στην ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο ρόλος και η γεωπολιτική αξία της χώρας μας, αναδεικνύεται διαρκώς, λόγω των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή και αναγνωρίζεται από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές.

Σε αυτή την πραγματικότητα, η Ελλάδα δεν προσέρχεται ως χώρα αμήχανη ή φοβική απέναντι στο μέλλον. Προσέρχεται έχοντας κατακτήσει, ιδίως τα τελευταία χρόνια, νέο επίπεδο ισχύος στην οικονομία και στη συγκρότηση του κράτους, που της επιτρέπει να ανταποκρίνεται καλύτερα από ποτέ στις σύνθετες προκλήσεις της εποχής. Με σχέδιο, με δουλειά, με πίστη στις δυνατότητές της, η χώρα μας μπορεί να μετατρέψει τις δυσκολίες σε ευκαιρίες, ανοίγοντας νέους δρόμους σε όλα τα πεδία.

Άλλωστε, η Ιστορία έχει δείξει ότι οι λαοί που προοδεύουν είναι εκείνοι που διαμορφώνουν το μέλλον τους με αυτοπεποίθηση, επιμονή και συλλογική προσπάθεια.

Κυρίες και κύριοι,

Το “Σοκ του Νέου” δεν είναι απλώς μια γλαφυρή περιγραφή της πραγματικότητας. Είναι μια πρόσκληση για δράση. Μας καλεί να επανεξετάσουμε τις βεβαιότητές μας, να ενισχύσουμε τους θεσμούς μας και να επενδύσουμε στην πολυμέρεια και στη συνεργασία.

Το ζητούμενο δεν είναι να εξαλείψουμε την αβεβαιότητα ή ενδεχομένως και τον φόβο μπροστά στις αλλαγές – κάτι τέτοιο θα ήταν, άλλωστε, ανέφικτο. Το ζητούμενο είναι να διαχειριστούμε τις αλλαγές αυτές με τρόπο που θα ενισχύει την ασφάλεια, τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την προοπτική μας για το μέλλον.

Η εποχή μας απαιτεί νηφαλιότητα, διορατικότητα και προσήλωση σε σταθερές αρχές και αξίες που υπερβαίνουν τις εκάστοτε, δυσμενείς συγκυρίες. Απαιτεί αυτό που γίνεται εδώ αυτές τις μέρες, διάλογο, συνεργασία, τόσο σε διεθνές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Και απαιτεί, πάνω απ’ όλα, εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να διαμορφώσουμε ένα μέλλον πιο ασφαλές, πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο.

Με αυτές τις σκέψεις, κηρύσσω την έναρξη των εργασιών του φετινού Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών και εύχομαι οι συζητήσεις που θα διεξαχθούν εδώ τις προσεχείς ημέρες να φωτίσουν τις επιμέρους πτυχές ενός κόσμου που αλλάζει ραγδαία.

Σας ευχαριστώ θερμά».